Danıştay Kararı · E. 2023/9258 · K. 2024/6062

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/9258 E.  ,  2024/6062 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/9258 Karar No : 2024/6062 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sitesi Yönetimi VEKİLİ : Av. ...... İSTEMİN KONUSU:... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ... ... Caddesi, ...Sitesinin kuzey kısmında bulunan taşınmazın bir kısmının tenis ve voleybol/basketbol sahası olarak kullanılmak suretiyle davacı tarafından işgal edildiğinden bahisle 31/10/2007 - 31/10/2012 tarihleri arasındaki dönem için 317.276,25.-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince verilen kararla; bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda yer alan tespit ve değerlendirmeler ile dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu ecrimisil alacağının dayanağı alanda voleybol/basketbol ve tenis sahası yapılmak suretiyle bir işgal söz konusu ise de, dava konusu ecrimisil dönemi içerisinde anılan yerin davacı tarafından işgal edildiğine dair 03/10/2012 tarihli işgal tutanağı haricinde, somut ve şüpheden uzak olacak şekilde ortaya konulamadığı anlaşıldığından, bu haliyle fuzuli işgalci olarak nitelendirilmesi mümkün görülmeyen davacı adına düzenlenen ihbarnamede hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, ecrimisil ihbarnamesinin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu kamuya terk edilmiş alanın, davacı site tarafından tenis ve voleybol sahası olarak kullanılmak sureti ile işgal edildiğinin tespit edildiği, kıymet takdir komisyonu tarafından tespit edilen ecrimisil bedeli doğrultusunda uyuşmazlığa konu ihbarnamenin düzenlendiği, İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda da basketbol/voleybol sahasının anahtarının güvenlikte olduğuna dair levhanın fotoğraflandığı, dolayısıyla davacının işgalinin hem idarece hem de bilirkişilerce ortaya konulduğu, hukuka aykırı olarak verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Sitenin istinat duvarının dışında yapılan spor sahalarının site tarafından yapıldığı, kamuya açık olan bu alanda sitenin hiçbir tasarrufunun bulunmadığı, kamuya açık olan ve site tarafından işgal edilmeyen alandan ecrimisil alınamayacağı belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, ''Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' kuralı yer almıştır. Anılan Kanun'a dayanılarak düzenlenen ve 19/06/2007 tarih ve 26557 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinde taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurların göz önünde bulundurulacağı belirtilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinin 5. fıkrasında, “2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75 inci maddesi hükümleri belediye taşınmazları hakkında da uygulanır.” hükmü; aynı Kanun'un "Belediye tasarrufundaki yerler" başlıklı 79. maddesinin 1. fıkrasında ise, "Diğer kanunlarla getirilen hükümler saklı kalmak üzere, mezarlıklar ile belediye sınırları içinde bulunan ve sahipsiz arazi niteliğinde olan seyrangâh, harman yeri, koruluk, dinlenme yerleri, meydanlar, bataklık, çöp döküm sahaları, yıkılmış kale ve kulelerin arsaları ve enkazı ve benzeri yerler belediyenin tasarrufundadır." hükmü yer almaktadır. Yine, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 11. maddesinde, "İmar planlarında; meydan, yol, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir." hükmü bulunmaktadır. Dolayısıyla, imar planında meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal olarak düzenlenen taşınmazların belediyeye terk edilmesinin yasal bir zorunluluk olduğu, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. ve 2886 sayılı Kanun'un 75. maddelerine istinaden belediye taşınmazı olarak kabul edilen yerlerden de belediyece ecrimisil alınması kuşkusuzdur. Dosyanın incelenmesinden;... tarihli tutanak ile ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi,... Sitesinin kuzey kısmında bulunan 1159 m² büyüklüğündeki kamu alanının tenis, basketbol/voleybol sahası yapılarak davacı site tarafından işgal edildiğinin tespit edildiği, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile işgal edildiği belirlenen alan nedeniyle 31/10/2007 - 31/10/2012 tarihleri arasındaki dönem için 317.276,25.-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirilmesi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İdare Mahkemesince mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenen bilirkişi raporunda; tenis kortunun keşif esnasında zeminde artık mevcut durumda olmadığı, voleybol/basketbol sahasının ise zeminde mevcut olduğu, hava fotoğraflarında yapılan incelemede ise 2007 – 2012 dönemlerinde dava konusu tenis kortu ve voleybol/basketbol sahasının zeminde mevcut durumda olduğu, her iki alanın da davacı sitenin parsel sınırında ve bahçe duvarının dışında olduğu, voleybol/basketbol sahasının etrafının tel çit ile çevrili, üzerinde asma kilit bulunduğu, dolayısıyla kamunun kullanımına kapalı durumda olduğu, asma kilidin anahtarının güvenlikte olduğuna dair tabelanın bulunduğu ifade edilmiştir. Bakılan uyuşmazlıkta; hem bilirkişi raporunda yer alan "her iki alanın da davacı sitenin parsel sınırında ve bahçe duvarının dışında olduğu, voleybol/basketbol sahasının etrafının tel çit ile çevrili, üzerinde asma kilit bulunduğu, dolayısıyla kamunun kullanımına kapalı durumda olduğu, asma kilidin anahtarının güvenlikte olduğuna dair tabelanın bulunduğu" ifadeler ile hem de dava konusu ecrimisil ihbarnamesi düzenlenmeden önce idarece yapılan tespite ilişkin 03/10/2012 tarihli tespit tutanağı, söz konusu alanda davacı sitenin işgalini ortaya koymaktadır. Bu nedenle fuzuli şagil olan davacıdan ecrimisil alınabileceği kuşkusuzdur. Öte yandan; bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın özniteliği, (taşınmazların büyüklüğü, fiziki yapısı, vs. gibi) tenis kortu sahası, voleybol/basketbol sahası olarak kullanım ve kullanım özelliği sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinden yararlanma durumu, konum özellikleri, kiralayana sağlayacağı fayda ve katkısı vs. ile emsal taşınmazlarda yola çıkılarak bulunan değerler, Sermaye Piyasası Kurumuna Kayıtlı Lisanslı Değerleme şirketlerinin bölge temsilcileri ile yapılan görüşmeler doğrultusunda edinilen bilgiler, dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgedeki emlakçılar ile yapılan görüşmeler doğrultusunda edinilen bilgilere göre m2 birim bedeli belirlenerek yapılan hesaplama sonucunda davalı idare tarafından 31/10/2007 - 31/10/2012 tarihleri arasındaki dönem için 317.276,25-TL ecrimisil bedeli tahakkuk ettirildiği, kendileri tarafından emsal taşınmazlar dikkate alınarak yapılan hesaplamalara göre ise dava konusu dönemler için ecrimisil bedelinin 395.171,71-TL olarak hesaplandığı, dava konusu ecrimisil bedelinin piyasa koşullarına, emsal satış ve kiralama bedellerine uygun olduğu, piyasa koşulları ve emsal bedellere göre göre fahiş olmadığı yönünde tespit ve değerlendirmelere yer verilmiş olup; davalı idarenin ecrimisil kıymet takdiri yaparken mevzuata uygun olarak gerekli araştırmaları yaptığı ve bu araştırmalar sonucunda elde edilen m2 birim bedeli üzerinden hesaplama yaparak ecrimisil istediği, dolayısıyla dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu duruma göre; dava konusu taşınmazda fuzuli şagil olduğunda şüphe bulunmayan davacı siteden ecrimisil alınabileceği gibi, mevzuata uygun yapılan araştırmalar sonucunda tahakkuk ettirilen dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 04/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyoruz.