Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/1008 · K. 2024/5907

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2024/1008 E.  ,  2024/5907 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/1008 Karar No : 2024/5907 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Keçiören Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesine istinaden sözleşmeli ekonomist olarak görev yapan davacının, tam zamanlı hizmet sözleşmesinin 15/04/2020 tarihi itibarıyla feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde yer alan fiili kapsamında davacının sözleşmesinin feshedilmesine neden olan kusurlu halin tespitinden sonra tarafsız bir soruşturmacı görevlendirilerek soruşturma başlatılması ve personelin lehine ve aleyhine tüm delillerin toplanarak ekleriyle birlikte bir soruşturma raporunun oluşturulması, soruşturma kapsamında, isnad olunan suçuyla alakalı olarak 7 (yedi) günden az olmamak üzere bir süre verilerek savunmasının istenilmesi ve sözleşme feshine neden olan fiili nerede, ne zaman, nasıl, ne şekilde işlediğinin somut hukuken kabul edilebilir ve delillerle şüpheye yer vermeyecek açıklıkta ortaya konulmak suretiyle işlem tesis edilmesi cihetine gidilmesi gerekirken, bu usule uyulmaksızın; herhangi bir soruşturmacı tayin edilmek suretiyle soruşturma yapılmadan Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün 08/04/2020 tarihli yazısıyla davacıdan süre verilmeksizin doğrudan savunması istenilerek davacının savunma istem yazısının altına yazdığı savunma yazısı üzerine sözleşmesinin 15/04/2020 tarihi itibarıyla feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, işbu iptal kararı üzerine davalı idarece usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma sonucunda yeniden işlem tesis edilebileceğinin açık olduğu; öte yandan, kararda yer alan gerekçe doğrultusunda yeniden işlem tesis edileceğinden, bu aşamada davacının parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, bu işlem sebebiyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının belediyeye ait hurdaları yetkisiz kişilere satarken suç üstü yakalandığı, bu olaya ilişkin olarak ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yargılandığı ve ceza aldığı, bu olay dışında davacının belediyeye ait bir aracın karışmış olduğu kaza nedeniyle sigortadan alınması gereken 36.000,00-TL hasar bedelini zimmetine geçirdiğinin tespit edildiği, bu olay nedeniyle hakkında Teftiş Kurulu Müdürlüğü tarafından soruşturma başlatıldığı ve Savcılığa suç duyurusunda bulunulduğu, bu olaya ilişkin olarak ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yargılandığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacının, Keçiören Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünde 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesine istinaden sözleşmeli ekonomist olarak görev yaptığı, belediyeye ait hurdaların İvedik'te bulunan hurdacılara gönderildiği bilgisinin alınması üzerine yetkililerce olay yerine gidilerek, davacı hakkında 04/04/2020 tarihli tutanak tutulduğu, ardından da davacıdan Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün 08/04/2020 tarihli yazısıyla olayla ilgili savunmasının istenildiği ve Keçiören Belediye Başkanının ... tarihli ve ... sayılı Olur işlemi ile 5393 sayılı Kanun'un 49. Maddesinin Üçüncü Fıkrası Gereğince Tam Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Sözleşmeli Personele İlişkin Hizmet Sözleşmesi'nin 15. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendi uyarınca 15/04/2020 tarihi itibarıyla sözleşmesinin feshedilmesi üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, plânlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plâncısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir..." hükmüne ve beşinci fıkrasında; "...Bu personel hakkında bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasına göre istihdam edilenler hakkındaki hükümler uygulanır." hükmüne yer verilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinde; kamu hizmetlerinin memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler eliyle gördürüleceği belirtilmiş olup, maddenin (B) fıkrasında; sözleşmeli personel; "kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına İhtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri" olarak tanımlanmıştır. 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın, 14/07/1965 tarih ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtilmiş; "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde ise; sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, maddeler halinde belirlenmiş olup, "Personelin; a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması, b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi, c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi, ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.) d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması, e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması, f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması, hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Disiplin cezalarının çeşitleri ile ceza uygulanacak fiil ve haller" başlıklı 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (g) alt bendinde, "Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili, Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır. Davacının imzalamış olduğu "5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. Maddesinin Üçüncü Fıkrası Gereğince Tam Zamanlı Olarak Çalıştırılacak Sözleşmeli Personele İlişkin Hizmet Sözleşmesi"nin 15. maddesinde; "Sözleşmeli personelin; a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması, b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi, c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi, d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması, e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istilhdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması, f) Terör örgütleri ile eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması; g) Sözleşmeli personelin 65 yaşını doldurması, hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." kuralı yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Memurlarla aynı işi yapsalar da sözleşmeli personelin statüsü, çalıştırılma amacı, süresi, hakları ve yükümlülükleri memurlardan farklılık arz etmekte ve istihdam koşulları yönünden idareye tanınan takdir yetkisi ölçüsünde, aynı hukuksal statüde bulunmadıkları memurlardan farklı düzenlemeler yapılması mümkün hale gelmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan; savunma alınması, tarafsız bir soruşturmacı atanması, disiplin soruşturması açılması ve soruşturma raporunun hazırlanması gibi disiplin süreçlerine ilişkin hükümlerin memurlar hakkında uygulanması gerekmekte olup, sözleşmeli personel hakkında uygulanması zorunluluğuna ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir. Bu durumda; İdare Mahkemesince, işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davacının sözleşmesinin feshedilmesine neden olan kusurlu halin tespitinden sonra tarafsız bir soruşturmacı görevlendirilerek soruşturma başlatılması ve personelin lehine ve aleyhine tüm delillerin toplanarak ekleriyle birlikte bir soruşturma raporunun oluşturulması, soruşturma kapsamında isnad olunan suçuyla alakalı olarak 7 (yedi) günden az olmamak üzere bir süre verilerek savunmasının istenilmesi ve sözleşme feshine neden olan fiili nerede, ne zaman, nasıl, ne şekilde işlediğinin somut hukuken kabul edilebilir ve delillerle şüpheye yer vermeyecek açıklıkta ortaya konulmak suretiyle işlem tesis edilmesi cihetine gidilmesi gerekirken, bu usule uyulmaksızın; herhangi bir soruşturmacı tayin edilmek suretiyle soruşturma yapılmadan Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğünün 08/04/2020 tarihli yazısıyla davacıdan süre verilmeksizin doğrudan savunması istenilerek davacının savunma istem yazısının altına yazdığı savunma yazısı üzerine sözleşmesinin 15/04/2020 tarihi itibarıyla feshedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle verilen dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, bu işlem sebebiyle davacının yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 25/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.