Danıştay Kararı · E. 2023/9379 · K. 2024/5815

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/9379 E.  ,  2024/5815 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/9379 Karar No : 2024/5815 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... DAVANIN KONUSU :18/02/2022 tarih ve 31754 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesi ile değiştirilen 4. maddesinin (n) bendinin ve 31. maddesi ile değiştirilen Ek-III'ün 2.3.2 ve 2.3.3 numaralı maddelerinin iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, 6235 Sayılı TMMOB Kanunu'na göre elektrik mühendislerinin sicil kaydının Elektrik Mühendisleri Odası, makina mühendislerinin sicil kaydının Makina Mühendisleri Odası tarafından tutulduğu, anılan meslek kuruluşlarının EKİPNET programına dahil edilmemiş olmasının kamu güvenliğinin zedeleyeceği, hukuki çelişkilere ve haksız rekabete sebep olacağı; Yönetmelik'in iptal istemine konu 4/n bendinde mühendislerin, tasarım formasyonu sağlamayan bir akademik eğitim almış olan teknik öğretmen, tekniker ve yüksek teknikerlerle birlikte herhangi bir yardımcı kontrol elemanı tanımı veya sınırlandırma olmadan periyodik kontrol yapmaya yetkilendirilmiş olmasının, uzmanlık durumu göz ardı edilerek maddenin düzenlendiği anlamına geldiği; denetim ve kontrol konusunda benzer mevzuatta yardımcı kontrol elemanı tanımı yapıldığı ve sınırlamaların bu tanım ve lisans/uzmanlık durumlarına göre belirlendiği, iş ekipmanlarının sağlık ve güvenlik gerekleri çerçevesinde yapılan denetim hizmetlerinde de belirli bir sayı sınırlaması yapılması ve bu sınırlamanın lisans/uzmanlık durumlarına göre belirlenmesinin gerektiği; yönetmeliğin dayanaklarından biri olarak gösterilen Avrupa-Birliği Direktifi incelendiğinde teknik öğretmen, tekniker ve yüksek teknikerlerin periyodik kontrol yapmaya yetkili kişilerden olduğu yolunda bir düzenlemeye rastlanmadığı, mühendisler ile teknik öğretmen, tekniker ve yüksek teknikerin aynı statüde birleştirilerek iş ekipmanlarının kontrollerini yapma yetkisi konusunda aynı hak, yetki ve sorumluluk verilmesinin Kanuna aykırı olduğu; Ek III’te yer alan düzenlemelerde de mühendislerin yanı sıra tekniker vb. yetkilendirildiği, transformatörlerin tehlikeli ve yüksek gerilim altında yapılan faaliyetlerden olduğu, Elektrik Kuvvetli Akım Yönetmeliği gereği bu görevin elektrik mühendisleri tarafından yerine getirilmesi gerektiği belirtilerek itiraza konu düzenlemenin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. DAVALININ SAVUNMASI : Dava konusu edilen düzenlemelere daha önce açılan davalarda davanın reddine karar verildiği; Yönetmelikte 18/02/2022 tarihinde değişiklikler yapıldığı, değişikliklerde periyodik kontrolleri yapacak kişilerde değişiklik olmadığı, elektrik-elektronik mühendislerinin eklendiği; EKİPNET’e sadece mühendislerin değil, tekniker, teknik öğretmen ve yüksek teknikerlerin de kayıt olduğu, bu nedenle odalara yetki verilmesinin bir anlamı olmadığı gibi bu hususun Bakanlık ile odalar arasındaki bir konu olduğu; AB Direktifinde periyodik kontrol yapacak kişinin yetkili kişi olarak tanımlandığı ve mühendis vb. unvanlar kullanılmadığı, yetkili kişilerin belirlenmesinin ise ulusal mevzuata bırakıldığı nitekim yetkilendirmenin uzmanlık alanına göre yapıldığı; Yönetmelik Ek III’te makine ve elektrik grubu şeklinde ayrımlar yapıldığı ve herkesin mezun olduğu alanın ekipmanlarının periyodik kontrollerini yapmaya yetkilendirilebileceğinin açık olduğu; raporlama yetkisinin farklı meslek gruplarına farklı şekilde uygulanması durumu olmadığı gibi bu hususun uygulamaya yönelik herhangi bir geri bildirim olmaması ile de sabit olduğu; bahsi geçen tüm mevzuat gerekliliklerinin dört yılı aşkın süredir İSG Katip Sistemi üzerinden izlendiği ve koordine edildiği, sürecin tamamına yakınının elektronik ortamda işletildiği, özellikle ekipmanlar için yetki tanımlamalarının İSG Katip’te kişinin sayfasında listelendiği ve şüpheye mahal bırakacak herhangi bir unsur bulunmadığı; birbirleriyle çelişik olduğu belirtilen Ek-III 2.3.2 ve 2.3.3 maddelerine ilişkin olarak ise, 2.3.2 maddesinde bazı tesisat gruplarının sayıldığı ve bu tesisatın periyodik kontrollerin kimler tarafından yapılabileceğinin belirtildiği, 2.3.3 maddesinde ise 2.3.2 maddesinde sayılan tesisat dışında kalan ve Tablo 3’te yer alan tüm tesisatın periyodik kontrollerinin kimler tarafından yapılacağının belirtildiği, kendinden önce gelen maddeye atıfta bulunarak tamamlayıcı/ açıklayıcı nitelikte olan bu iki madde arasında bir çelişki bulunmadığı belirtilerek yapılan düzenlemenin hukuka uygun olduğu savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava, 18/02/2022 tarih ve 31754 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesi ile değiştirilen 4. maddesinin (n) bendinin ve değiştirilen Ek-III'ün 2.3.2 ve 2.3.3 numaralı maddelerinin iptali istemiyle açılmıştır. Danıştay Onuncu Dairesi'nin 22/03/2017 tarih ve E:2013/4204, K:2017/1583 sayılı kararı ile "(...), Yönetmeliğin dayanaklarından biri olarak gösterilen Avrupa-Birliği Direktifi incelendiğinde tekniker ve yüksek teknikerlerin periyodik kontrol yapmaya yetkili kişilerden olduğu yolunda bir düzenlemeye rastlanmadığı, mühendisler ile tekniker ve yüksek teknikerin aynı statüde birleştirilerek iş ekipmanlarının kontrollerini yapma yetkisi konusunda aynı hak, yetki ve sorumluluk verilmesinin Kanuna aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de; 03/10/2009 tarih ve 2009/104/EC sayılı Avrupa Birliği Direktifinde, iş ekipmanlarının periyodik kontrollerini yapmaya yetkili kişilerin belirlenmesinin ulusal mevzuata bırakıldığı görülmektedir. Öte yandan iş ekipmanlarının periyodik kontrollerini mühendis, tekniker ve yüksek teknikerlerin yapması yönünde düzenleme yapılırken, ilgili branş formasyonu almış teknik personelin bu alanda faaliyet göstermesi öngörülmüş olup, bu haliyle getirilen düzenlemede üst hukuk normlarına ve kamu yararına aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, İdari Dava Daireleri Kurulunun 17/06/2019 tarih ve E:2017/3207, K:2019/3054 sayılı kararı ile de Danıştay Onuncu Daire kararı onanmıştır. Yönetmeliğin, "Bakım, Onarım ve Periyodik Kontroller İle İlgili Hususlar" başlıklı Ek-III 'ün 2.3.2. maddesinde yer alan "elektrik tekniker veya yüksek teknikerleri" ibaresinin iptali istemiyle Danıştay Onuncu Dairesinin E:2013/4027 esasında açılan davanın da reddine karar verildiği görülmektedir. Yine Danıştay Onuncu Dairesinin E:2016/15722 esasında; 23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesiyle, 10. maddesinin, "aynı Yönetmeliğin EK-III’ünün 2.3.2 nci bendinde yer alan “elektrik mühendisleri,” ibaresinden sonra gelmek üzere “elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler,” ibaresi" ve 14. maddesinin; "aynı Yönetmeliğin EK-III’ünün 2.4.3 üncü bendinde yer alan “elektrik mühendisleri” ibaresinden sonra gelmek üzere eklenen “makine, mekatronik veya elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler” ibaresinin ve aynı bentte yer alan “ve/veya bunların” ibaresi “ve makine, mekatronik veya elektrik” olarak değiştirilen ibarenin iptali istemiyle açılan davada, dava konusu düzenlemeler ile Yönetmeliğin ilk halinde yer alan tekniker ve yüksek teknikerlerin yanında teknik öğretmenlere de Yönetmelikte yer verildiği görülmekte olup, mevzuat hükümlerinin ve Dairemizin kararının birlikte değerlendirilmesinden tekniker ve yüksek teknikerden daha fazla (dört yıl) süreli yüksek teknik öğretim gören kişiler olan teknik öğretmenlerin Yönetmeliğin ilgili maddelerine eklenmesine yönelik dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Dava konusu Yönetmelikte, belirtilen iş ekipmanlarının teknik özelliklerinin gerektirdiği ve EK-III’te yer alan istisnalar saklı kalmak kaydıyla EKİPNET’e bir başka deyişle bu Yönetmelik kapsamında yer alan kişi, iş ve işlemlerin, elektronik ortamda kayıt ve bildirimi ile veri doğrulaması amacıyla kullanılan ve e-Devlet kapısı üzerinden çalışan programa kayıtlı ilgili branşlardan; bu Yönetmelikte öngörülen aralıklarda ve belirtilen yöntemlere uygun olarak, işin yapılmasında kullanılan herhangi bir makine, alet, cihaz, teçhizat, tesis ve tesisatı (elektrik tesisatı, topraklama tesisatı, yıldırımdan korunma tesisatı, akümülatör, transformatör, jeneratör, katodik koruma tesisatı ile benzeri elektrik ile ilgili tesisatın) yani iş ekipmanının, muayene ve/veya test faaliyetlerinin oluşturduğu periyodik kontrollerin, elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri ve elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılması öngörülmüş olup, iş ekipmanının periyodik kontrolünü gerçekleştirecekler için ön şart; e-Devlet kapısı üzerinden çalışan bir programa kayıtlı olunması, ilgili branştan mezun mühendis, teknik öğretmen, tekniker ve yüksek tekniker olunması yeterli bulunmuştur. Anayasamızın 135. maddesinde; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve üst kuruluşlarının; belli bir mesleğe mensup olanların müşterek ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel menfaatlere uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirleri ile ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadı ile kanunla kurulan ve organları kendi üyeleri tarafından kanunda gösterilen usullere göre yargı gözetimi altında, gizli oyla seçilen kamu tüzel kişilikleri olduğu, kamu kurum ve kuruluşları ile kamu iktisadi teşebbüslerinde asli ve sürekli görevlerde çalışanların meslek kuruluşlarına girme mecburiyetinin aranmayacağı, hükmü yer almıştır. 6235 sayılı Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Kanunu'nun 33. maddesinde; Türkiye'de mühendislik ve mimarlık meslekleri mensupları mesleklerinin icrasını iktiza ettiren işlerle meşgul olabilmeleri ve mesleki tedrisat yapabilmeleri için ihdisasına uygun bir odaya kaydolmak ve azalık vasfını muhafaza etmek mecburiyetinde oldukları, kamu kurumu ve kuruluşları ile iktisadi devlet teşekkülleri ve kamu iktisadi kuruluşlarında asli ve sürekli olarak çalışan mühendislik ve mimarlık meslekleri mensuplarının meslek ve ihtisaslarıyla ilgili odaya girmelerinin isteklerine bağlı olduğu, ancak bunların görevlerinin gereği olan işleri yaparken, mesleki bakımdan, Odaya kayıtlı meslekdaşlarının yetkileriyle haklarına sahip ve onların ödevleriyle yükümlü oldukları, bu konuda Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları ile ilgili hükümlerin saklı olduğu, hükme bağlanmıştır. Anılan Yasa hükmü ile mühendislik ve mimarlık meslekleri mensuplarının, mesleklerinin icrasını iktiza ettiren işlerle meşgul olabilmeleri, odaya kayıt şartına bağlanmış olup, iş ekipmanlarının periyodik denetimi de bir meslek icrası olduğundan, Odaya kayıtlı her üye için, 6235 sayılı TMMOB Kanunu, 3458 sayılı Mühendislik ve Mimarlık Hakkında Kanun ve diğer ilgili kanunlar ile Birlik Ana Yönetmeliği, Oda Ana Yönetmeliği ve diğer yönetmeliklerin öngördüğü hükümlere uyması, Oda ve Birlik bünyesinde mesleki ahlak, davranış ve ilkelere uyması, mühendis ve mimar topluluğunun onuruna aykırı biçimde davranışlarda bulunmaması ve haksız rekabet yapmaması gibi getirilen görev ve sorumluluklar gereği, serbest meslek hizmeti üreten üyelerin mesleki çalışmalarının Oda mevzuatı ve diğer standart, şartname ve yönetmeliklere uygunluğunun denetiminin, ihtiyaca göre il ya da ilçelerde kurulan mesleki denetim bürosu aracılığı ile gerçekleştirilecek olması karşısında, mühendislerin mesleklerini icra etmeleri, oda mevzuatı kapsamında uygunluğun ortaya konulmasına bağlı bulunmaktadır. Dolayısıyla bir mühendisin, Anayasanın tanıdığı yetkiye istinaden hazırlanıp yürürlüğe konulan yasa ve yönetmelik hükümleri ile yetkili olarak belirlenen kamu kurumu niteliğinde bir meslek kuruluşunun belirlediği kurallar ile görev yetki ve sorumlulukları açıklığa kavuşturulup, denetime tabi kılınmış olunması nedeniyle bu mevzuatın kapsamı dışında e-Devlet sistemi üzerinden elektronik kayıt ve bildirim ile beyan ve veri doğrulamaya yönelik oluşturulan bir programa kayıt esas alınmak suretiyle iş ekipmanlarının periyodik kontrolünün elektrik veya elektrik-elektronik mühendislerince gerçekleştirilmesini düzenleyen bu kısımda mevzuata uyarlık bulunmamıştır. Elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmen, elektrik yüksek tekniker veya tekniker yönünden ise; 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun'un 3. maddesinde, gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, "tekniker", c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, "yüksek tekniker", d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara "teknik öğretmen", e) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”, unvanı verilir. Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.'' hükmüne yer verilmiştir. Öte yandan, Elektrik ile İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmelik hükümleri uyarınca da, yüksek tekniker ve tekniker unvanına sahip kişilere, teknik ve mesleki öğrenim seviyelerine göre periyodik kontrol yapabilme yetkisinin tanındığı görülmektedir. Bu halde, yukarıda yer verilen yasa düzenlemeler ile davalı idareye tanınan takdir yetkisi ve Dairemiz kararlarıyla, teknik öğretmen yüksek tekniker ve tekniker tarafından iş ekipmanlarının, muayene ve/veya test faaliyetlerinin oluşturduğu periyodik kontrollerin yapılmasına yetki tanındığının kabulü gerekmekte ve Yönetmeliğin 4. maddesinin "n" bendinde yapılan tanımlamada ortaya konulmuş ise de, bu madde içeriğinde tanınan yetkinin kapsamı "muayene ve/veya test faaliyetleri" olarak açıklanmış, periyodik kontrol üzerine elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmen, yüksek tekniker ya da teknikere de bir raporlama yetkisinin tanındığı açıklanmamıştır. Davaya konu Yönetmeliğin 7. maddesinde, periyodik kontrol raporlarında periyodik kontrolü gerçekleştiren kişiye ait EKİPNET kayıt numarasının bulunması gerektiği belirtilmek suretiyle raporlamaya yönelik bir yetkinin verildiği ancak tanımlamada bu yetkinin sınırlarının ortaya konulmadığı görülmektedir. Yine periyodik kontrol yapacak kişiler için, iş ekipmanlarının teknik özellikleri ve Ek-III'te yer alan istisnalar dışında bu kontrolleri yapabilecekleri belirtilmiş, ancak bu teknik özellikler ya da istisnalar konusunda bir tespitte bulunulmamış, yetkili kişilerce hem aldıkları eğitim hem de branşlara göre objektif bir değerlendirme ile bu ayrımın her zaman ortaya konulamayacağı dikkate alındığında, yetkilendirilenlerin görev sınırlarının ortaya konulması gerektiği kuşkusuz olup, eksik düzenleme nedeniyle 4. maddenin "n" bendi ile yapılan tanımlamanın iptali gerektiği kanaatine varılmıştır. Yönetmeliğin, bakım, onarım ve periyodik kontroller ile ilgili hususların düzenlendiği Ek-III'ün "2.3.Tesisatlar" başlıklı bölümünün 2.3.2.maddesinde; elektrik tesisatı, topraklama tesisatı, yıldırımdan korunma tesisatı, akümülatör, transformatör, jeneratör, katodik koruma tesisatı ile benzeri elektrik ile ilgili tesisatın periyodik kontrolleri yetkili olan; elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri ve elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılacağı, 1 kV ve daha düşük gerilime sahip tesisatlar ile yangın algılama ve uyarı sistemleri için yukarıda sayılan unvanların yanı sıra yetkili olan elektronik mühendislerinin de periyodik kontrol gerçekleştirebileceği belirtilmiş, 2.3.3. maddesinde ise, 2.3.2’de yer verilenlerin dışında kalan ve Tablo-3’te belirtilen tüm tesisatların periyodik kontrollerinin yetkili olan; makine mühendisleri, makine ve metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, makine tekniker veya yüksek teknikerler tarafından yapılacağı düzenlenmiş, Tablo-3'te de, Ekipman; "Elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı, Yıldırımdan korunma tesisatı (kafes sistemi, hava sonlandırma çubuğu, doğal hava sonlandırma bileşenleri, paratoner ve benzeri), Akümülatör, Transformatör, Jeneratör, Katodik koruma tesisatı, Yangın söndürme sistemleri, otomatik yağmurlama sistemleri, otomatik gazlı söndürme sistemleri, mutfak davlumbaz söndürme sistemleri (yangın su deposu, yangın pompa dairesi ve yangın pompaları performans testleri, sabit boru tesisatı, sprinkler sistemi, yangın dolapları, hidrant sistemi ve benzeri), Portatif yangın söndürücüler (yangın söndürme cihazları), Kaçış yolu basınçlandırma sistemleri ve duman tahliye sistemleri, Yangın algılama ve uyarı sistemleri, Havalandırma ve klima tesisatı, olarak sıralanmıştır. Ek-III'ün 2.3.2. maddesinde, elektrik-elektronik mühendisleri ve elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik tekniker veya yüksek teknikerler tarafından kontrolü yapılacak ekipmanlar sayılmak suretiyle belirlenmiş olmasına ve bir sonraki 2.3.3.maddesinde de, 2.3.2 maddesinde sayılanlar hariç Tablo-3 te sıralanan iş ekipmanın makine mühendisleri, makine ve metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, makine tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılacağının belirtilmiş olmasına karşın, Tablo-3'te, 2.3.2. maddede iş ekipmanı olarak sayılan elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı, yıldırımdan korunma tesisatı (kafes sistemi, hava sonlandırma çubuğu, doğal hava sonlandırma bileşenleri, paratoner ve benzeri), Akümülatör, Transformatör, Jeneratör, katodik koruma tesisatına, hiç bir ayırt edici tespitte bulunulmaksızın tekrar yer verilmiş olması bir önceki kuralla çelişmekte, dolayısıyla yönetmeliğin yasal düzenlemenin uygulanmasını sağlamaya yönelik, tartışma yaratmaktan uzak kolay anlaşılır nitelikte yapılması gereğine aykırı bulunmaktadır. Ayrıca Tablo-3'te Periyodik Kontrol Kriterleri (ilgili Standartlar) olarak; elektrik tesisatı ve topraklama tesisatı için bazı Yönetmelikler ve Standartlar referans alınmış olup, kriter olarak belirlenen Yönetmelikler kapsamında yapılacak değerlendirmelerin teknik öğretmen tekniker ve yüksek tekniker tarafından yapılıp yapılamayacağının gözönüne alınarak, listelenen iş ekipmanlarının kontrolünde mühendis, teknik öğretmen, yüksek tekniker ve teknikerin yetki ve görevleri açısından, herhangi bir ayrıma gidilmediği görülmektedir. Bu durumda eksik düzenleme nedeniyle Yönetmeliğin Ek-III 2.3.2. ve 2.3.3. madde hükümlerinde hukuki isabet bulunmamıştır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu Yönetmeliğin 4/n maddesi ile Ek-III 2.3.2. ve 2.3.3. maddelerinin iptali gerektiği, düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince duruşma için taraflara önceden bildirilen 21/10/2024 tarihinde, davacı vekili Av. ...'un, davalı idare Hukuk Müşaviri ...'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Taraflara usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra taraflara son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Davacının, 2577 sayılı Kanun'un 14/3. fıkrasının c bendi uyarınca davaya konu edilen EK-III'ün 2.3.3. maddesinde yer alan düzenlemeye ilişkin olarak davacının elektrik mühendisi olması, düzenlemenin davacının branşını kapsamaması nedeniyle dava açmada ehliyeti bulunmadığına ve dava konusu Yönetmeliğin 4/n maddesinde yer alan "EKİPNET'e kayıtlı" ibaresi dışındaki kısma ilişkin olarak, davacı hakkında tesis edilmiş herhangi bir uygulama işleminin mevcut olmadığı göz önüne alındığında düzenlemenin yayımı tarihinden itibaren süresinde açılmayan davanın süre aşımı nedeniyle reddi gerektiğine ilişkin Üye ...'ın karşı oyu ile usulden oyçokluğu ile karar verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 22. maddesinin (2) numaralı fıkrasındaki 15. maddede sayılan sebeplerden biri ile veya yargılama usulüne ilişkin meselelerde azınlıkta kalanların işin esası hakkında da oylarını kullanacaklarına ilişkin kural uyarınca usuli mesele yönünden karşı oyda kalan üye esas yönünden oylamaya katılmıştır. MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği 25/04/2013 tarih ve 28628 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş; 18/02/2022 tarih ve 31754 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesi ile değiştirilen 4. maddesinin (n) bendinin ve 31. maddesi ile değiştirilen Ek-III'ün 2.3.2 ve 2.3.3 numaralı maddelerinin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla bakılmakta olan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE : 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 86. maddesinde, (1) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının görev ve yetkileri; b) Çalışma hayatındaki mevcut ve muhtemel meseleleri ve çözüm yollarını araştırmak, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları koruyucu ve çalışmayı destekleyici tedbirleri almak, d) Uluslararası işgücüne ilişkin politikaların belirlenmesi amacıyla gerekli çalışmaları yapmak ve belirlenen politikanın uygulanmasına ilişkin ulusal ve uluslararası düzeyde faaliyette bulunmak, f) İş sağlığı ve güvenliğini sağlayacak tedbirlerin uygulanmasını izlemek, j) İşyerindeki sağlık ve güvenlik risklerini önleyici ve koruyucu hizmetleri yürütenlerin niteliklerini belirlemek, eğitimlerini ve sertifikalandırılmalarını sağlamak, k) Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yapmak, olarak belirlenmiş, 90. maddesinde, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri belirtilmiş, 1/e) bendinde ise; iş sağlığı ve güvenliği alanında ölçüm, analiz, teknik kontrol, risk analizi ve değerlendirmesi, eğitim, danışmanlık, uzmanlık hizmetlerini yapmak ve bu tür hizmetleri verecek özel ve tüzel kişi ve kuruluşların niteliklerini belirlemek, yetki vermek, yetkilerini iptal etmek, kontrol ve denetimini sağlamak görevine, görevleri arasında yer verilmiştir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun "İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çeşitli yönetmelikler" başlıklı 30. maddesinde, Bakanlıkça çıkarılacak yönetmeliklerle düzenlenecek konular ile usul ve esaslar; a) İlgili bakanlıkların görüşü alınarak, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması, sürdürülmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi amacıyla; işyeri bina ve eklentileri, iş ekipmanı, işin her safhasında kullanılan ve ortaya çıkan maddeler, çalışma ortam ve şartları, özel risk taşıyan iş ekipmanı ve işler ile işyerleri, özel politika gerektiren grupların çalıştırılması, işin özelliğine göre gece çalışmaları ve postalar hâlinde çalışmalar, sağlık kuralları bakımından daha az çalışılması gereken işler, (...), konular ve bunlara bağlı bildirim ve izinler ile bu Kanunun uygulanmasına yönelik diğer hususlar, c) Risk değerlendirmesi ile ilgili olarak; risk değerlendirmesinin hangi işyerlerinde ne şekilde yapılacağı, değerlendirme yapacak kişi ve kuruluşların niteliklerinin belirlenmesi, gerekli izinlerin verilmesi ve izinlerin iptal edilmesi, olarak düzenlenmiştir. İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği (dava tarihindeki şekliyle), iş ekipmanlarının işyerlerinde çalışanlar tarafından kullanımında asgari güvenlik ve sağlık şartlarına ilişkin 16/09/2009 tarihli ve 2009/104/AT sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Direktifi dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde, iş ekipmanlarının çalışanlar tarafından kullanımı ile ilgili güvenlik ve sağlık yönünden uyulması gerekli asgari şartları belirlemek amacıyla hazırlanmış ve yayımlanmış, "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, d) EKİPNET: Bu Yönetmelik kapsamında yer alan kişi, iş ve işlemlerin elektronik ortamda kayıt ve bildirimi ile veri doğrulaması amacıyla kullanılan ve e-Devlet kapısı üzerinden çalışan programı,... n) Periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişi: Bu Yönetmelikte belirtilen iş ekipmanlarının teknik özelliklerinin gerektirdiği ve EK-III'te yer alan istisnalar saklı kalmak kaydıyla EKİPNET'e kayıtlı ilgili branşlardan mühendis, teknik öğretmen, tekniker ve yüksek teknikerleri ... ifade eder, "İş ekipmanı ile ilgili kurallar" başlıklı 6. maddesinde, (1) İşyerlerinde kullanılan iş ekipmanları ile ilgili uyulacak hususlar: a) 5 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, işverenin; iş ekipmanının bu Yönetmeliğin EK-I’inde belirlenen asgari gereklere uygun olmasını sağlayacağı, b) İşverenin, iş ekipmanının kullanımı süresince, gerekli bakımını ve periyodik kontrollerini yaptırarak bu maddenin (a) bendinde belirtilen hususlara uygun durumda olması için gerekli önlemleri alacağı, (2) İşverenin, işyerinde kullanılan iş ekipmanının, EK-II’de belirtilen hususlara uygun güvenlik düzeyinde olmasını sağlayacağı, kurala bağlanmış, "İş ekipmanının periyodik kontrolü" başlıklı 7. maddesinde, (1) İşyerinde kullanılan iş ekipmanının periyodik kontrolü ile ilgili uyulacak hususlar: a) İş ekipmanının güvenliğinin kurulma ve montaj şartlarına bağlı olduğu durumlarda, ekipmanın kurulmasından sonra ve ilk defa kullanılmadan önce, önemli bakım ve onarımlardan sonra ve her yer değişikliğinde ekipmanın, periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişiler tarafından periyodik kontrolünün yapılacağı, iskeleler, sütunlu çalışma platformları veya kule krenler gibi ilk kurulumdan sonra yükseltilebilen veya değişikliğe uğratılabilen iş ekipmanlarının, yükseltilmesi veya değişikliğe uğratılması sonrasında iş ekipmanının yapılan değişiklikleri içerecek şekilde periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişiler tarafından periyodik kontrolünün yapılacağı, b) İşverence, arızaya sebep olabilecek etkilere maruz kalarak tehlike yaratabilecek iş ekipmanının; 1) Periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişilerce periyodik kontrollerinin yapılması, 2) Çalışma şeklinde değişiklikler, kazalar, doğal olaylar veya ekipmanın uzun süre kullanılmaması gibi iş ekipmanındaki güvenliğin bozulmasına neden olabilecek durumlardan sonra, arızanın zamanında belirlenip giderilmesi ve sağlık ve güvenlik koşullarının korunması için periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişilerce gerekli periyodik kontrollerin yapılmasının, sağlanacağı, c) İşverence, periyodik kontrol sonuçlarının ıslak imzalı şekilde kayıt altına alınacağı ve yetkililer her istediğinde gösterilmek üzere uygun şekilde saklanacağı, (...), (2) Kurulum ve montaj şartlarına tabi olmayan seyyar iş ekipmanlarının işletme dışında kullanıldığında, yapılan son periyodik kontrol ile ilgili raporun da ekipmanla birlikte bulundurulacağı, (3) Asgari olarak EK-III’te bulunan tablolarda yer alan ekipman veya ekipman gruplarının periyodik kontrole tabi olduğu, periyodik kontrollerin gerçekleştirilmesine ilişkin şartlar ile periyodik kontrol sonucunda düzenlenecek belgelerle ilgili usul ve esasların EK-III’te belirtildiği, ekipman grubunun kapsadığı ve ilgili tabloda standart karşılığı olmayan ekipmanların periyodik kontrollerinin EK-III madde 1.1 ve 1.4’te yer alan hiyerarşiye göre yapılacağı, (5) Periyodik kontrol raporlarında periyodik kontrolü gerçekleştiren kişiye ait EKİPNET kayıt numarasının bulunması gerektiği, kuralı getirilmiş, 8. maddesinde, özel risk taşıyan iş ekipmanı, konusunda düzenleme yapılmış, Yönetmeliğin "Periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişilerin bildirimi" başlıklı 13. maddesinde, (1) Bu Yönetmelik kapsamında periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişilerin, EKİPNET üzerinden kayıt yaparak bilgilerini Bakanlığa bildireceği, (2) Bildirimde beyanın esas olduğu, bu kişilere Bakanlıkça kayıt numarası verileceği, (3) Yapılan inceleme sonucunda bildirim veya başvurularda bulunan bilgilerin doğru veya uygun olmadığı tespit edilen kişilerin kaydının on yıl süreyle askıya alınacağı, bu kişilerin Bakanlığın internet sitesinde ilân edileceği, bu kişilerin on yılın sonunda bu madde kapsamında yeniden başvuru yapabileceği, (4) Bildirimlerde istenecek bilgi ve belgeler ile kayıt işlemlerine ilişkin usul ve esasların Bakanlıkça çıkarılacak tebliğ ile belirleneceği, düzenlemesi; 14. maddesinde, (1) Bu Yönetmelik kapsamında; periyodik kontrol yapacak muayene kuruluşlarına akreditasyon, kişilere yetkilendirme ve eğitim zorunluluğu getirmeye ve bu kişi ve kuruluşlara yönelik denetim yapmaya Bakanlığın yetkili olduğu, (3) Birinci fıkra kapsamında kişilere getirilecek zorunlulukların iş ekipmanları esas alınarak Bakanlıkça çıkarılacak Tebliğ ile belirleneceği, kuralı, 2.3 Tesisatlar başlığı altında "2.3.2. Elektrik tesisatı, topraklama tesisatı, yıldırımdan korunma tesisatı, akümülatör, transformatör, jenaratör, katodik koruma tesisatı ile benzeri elektrik ile ilgili ve benzeri elektrik ile ilgili tesisatın periyodik kontrolleri yetkili olan; elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri, ve elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır. 1 kV ve daha düşük gerilime sahip tesisatlar ile yangın algılama ve uyarı sistemleri için yukarıda sayılan unvanların yanısıra yetkili olan elektronik mühendisleri de periyodik kontrol gerçekleştirebilir. 2.3.3. Madde 2.3.2'de verilenlerin dışında kalan ve tablo-3'te belirtilen tüm tesisatların periyodik kontrolleri yetkili olan; makine mühendisleri, makine eğitimi, metal eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, makine tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılır." düzenlemesine yer verildiği görülmüştür. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 30. maddesinde, ilgili bakanlıkların görüşü alınarak, iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması, sürdürülmesi ve mevcut durumun iyileştirilmesi amacıyla; işyeri bina ve eklentileri, iş ekipmanı, işin her safhasında kullanılan ve ortaya çıkan maddeler, çalışma ortam ve şartları, özel risk taşıyan iş ekipmanı ve işler ile işyerleri, özel politika gerektiren grupların çalıştırılması, işin özelliğine göre gece çalışmaları ve postalar hâlinde çalışmalar, sağlık kuralları bakımından daha az çalışılması gereken işler, gebe ve emziren kadınların çalışma şartları, emzirme odaları ve çocuk bakım yurtlarının kurulması veya dışarıdan hizmet alınması ve benzeri özel düzenleme gerektirebilecek konular ve bunlara bağlı bildirim ve izinler ile bu Kanunun uygulanmasına yönelik diğer hususların Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği; 31. maddesinde, iş sağlığı ve güvenliği hizmeti sunan, ölçüm ve analizleri yapan kişi, kurum, kuruluşlar ve eğitim kurumları ile ilgili olarak yetkilendirme ve belgelendirme bedelleri, bu kişi ve kurumlara getirilen kuralların ihlali hâlinde hafif, orta ve ağır ihtar olarak kayda alınması ile yetki belgelerinin geçerliliğinin doğrudan veya ihtar puanları esas alınarak askıya alınması ve iptaline dair usul ve esasların Bakanlıkça belirleneceği kurala bağlanmıştır. 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanun'un 3. maddesinde, gördükleri mesleki teknik öğretim alanlarına göre; a) Mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ile denkliği Millî Eğitim Bakanlığınca kabul edilen diğer mesleki ve teknik öğretim veren ortaöğretim kurumlarından mezun olanlar ve bu okullara denk mülga okullardan mezun olanlara “teknisyen”, b) Lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, "tekniker", c) Lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, "yüksek tekniker", d) Lise üstü dört yıl süreli yüksek teknik öğretim gören erkek teknik öğretmen okulu, erkek teknik yüksek öğretmen okulu, yüksek teknik öğretmen okulu ve teknik eğitim fakültesi mezunları ile kız teknik öğretmen okulu, kız teknik yüksek öğretmen okulunun ve mesleki eğitim fakültesinin teknik eğitim veren bölümlerinden mezun olanlara "teknik öğretmen", e) Teknik öğretmen unvanını kazananlar için Yükseköğretim Kurulunca belirlenen mühendislik fakültelerince düzenlenecek iki yarıyıl süreli mühendislik eğitimi tamamlama programını en fazla dört yarıyıl içinde bitirenlere dallarında “mühendis”, unvanı verilir. Bu unvanlar, eğitim görülen dalın ismi ile birlikte kullanılır.'' hükmüne yer verilmiştir. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 86. maddesinde, iş sağlığı ve güvenliğini sağlayacak tedbirlerin uygulanmasını izlemek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları koruyucu ve çalışmayı destekleyici tedbirleri almak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının, aynı Kararnamenin 90. maddesinde de, iş sağlığı ve güvenliği konularında, mevzuatın uygulanmasını sağlamak ve mevzuat çalışması yapmak, iş sağlığı ve güvenliği alanında ölçüm, analiz, teknik kontrol, risk analizi ve değerlendirmesi, eğitim, danışmanlık, uzmanlık hizmetlerini yapmak ve bu tür hizmetleri verecek özel ve tüzel kişi ve kuruluşların niteliklerini belirlemek, yetki vermek, yetkilerini iptal etmek, kontrol ve denetimini sağlamak İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır (10/5/2018 tarihli ve 7142 sayılı Kanunun verdiği yetkiye dayanılarak, Bakanlar Kurulu’nca 02/07/2018 tarihinde çıkarılan 742 sayılı KHK'nın 4. maddesi ile 09/01/1985 tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun Adı “Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanun” şeklinde değiştirilmiş, anılan Kanun'un 2. ve 12. maddeleri de bu değişiklik kapsamında yürürlükten kaldırılmıştır.) 6331 sayılı Kanunun 30. ve 31. maddeleri ile 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Alanında Bazı Mali Hükümler Hakkında Kanunun (mülga) 2. ve 12. maddelerine ve 03/10/2009 tarih ve 2009/104/EC sayılı Avrupa Birliği Direktifine paralel olarak hazırlanan ve 25/04/2013 tarih ve 28628 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği"nin 1. maddesinde Yönetmeliğin amacı; işyerinde iş ekipmanlarının kullanımı ile ilgili sağlık ve güvenlik yönünden uyulması gerekli asgari şartları belirlemek olarak ifade edilmiştir. 3795 sayılı Bazı Lise, Okul ve Fakülte Mezunlarına Unvan Verilmesi Hakkında Kanunun 3. maddesinde, lise üstü iki yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, "tekniker", lise üstü üç yıl süreli yüksek teknik öğretim görenlere, "yüksek tekniker" unvanı verileceği kurala bağlanmıştır. Öte yandan, Elektrik ile İlgili Fen Adamlarının Yetki, Görev ve Sorumlulukları Hakkında Yönetmeliğin 3. maddesinde elektrik ile ilgili fen adamlarının, gördükleri teknik veya mesleki öğrenim seviyelerine göre gruplara ayrıldığı, 4. maddesinde de, elektrik ile ilgili fen adamlarının grup bazında yapabileceği işlerin sayıldığı görülmektedir. Dava konusu Yönetmelikte, belirtilen iş ekipmanlarının teknik özelliklerinin gerektirdiği ve EK-III’te yer alan istisnalar saklı kalmak kaydıyla EKİPNET’e bir başka deyişle bu Yönetmelik kapsamında yer alan kişi, iş ve işlemlerin, elektronik ortamda kayıt ve bildirimi ile veri doğrulaması amacıyla kullanılan ve e-Devlet kapısı üzerinden çalışan programa kayıtlı ilgili branşlardan; bu Yönetmelikte öngörülen aralıklarda ve belirtilen yöntemlere uygun olarak, işin yapılmasında kullanılan herhangi bir makine, alet, cihaz, teçhizat, tesis ve tesisatın (elektrik tesisatı, topraklama tesisatı, yıldırımdan korunma tesisatı, akümülatör, transformatör, jeneratör, katodik koruma tesisatı ile benzeri elektrik ile ilgili tesisatın) yani iş ekipmanının, muayene ve/veya test faaliyetlerinin oluşturduğu periyodik kontrollerin, elektrik mühendisleri, elektrik-elektronik mühendisleri ve elektrik eğitimi bölümü mezunu teknik öğretmenler, elektrik tekniker veya yüksek teknikerleri tarafından yapılması öngörülmüş olup, iş ekipmanının periyodik kontrolünü gerçekleştirecekler için ön şart olarak; e-Devlet kapısı üzerinden çalışan EKİPNET programına kayıtlı olunması, ilgili branştan mezun mühendis, teknik öğretmen, tekniker ve yüksek tekniker olunması yeterli bulunmuştur. Yönetmeliğin dayanaklarından biri olarak gösterilen 03/10/2009 tarih ve 2009/104/EC sayılı Avrupa Birliği Direktifinde, iş ekipmanlarının periyodik kontrollerini yapmaya yetkili kişilerin belirlenmesinin ulusal mevzuata bırakıldığı ve dava konusu Yönetmelikte de iş ekipmanlarının periyodik kontrollerinin mühendis, teknik öğretmen, tekniker ve yüksek teknikerlerce yapılması yönünde düzenleme yapılırken, ilgili branş formasyonu almış teknik personelin bu alanda faaliyet göstermesi gerekliliğine yer verilmiş; davalı idarece bu gerekliliğin yerine getirilmesi ve denetim aracı olarak EKİPNET programı uygulamaya alınmıştır. Bu durumda, işyerinde iş ekipmanlarının kullanımı ile ilgili sağlık ve güvenlik yönünden uyulması gerekli asgari şartları düzenleyen ve 18/02/2022 tarih ve 31754 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin dava konusu edilen maddelerinde hukuka ve hizmet gereklerine aykırılık bulunmadığı, getirilen düzenlemenin üst hukuk normlarına ve kamu yararına uygun olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVANIN REDDİNE, 2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ... TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı yargılama için belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, 21/10/2024 tarihinde usulde oyçokluğu, esasta oybirliğiyle karar verildi.