Danıştay Kararı · E. 2024/1190 · K. 2024/2304

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2024/1190 E.  ,  2024/2304 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/1190 Karar No : 2024/2304 DAVACI : ... DAVALI : ... Bakanlığı DAVANIN KONUSU : Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Başkanlığı bünyesinde Müfettiş olarak görev yapan davacı tarafından; 11/04/2023 günlü, 32160 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Kazanılmış haklar ve geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesinin (2) numaralı bendinde yer alan "maarif müfettişliği, eğitim müfettişliği, il eğitim denetmenliği" ibaresinin ve "bunların yardımcılıklarında geçen süreler" ibaresinin ise yalnızca maarif müfettişliği, eğitim müfettişliği, il eğitim denetmenliği unvanları yönünden yürütmenin durdurulması ve iptali istenilmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkimi ...'nin açıklamaları dinlenildikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14/6. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : Davacı tarafından; 14/09/2023 tarihli dilekçe ile Bakanlık Maarif Müfettişleri Kıdem Listesine ilişkin ... günlü,... sayılı işlemin ve 11/04/2023 günlü, 32160 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Kazanılmış haklar ve geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "maarif müfettişliği, eğitim müfettişliği, il eğitim denetmenliği" ibaresinin ve "bunların yardımcılıklarında geçen süreler" ibaresinin ise yalnızca maarif müfettişliği, eğitim müfettişliği, il eğitim denetmenliği unvanları yönünden iptali istemiyle açılan davada; Danıştay İkinci Dairesinin 16/01/2024 günlü, E:2023/6050, K:2024/324 sayılı kararıyla; dava konusu bireysel işlem ile düzenleyici işlem arasında maddi ve hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunmadığından, uyuşmazlık konusu Yönetmelik hükmü ile bireysel işleme karşı 2577 sayılı Kanun'un 5. maddesine uygun olarak ayrı ayrı dava açılması gerektiğinden dava dilekçesinin reddine karar verilmiş bunun üzerine davacı tarafından, yenilenen dilekçesi ile bu defa 20/08/2017 günlü, 30160 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliğini yürürlükten kaldıran 11/04/2023 günlü, 32160 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Kazanılmış haklar ve geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "maarif müfettişliği, eğitim müfettişliği, il eğitim denetmenliği" ibaresinin ve "bunların yardımcılıklarında geçen süreler" ibaresinin ise yalnızca maarif müfettişliği, eğitim müfettişliği, il eğitim denetmenliği unvanları yönünden yürütmenin durdurulması ve iptali istemiyle, görülmekte olan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE : İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlığını taşıyan 14. maddesinin 3/e bendinde, dilekçelerin süre aşımı yönünden inceleneceği; 6. fıkrasında ilk incelemeye ilişkin hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı; ''İlk inceleme üzerine verilecek karar'' başlığını taşıyan 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, süre aşımı yönünden yapılan incelemede Kanun'a aykırılık görülürse davanın reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde; "1. Dava açma süresi, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış ve vergi mahkemelerinde otuz gündür. ... 4. İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmüne; 7331 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle değişik "İdari makamların sükutu" başlıklı 10. maddesinde; "1. İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler. 2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer otuz günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Otuz günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı,isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren dört ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, otuz günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler." hükmüne; 7331 sayılı Kanun'un 2. maddesiyle değişik "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinde ise, "1. İlgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebilir. Bu başvurma, işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durdurur. 2. Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. 3. İsteğin reddedilmesi veya reddedilmiş sayılması halinde dava açma süresi yeniden işlemeye başlar ve başvurma tarihine kadar geçmiş süre de hesaba katılır." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinde; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava açma süresinin ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, süresi içerisinde idari davaya konu edilmeyen düzenleyici işlemlerin, bu tarihten sonra davaya konu edilebilmeleri için, ilgili hakkında uygulama işlemi yapılmış olması ve bu işlemin dava konusu yapılan düzenleyici işlemin uygulanması niteliğinde bulunması gerektiği belirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; 20/08/2017 günlü, 30160 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Millî Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliğini yürürlükten kaldıran 11/04/2023 günlü, 32160 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Teftiş Kurulu Yönetmeliği'nin "Kazanılmış haklar ve geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 1. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "maarif müfettişliği, eğitim müfettişliği, il eğitim denetmenliği" ibaresinin ve "bunların yardımcılıklarında geçen süreler" ibaresinin ise yalnızca maarif müfettişliği, eğitim müfettişliği, il eğitim denetmenliği unvanları yönünden Yönetmeliğin yayımı tarihini izleyen günden itibaren altmış günlük dava açma süresi içerisinde dava açılması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden çok sonra ilk davanın 14/09/2023 tarihinde açıldığı, yenilenen dilekçe ile açılan davanın da 22/03/2024 tarihli olduğu öte yandan, dava konusu edilen düzenleyici işleme dayalı olarak tesis edilen herhangi bir uygulama işleminin gösterilmediği anlaşıldığından, davanın 2577 sayılı Kanun'un 14/3-e ve 15/1-b maddeleri uyarınca süre aşımı nedeniyle incelenmesine olanak bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 15/1-b maddesi uyarınca DAVANIN SÜRE AŞIMI NEDENİYLE REDDİNE, 2. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 3. Posta giderleri avansından artan tutar ile kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 24/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.