Danıştay Kararı · E. 2024/1175 · K. 2024/4557

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/1175 E.  ,  2024/4557 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/1175 Karar No:2024/4557 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... 2- ... VEKİLİ : Av.... KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Valiliği 2- ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Köyünde bulunan mülkiyeti Hazineye ait, ... ada,...... parsel sayılı arsa vasıflı taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca ... Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından... tarihinde açık teklif usulü ile gerçekleştirilen satış ihalesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; davacılar tarafından, dava konusu taşınmazın yaklaşık 50 yıldır zilyedi oldukları, taşınmaz üzerinde dikili fıstık ağaçlarının bulunduğu, malik gibi hareket ederek fiili kullanımları doğrultusunda hakimiyetlerini kesintisiz olarak devam ettirdiklerinden taşınmazı doğrudan satın alma haklarının bulunduğu ileri sürülmekteyse de, davacıların söz konusu yerde fuzuli şagil olduğu, taşınmazın fuzuli işgali nedeniyle ecrimisil ödeniyor olmasının doğrudan satış hakkı kazandırmayacağı, davacıların doğrudan satış hakkı elde etmesini sağlayacak herhangi bir üstün haklarının olmadığı, taşınmazın, 2886 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle 21/12/2023 tarihinde saat 14.00'te satış ihalesinin yapılmasına karar verildiği, mevzuatına uygun olarak ilanların yapıldığı, ...tarih ve ... - ... sayılı yazılar ile davacılara ihaleye davet yazısının ve ilan metninin tebliğ edildiği, davacıların dava konusu ihale hakkında bilgilendirildikleri ve kendilerine ihaleye katılma fırsatı sunulduğu görülmektedir. Bu itibarla, dava dilekçesinde ileri sürülen hususların dava konusu işlemi kusurlandırıcı nitelikte olmadığı, davaya konu taşınmaz satış ihalesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacılar tarafından, dava konusu ihalenin 2886 sayılı Kanun'un 36. maddesi uyarınca kapalı teklif usulüyle yapılması gerektiği, taşınmazın satış ihalesinden, sadece bir gün önce haberdar edildikleri, ihaleye konu parselin imar uygulaması sonrası düzenleme ortaklık payı olarak Hazine adına tescil edildiği, kendilerine ait taşınmazın ifrazından oluştuğu, parselin tamamında elli yıldır malik sıfatıyla zilyet oldukları, halen taşınmaz üzerinde fıstık ağaçlarının bulunduğu, tarımsal faaliyette kullanılmakta olan söz konusu taşınmazın 6292 sayılı Kanun'un 6. maddesi kapsamında doğrudan kendilerine satılması gerektiği, ihaleden kendilerine ve Köy Muhtarlığına bilgi verilmediği, usulüne uygun duyuru ve ilan yapılmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idareler tarafından, dava konusu taşınmazın imar uygulaması sonucunda 15/02/2019 tarihinde Hazine adına tescil edildiği, imar planında konut alanı olarak ayrıldığı, davacıların söz konusu taşınmazı doğrudan satın alma haklarının bulunmadığı, ayrıca taşınmazın doğrudan kendilerine satılması yönünde herhangi bir başvurularının bulunmadığı, ihale ilanının, yerel ve ulusal gazete ve internet siteleri ile Resmi Gazete'de yayımlandığı, ihaleden davacılara ve Köy Muhtarlığına bilgi verildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozularak dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Milli Emlak Genel Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısıyla, mülkiyeti Hazineye ait, ... ili, ... ilçesi, ... Köyünde bulunan ... ada, ... parsel sayılı 8.549,60 m² taşınmazın 25.650.000,00-TL muhammen bedelle 2886 sayılı Kanun'un 36. maddesi uyarınca kapalı teklif usulü ile satışa çıkarılması uygun görülmüştür. Taşınmaz 2886 sayılı Kanun'un 45. maddesine göre açık teklif usulüyle ihaleye çıkarılmış ve ihaleye ilişkin olarak ilanlar aynı Kanun'un 17. maddesi uyarınca yerel ve ulusal gazete ve internet siteleri ile Resmi Gazete'de yayımlanmıştır. Bunun üzerine 18/12/2023 tarihinde kayda giren dava dilekçesi ile anılan taşınmazın satışına ilişkin ihalenin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. 21/12/2023 tarihinde gerçekleştirilecek olan ihale, ilk derece Mahkemesinin, "yeniden bir karar verilinceye kadar yürütmenin durdurulmasına" ilişkin 19/12/2023 tarihli kararı gereğince İhale Komisyonunun...tarih ve ... sayılı kararıyla iptal edilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanun'da yazılı hükümlere göre yürütülür."; "İlkeler" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, "Bu Kanun'un yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır. ..." kurallarına yer verilmiştir. 2886 sayılı Kanun'un "İhale usullerinin neler olduğu" başlıklı 35. maddesinde, "Bu Kanun'un 1. maddesinde yazılı işlerin ihalelerinde aşağıdaki usuller uygulanır: a) Kapalı teklif usulü, b) Belli istekliler arasında kapalı teklif usulü, c) Açık teklif usulü, d) Pazarlık usulü, e) Yarışma usulü. İşin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı, bu Kanun hükümlerine uyularak idarelerince tespit edilir."; "İhalelerde kapalı teklif usulünün esas olduğu" başlıklı 36. maddesinde, "Bu Kanun'un 1. maddesinde yazılı işlere ilişkin ihalelerde, tekliflerin gizli olarak verilmesini sağlayan kapalı teklif usulü esastır. Ancak, 44. maddede gösterilen işler belli istekliler arasında kapalı teklif usulüyle, 45. maddede gösterilen işler açık teklif usulüyle, 51. maddede sayılan işler pazarlık, 52. maddede gösterilen işler de yarışma usulüyle yaptırılabilir."; "Açık teklif usulü ile yapılabilecek ihaleler" başlıklı 45. maddesinde, "Bu Kanun'un 1. maddesinde yazılı işlerden, tahmin edilen bedeli her yıl Genel Bütçe Kanunu ile tespit edilecek tutarı geçmeyen ihaleler açık teklif usulüyle yapılabilir. " kuralı yer almıştır. 2023 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun "Çeşitli Kanun ve Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerine Göre Bütçe Kanununda Gösterilmesi Gereken Parasal Sınırlara Ait İ-Cetvelinin" (a) maddesinde, 2886 Kanun'un 45. maddesi için parasal sınırın 6.411.600,00-TL; Hazineye ait taşınmazların satışında ise bu sınırın 10.000.000,00-TL olduğu belirtilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 2886 sayılı Kanun uyarınca yapılacak ihalelerde kapalı teklif usulü esas ihale usulü olup, 44. maddede gösterilen işler belli istekliler arasında kapalı teklif usulüyle, 45. maddede gösterilen işler açık teklif usulüyle, 51. maddede sayılan işler pazarlık, 52. maddede gösterilen işler ise yarışma usulüyle yaptırılabilecektir. İhalelerin açık teklif usulüyle yapılabilmesi için ise ihalenin muhammen bedelinin her yıl Genel Bütçe Kanunu ile tespit edilecek parasal sınırı geçmemesi gerekmektedir. Buna göre, uyuşmazlığa konu ihalenin muhammen bedelinin (25.650.000,00-TL) 2023 yılı Genel Bütçe Kanunu'nun İ-Cetvelinde ihalenin açık teklif usulüyle yapılabilmesi için belirlenen parasal sınırı (10.000.000,00-TL) aştığı, kapalı teklif usulüyle yapılması gereken taşınmaz satış ihalesinin açık teklif usulüyle ihaleye çıkarılmak suretiyle ilan edildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, uyuşmazlığa konu ihalenin 2886 sayılı Kanun'a uygun olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE, 4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine, 5. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 07/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.