Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/7509 · K. 2024/914

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2023/7509 E.  ,  2024/914 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2023/7509 Karar No : 2024/914 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... Üstyapı İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi 2- ... İnşaat Sanayi ve Pazarlama Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) :... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Altyapı Hizmetleri Müdürlüğünce davacıya ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "İstanbul Geneli Yol, Tünel ve Köprülü Kavşak Tamamlama İnşaatı İşi"ne ilişkin 03/05/2018 tarihinde ödenen 2.135.949,30-TL ihale kararı damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle iadesi istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; iptal istemine konu işlemin sebep unsurunu "davacıya ihale edilen işin döviz kazandırıcı faaliyet sayılamayacağı" hususunun oluşturduğu, vergilendirme işlemlerinin; istisna veya muaflık gibi nedenlerle hatalı olduğunun ileri sürülmesinin, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 116 ve devamı maddelerinde düzenlenen vergi hatası kapsamında ele alınması gerektiği, dava konusu işin nevi ve ihale tarihi de dikkate alındığında davacı şirketin imzaladığı sözleşme konusu işin İstanbul Geneli Yol, Tünel ve Köprülü Kavşak Tamamlama İnşaatı işi olduğu, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne ait kamu yatırımı olduğu, ayrıca 2018 yılı cari yıl yatırım programında yer aldığı, ihalenin koşullarına dair ilanın 8.1 maddesinde işin yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olduğu, dava konusu işin, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Altyapı Hizmetleri Müdürlüğü'nün yatırım programı kapsamında olduğu hususlarının taraflar arasında ihtilafsız olması karşısında, davacının dava konusu işinin istisna kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, söz konusu ihale nedeniyle ödenen dava konusu damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu işlemin iptaline, haksız ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstisna hükmünden yararlanılabilmesi için işin döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında olması ve vergi resim harç istisna belgesine sahip olunması gerektiği, döviz kazandırıcı faaliyetin ihale tarihinde uluslararası ihaleye çıkarılma ve yabancı istekliler tarafından teklif verilmesi şartının birlikte gerçekleşmesi halinde mümkün olduğu, ihale tarihinden sonra ise Anayasa Mahkemesi tarafından yabancı istekliler tarafından teklif verilmesi zorunluluğuna ilişkin hükmün iptaline karar verildiğinden işin uluslar arası ihaleye çıkarılmış olmasının döviz kazandırıcı faaliyet olup yabancı istekliler tarafından teklif verilip verilmemesinin sonucu değiştirmeyeceği, olayda işin uluslar arası ihaleye çıkarıldığı, Kanunda öngörülen istisna hükmünden yararlanılabilmesi için ihale tarihinde yürürlükte olan Kanun hükmü gereği işin döviz kazandırıcı faaliyet olması yanında ayrıca vergi resim harç istisna belgesine de sahip olunması gerektiği, uyuşmazlıkta ara karara karşı davacı tarafından cevaben gönderilen dilekçede, dava konusu "İstanbul Geneli Yol, Tünel ve Köprülü Kavşak Tamamlama İnşaatı İşi"ne ilişkin vergi resim harç istisna belgesinin mevcut olmadığı, işin tamamlanarak idareye teslim edildiğinin beyan edildiği, "İstanbul Geneli Yol, Tünel ve Köprülü Kavşak Tamamlama İnşaatı İşi"nin uluslararası bir ihale olduğunun açık olmasına karşın, davacı ortaklığın anılan ihaleye ilişkin "vergi, resim, harç istisna belgesinin" bulunmadığı anlaşıldığından ihaleye ilişkin imzalanan sözleşmenin ve alınan ihale kararının damga vergisinden istisna tutulmasının mümkün bulunmadığı, davacı tarafından ödenen ihale kararı damga vergisinin iadesi isteminin reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık, görülmediği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İdari şartnamenin 8. maddesinde, ihalenin yerli ve yabancı isteklilere açık olduğu belirtildiğinden ihalenin uluslararası nitelikte olduğu, davacının yüklenicisi olduğu ihale, uluslararası ihale ve döviz kazandırıcı faaliyet niteliğinde olduğundan damga vergisinden muaf olmasına rağmen damga vergisi tahsil edilmesinin hukuka aykırı olduğu, vergi resim harç istisna belgesi aranmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu i iddiasıyla kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Dava dosyasının tekemmül ettiği görüldüğünden yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin esasına geçildi. İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: İstanbul Büyükşehir Belediyesi Altyapı Hizmetleri Müdürlüğünce davacıya ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "İstanbul Geneli Yol, Tünel ve Köprülü Kavşak Tamamlama İnşaatı İşi"ne ilişkin olarak 03/05/2018 tarihinde ödenen 2.135.949,30-TL ihale kararı damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ve ödenen tutarın ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle iadesi istenilmektedir. İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 122. maddesinde; mükelleflerin, vergi muamelelerindeki hataların düzeltilmesini vergi dairesinden isteyebilecekleri, 124. maddesinde; vergi mahkemelerinde dava açma süresi geçtikten sonra yaptıkları düzeltme talepleri reddolunanların şikayet yolu ile Maliye Bakanlığına müracaat edebilecekleri, 126. maddesinde de; zamanaşımı süresi dolduktan sonra meydana çıkarılan vergi hatalarının düzeltilemeyeceği açıklanmıştır. Bu maddeler uyarınca düzeltilmesi vergi dairelerinden istenebilecek vergi hatasının tanımı, aynı Kanunun 116. maddesinde, vergiye müteallik hesaplarda veya vergilendirmede yapılan hatalar yüzünden haksız yere fazla veya eksik vergi istenmesi veya alınması olarak yapılmış, 117. maddesinde, hesap hataları olarak; matrah hataları, vergi miktarında hatalar ve verginin mükerrer olması; 118. maddesinde de, vergilendirme hataları olarak; mükellefin şahsında hata, mükellefiyette hata, mevzuda hata ve vergilendirme veya muafiyet döneminde hatalar gösterilmiş bulunmaktadır. 09/08/2016 tarih ve 29796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile değişik 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2 maddesinin 2. fıkrasında; vergi, resim, harç istisnası belgesine bağlanan ve maddenin devamında sayılan diğer döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin işlemler nedeniyle, belgenin geçerlilik süresi içerisinde, belgede yer alan tutarla sınırlı olmak kaydıyla, düzenlenen kâğıtların damga vergisinden müstesna olduğu düzenlenmiş, (a) bendinde de, Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan ve Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığının bu programda yer almayan kamu yatırımlarından uluslararası ihaleye çıkarılanların ihalesini kazanan veya yabancı para ile finanse edilenlerin yapımını üstlenen ana yüklenici firmaların (alt yükleniciler hariç) yapacakları teslim, hizmet ve faaliyetlerin istisna kapsamında olduğu, 4. fıkrasında; bu maddenin uygulanmasında, uluslararası ihalenin tanımı; Anayasa Mahkemesi'nin 24/12/2020 tarih ve E:2020/15, K:2020/78 sayılı iptal kararı sonrasında "kamu kurum ve kuruluşları tarafından yerli ve yabancı firmaların ayrı ayrı veya birlikte iştirakine açık olarak çıkılan ihale" olarak yer almış bulunmak olup, Vergi, Resim, Harç İstisnası Belgesinin ise; döviz kazandırıcı faaliyetleri teşvik etmek amacıyla damga vergisi istisnası uygulanabilmesi için alınması ve ibraz edilmesi gereken, vergiye tabi kâğıdın düzenlendiği tarihte geçerli Ekonomi Bakanlığınca düzenlenen belgeyi ifade ettiği hükme bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Altyapı Hizmetleri Müdürlüğünce ihale edilen ... ihale kayıt numaralı "İstanbul Geneli Yol, Tünel ve Köprülü Kavşak Tamamlama İnşaatı İşi"nin davacı uhdesinde kaldığı, 03/05/2018 tarihinde sözleşme imzalanarak aynı gün ödenen 2.135.949,30-TL ihale kararı damga vergisinin iadesi istemiyle yapılan düzeltme-şikayet başvurusunun ... tarih ve 3...sayılı işlem ile reddediği anlaşılmaktadır. Olayda, uyuşmazlığın çözümü davacı tarafından ödenen sözleşme ve ihale damga vergisinin; 09/08/2016 tarih ve 29796 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 6728 sayılı Yatırım Ortamının İyileştirilmesi Amacıyla Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile değişik 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun Ek 2 .maddesinin 2.fıkrası hükmüne göre istisna olup- olmadığının belirlenmesini gerektirmekte olup, İstanbul Büyükşehir Belediyesince 25/04/2018 tarihinde ihale edilen ve davacı tarafından üstlenilen "İstanbul Geneli Yol, Tünel ve Köprülü Kavşak Tamamlama İnşaatı İşi"nin Kalkınma Bakanlığınca yayımlanan cari yıl yatırım programında yer alan yatırımlardan olmadığı, bu durumun aksinin davacı tarafından ispatlanamadığı, ihaleye ait idare şartnamenin 8. maddesi "İhale, yeterlik kriterlerini taşıyan yerli ve yabancı tüm isteklilere açıktır." düzenlemesini içerse bile ihalenin yabancı isteklilerin katılımına açık olmasının bu işin döviz kazandırıcı faaliyet olarak kabul edilebilmesi için yeterli olmaması, davacı adına düzenlenen vergi resim harç istisna belgesinin de sunulamaması karşısında; uyuşmazlık konusu dönemde yürürlükte bulunan (ihale tarihi itibarıyla) 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun yukarıda yer verilen maddeleri uyarınca döviz kazandırıcı faaliyet kapsamında olmayan ihale konusu iş için alınan ihale kararı nedeniyle ödenen damga vergisinde ve dava konusu düzeltme-şikayet başvurusunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, davayı kabul eden Vergi Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun, davacı ortaklığın anılan ihaleye ilişkin "vergi, resim, harç istisna belgesinin" bulunmadığı anlaşıldığından ihaleye ilişkin imzalanan sözleşmenin ve alınan ihale kararının damga vergisinden istisna tutulmasının mümkün bulunmadığından, ihale kararı damga vergisinin iadesi isteminin reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle kabulüne, vergi mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar veren Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davacının temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3.Temyiz isteminde bulunandan ...-TL maktu harç alınmasına, 4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 28/02/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.