Danıştay Kararı · E. 2024/1129 · K. 2024/2574

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/1129 E.  ,  2024/2574 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/1129 Karar No:2024/2574 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nın, ... Yönetim Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. aracılığıyla 17-18 Temmuz 2023 tarihlerinde düzenlediği "28 İlde 504 Muhtelif Arsa Müzayedesi" kapsamında bulunan ... numaralı, Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Mahallesi, .. ada, ... parsel sayılı arsa vasıflı taşınmaz ihalesi üzerinde bırakılan davacı tarafından, ... tarih ve... sayılı işlemin; süresinde sözleşme imzalamadığından bahisle ihale nedeniyle yatırılan ihale bedeli peşinatının, damga vergisinin ve ihale karar pulunun irat kaydedilmesine yönelik kısmının iptali ile peşinat, damga vergisi ve karar pulu bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlığa konu ihale üzerinde bırakılan davacının, süresi içerisinde sözleşme imzalamadığından bahisle, ihale nedeniyle yatırdığı peşinatın, damga vergisinin ve karar pulunun irat kaydedildiğinin anlaşıldığı olayda, davacı tarafından, söz konusu ihalede aynı nedenle sözleşme hakkının iptal edilmesine yönelik işlemin iptali istemiyle açılan davada, Mahkemelerinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararıyla, "davacıya dava konusu ihale sonucuna yönelik olarak usulüne uygun tebligat yapılmadığı, bu nedenle davacının ihale sonucunun tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde sözleşme imzalamadığından söz edilemeyeceği anlaşıldığından, Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... Parsel sayılı arsa için en yüksek teklifi veren davacının süresi içerisinde sözleşme imzalamadığından bahisle sözleşme hakkının iptal edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı" gerekçesiyle davacının sözleşme hakkının iptal edilmesine yönelik işlemin iptaline karar verildiği, dolayısıyla söz konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptal edildiğinden, davacı tarafından yatırılan ihale bedeli peşinatının, damga vergisinin ve ihale karar pulu bedelinin irat kaydedilmesine yönelik dava konusu işlemde de hukuka uygunluk bulunmadığı; Öte yandan, davacı tarafından, dava konusu ihale nedeniyle yatırılan ihale bedeli peşinatının, damga vergisinin ve ihale karar pulu bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iade edilmesine karar verilmesi istenilmekte ise de, davalı idarece irat kaydedilen bazı bedellerin ihale bedeline dahil olması ve sözleşme imzalanması halinde bu bedellerin davacıya iade edilmeyerek ihale bedelinden düşülecek olması nedeniyle, davacının sözleşme hakkının iptal edilmesine yönelik işlemin Mahkemelerinin anılan kararıyla iptal edilmesi üzerine, iadesi talep edilen bedellere yönelik olarak davacı ile davalı idare arasında sözleşme imzalanması halinde ayrı, sözleşme imzalanmaması halinde ayrı karar verilmesi gerektiğinden, ihale için yatırılan peşinatın, damga vergisinin ve ihale karar pulu bedelinin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi talebi hakkında bu aşamada karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline, davacının yatırılan tutarların iadesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının süresinde sözleşme imzalamadığı, taşınmazın en yüksek ikinci teklif sahibine satışının yapıldığı, ihalenin kesinleştiğinin iadeli posta yoluyla ya da imza karşılığı tebliğ zorunluluğun yapım ihaleleri için öngörüldüğü, dava konusu ihalenin ise arsa satışına ilişkin olduğu, davacıya SMS (kısa mesaj) yoluyla bildirim yapıldığı, ihale sürecinin Şartname'ye uygun yürütüldüğü ileri sürülmektedir. ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, ihale bedeli peşinatının, damga vergisi ve karar pulu bedelinin irat kaydedilmesine imkan veren bir düzenleme bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Toplu Konut İdaresi Başkanlığı'nca, ... Yönetim Hizmetleri ve Ticaret A.Ş. aracılığıyla, 17-18 Temmuz 2023 tarihlerinde, "28 İlde 504 Muhtelif Arsa Müzayedesi" kapsamında düzenlediği ihalede Antalya ili, Manavgat ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı arsa vasıflı taşınmaz satış ihalesi 23.000.000,00-TL bedel ve %35 peşin-48 ay vade seçeneği ile davacı üzerinde bırakılmıştır. Davalı idarenin, ihale kararının onaylandığına ve ödenecek peşinat, ihale karar pulu ve damga vergisi tutarlarına yer vererek bu tutarların ödendiğine dair dekontlarla birlikte 1 Ağustos 2023-10 Ağustos 2023 tarihleri arasında saat 17.00'ye kadar İstanbul veya Ankara'da bulunan Hizmet Binasına gelinerek sözleşme imzalanması gerektiği yönündeki ... tarih ve ... sayılı sözleşmeye davet yazısı, davacının bildirdiği adreste 31/07/2023 tarihinde ... isimli kişinin imzasına tebliğ edilmiştir. Davalı idarenin aynı hususları içeren SMS (kısa mesaj) bildirimi de davacıya 28/07/2023 tarihinde saat 10.52.23'te ulaşmıştır. Davacı tarafından, 750.000,00-TL tutarındaki katılım bedeli, ihaleden önce 14/07/2023 tarihinde; ihale bedeli üzerinden %4 oranındaki ek teminat tutarı olan 920.000,00-TL ve hizmet bedeli tutarı olan 552.000,00-TL, 20/07/2023 tarihinde; %35 oranındaki peşinat tutarı 02/08/2023 tarihinde; ihale karar pulu ve damga vergisi ise 10/08/2023 tarihinde yatırılmıştır. Davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, Satış Şartnamesi'nin 15. maddesi uyarınca, süresinde sözleşme imzalanmadığı nedeniyle katılım teminatının, ek teminat ve hizmet bedelinin irat kaydedildiği bildirilmiştir. Davacı vekili sıfatıyla ... tarafından 17/08/2023 tarihinde sözleşme imzalanmak üzere davalı idareye müracaat edilmiş, sözleşme imzalanma süresinin geçirildiğinin bildirilmesi üzerine, 10 Ağustos 2023 tarihinde davalı idareyle yapılan telefon görüşmesinde sözleşme imzalanmak üzere herhangi bir zaman gelinebileceği yönünde bilgi verildiğinden bahisle mağduriyetin giderilmesi talebiyle yazılı başvuruda bulunulmuştur. Davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, Satış Şartnamesi'nin 15. maddesi uyarınca, süresi içerisinde sözleşmenin imzalanmaması nedeniyle hakkının iptal edildiği, yatırılmış olan tutarların irat kaydedildiği bildirilmiştir. Bunun üzerine, ... tarih ve ... sayılı işlemin, ihale bedeli peşinatının, damga vergisinin ve ihale karar pulunun irat kaydedilmesine yönelik kısmının iptali ile söz konusu bedellerin ödeme tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi talebiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Satış, Devir, İntikal, Kiraya Verme, Trampa, Sınırlı Ayni Hak Tesisi ve Arsa Satışı Karşılığı Gelir Paylaşımı İhale Yönetmeliği'nin "Sözleşmeye davet" başlıklı 31. maddesinde, "(1) İhale üzerinde bırakılan istekliye 23’üncü madde uyarınca yapılan tebliği müteakip on gün içinde sözleşmeyi imzalaması hususu tebliğ edilir. Verilen süre içinde ihale üzerinde kalan isteklinin kesin teminatı yatırarak sözleşme imzalaması zorunludur. Aksi takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin, varsa, geçici teminatı gelir kaydedilir. (...)" kuralına yer verilmiştir. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Arsaları Açık Artırma İle Satış Şartnamesi'nin 14. maddesinde, "Alıcı ile İDARE arasında sözleşme bağıtlanacak olup bu aşamada İDARE'nin teminat şartlarına uyulacaktır. Sözleşme aşamasında; 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu gereği satış bedeli üzerinden hesaplanan tutara ait yatırılması zorunlu olan ihale karar pulu (%5,69) ve sözleşme damga vergisi (%9,48) tutarını ödeyecektir. Alıcı ödemeyi, ... Bankası'na müracaatla, Arsa Tahsilat Sistemine açıklama kısmında arsa numarasını (İDARE'ce oluşturulan ve ödeme sisteminde kullanılan, arsayı tanımlayan arsa kimlik numarası) vererek ödeme yükümlülüğündedir. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesinin tüm sorumluluğu Alıcıya aittir. Ödemelerin belirtilen şekilde yapılmaması durumunda satışın onaylanmayacağı Alıcı tarafından kabul edilmiş sayılır. Alıcı bu durum sonucunda İDARE'den herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını kabul ve taahhüt eder. Alıcılar ödemelere ilişkin dekontları, EMLAK YÖNETİM'e teslim ettikten sonra satış sözleşmesi imzalamaya hak kazanacaklardır. (EMLAK YÖNETİM banka dekontlarını sözleşme ile birlikte İDARE'ye göndermek zorundadır.)"; 15. maddesinde, "Satın almaktan vazgeçen veya %4'lük teminat veya mal/peşinat bedeli ile damga vergisi ve karar pulu bedellerini ... Bankası'na müracaatla Arsa Tahsilat Sisteminden yapmayan, süresinde yatırmayan veya yatırıp da süresinde sözleşmesini imzalamayan teklif sahibinin hakkı iptal edilerek, herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın, yatırılan katılım teminatı ve %4'lük teminatı İDARE'ce irat kaydedileceği gibi, EMLAK YÖNETİM de tahsil ettiği %2 + KDV hizmet bedelini irat kaydedecektir. (...)" kuralları yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Anılan Yönetmelik ve uyuşmazlığa konu ihaleye ilişkin Satış Şartnamesi'nin 14. ve 15. maddeleri hükümlerine göre, ihale üzerinde bırakılan alıcıların, sözleşme imzalamak üzere, ihale bedelinin %4'ü oranında teminatı, ihale bedelini ya da peşinatı, damga vergisi ve karar pulu bedelini süresinde yatırmaları ve süresinde sözleşme imzalamaları gerektiği, süresinde bu bedellerin yatırılmaması ya da yatırılıp da süresinde sözleşme imzalanmaması halinde, teklif sahibinin hakkının iptal edilerek, herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın, yatırılan katılım teminatı, ek teminat ve hizmet bedelinin irat kaydedileceği anlaşılmakla birlikte, Yönetmelik ve Şartname'de ihale bedeli peşinatının, damga vergisi ve ihale karar pulu bedelinin irat kaydedileceğine dair bir düzenlemeye yer verilmediği görülmektedir. Uyuşmazlığa konu ihalede, davacı tarafından, ... tarih ve ... sayılı işlemin süresinde sözleşme imzalanmaması nedeniyle sözleşme hakkının iptal edilmesine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada, davacıya ihale sonucuna yönelik olarak usulüne uygun tebligat yapılmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yönünde verilen ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı, Dairemizin 04/06/2024 tarih ve E: 2024/1148, K:2024/2572 sayılı kararıyla; "davacının 10 Ağustos 2023 tarihine kadar sözleşme imzalaması gerektiğinden haberdar olduğu, peşinat ve diğer ödemeler yatırılmasına karşın davalı idarece belirlenen süreler içinde sözleşmenin imzalanmadığı, sözleşme imzalamak üzere vekil aracılığıyla 17 Ağustos 2023 tarihinde süresinden sonra davalı idareye başvurduğu anlaşıldığından, süresinde sözleşme imzalamaması nedeniyle taşınmazı satın alma hakkının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle bozularak, davanın reddine karar verilmiştir. Bununla birlikte, süresinde sözleşmenin imzalanmaması nedeniyle ihale bedeli peşinatının, damga vergisi ve ihale karar pulu bedelinin irat kaydedileceğine dair gerek anılan Yönetmelik'te gerekse Şartname'de herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır. Nitekim, iadesi talep edilen dava konusu bedellerin, 09/02/2024 tarihinde davacının banka hesabına iade edildiği anlaşılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaliyle, ihale nedeniyle yatırılan peşinatın, damga vergisi ve ihale karar pulu bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığı yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin iptali ile ihale nedeniyle yatırılan işleme konu bedellerin iadesi yönünden karar verilmesine yer olmadığı yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine, 5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 04/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.