Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/1334 · K. 2024/7702

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1334 E.  ,  2024/7702 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/1334 Karar No : 2024/7702 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde bulunan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki gölden dolma alan vasıflı taşınmazın 4.350,00 m²'si üzerine "Restaurant - Çay Bahçesi" yapılmak suretiyle 14/01/2017-21/01/2020 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle 4.177.713,60 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile bu ihbarnameye karşı yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrasında düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi neticesinde, söz konusu taşınmazın işgal edilen döneme ilişkin olarak toplam 635.993,84 TL ecrimisil tahakkuk ettirilebileceği görülmekle; dava konusu 4.177.713,60 TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesi ile bu ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine ilişkin ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 635.993,84 TL'lik kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan ve fahiş ecrimisil tespitinden ve endeks uygulamasından kaynaklanan toplam 3.541.719,76 TL’lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 3.541.719,76-TL'lik kısmının iptaline, 635.993,84-TL'lik kısım yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğu, davacının ticari kazanç elde ettiği, taşınmazın kullanım durumu dikkate alınarak emlak vergi değerinin yüzde beşine göre hesaplama yapıldığı, sunulan emsallerin incelenmediği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet Ihale Kanunu'nun 75. maddesinin işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan halinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisilln isteneceği; ecrimisil talep edilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı; ecrimisil fuzuf şagil tarafından rızaen ödenmez ise, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tahsilolunacağı, kuralı getirilmiştir. Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının Idaresi Hakkında Yönetmeliğin işlem tarihinde yürürlükte bulunan 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, idarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, idarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazdan elde edilebilecek gelir esas alınarak idarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmış olup anılan Yönetmeliğin 85. maddesinde de; ecrimisilin tespitinde, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, gerektiğinde ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurların göz önünde bulundurulacağı kuralı yer almıştır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre ecrimisil; taşınmazı izinsiz olarak kullanan fuzuli şagilden işgal nedeniyle rayiç kira bedeli tutarında alınması gereken bir tazminat niteliğindedir. Ecrimisilin; taşınmazın işgali nedeniyle mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlere göre rayiç kira değeri tutarında alınan bir tazminat niteliğinde olduğu dikkate alındığında, ecrimisil bedeli hesaplanırken, taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan emsal nitelikteki bir yerin işgalci tarafından serbest piyasada kiralanması halinde rayiç kiranın ne olacağının belirlenmesi ve işgal edenin elde ettiği yararın göz önünde tutulması gerekmektedir. Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki Küçükçekmece İlçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, gölden dolma alan vasıflı taşınmazın 4.350,00 m²'lik bölümünü davacının restaurant-çay bahçesi yapmak suretiyle işgalinden bahisle, 14/01/2017-21/01/2020 dönemi için, 4.177.713,60-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile bu ihbarnameye karşı yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin davacıya tebliğ edildiği, davacı tarafından, ecrimisilin fahiş olarak takdir edildiği ileri sürülerek işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, ... mevkii, ... ve ... parseller önüne isabet eden gölden dolma vasıflı 9.500,00 m² yüzölçümlü Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın otopark ve wc olarak işgali nedeniyle düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan dava sonucunda; 2017 yılı 60,00 TL/m² birim bedel üzerinden, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin 56.285,96-TL'lik kısmı yönünden iptal,133.592,44-TL yönünden ise davanın reddine karar verildiği, istinaf incelemesi neticesinde davalı idarenin istinaf başvurusu kısmen kabul edilerek dava konusu işlemin 33.066,00 TL'lik ecrimisile ait kısmının iptaline, davanın 156.812,00 TL ecrimisile ait kısmının ise reddine karar verildiği, tarafların temyiz isteminin ise Danıştay Dördüncü Dairesinin 02/12/2024 tarih ve E:2023/5155, K:2024/6864 sayılı kararıyla reddedilerek kesinleştiği anlaşılmaktadır. İdare Mahkemesince uyuşmazlığın çözümü için mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davaya konu taşınmazın önceki dönemine ait ihbarnamenin iptali istemiyle açılan davada verilen karar üzerine oluşan birim bedel ile emsal taşınmazlardan, ne amaçlı olarak kullanıldığından bahsedilmiş ise de, bilgi amaçlı yararlanılan emsalin taşınmaza yaklaşık olarak kuş uçuşu beş kilometre uzaklıkta bulunduğu oysa ki, dava konusu taşınmazın bulunduğu Yarımburgaz Mahallesinde dava konusu edilmiş ve sonuçlanmış taşınmazın bulunduğu, bu taşınmazın bilirkişilerce irtibatlandırması sonrasında en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ve varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri dikkate alınarak, somut dayanak ortaya konularak, ecrimisil hesaplanması gerekirken, uyuşmazlığa konu olayda bilirkişi raporunda benzer durumdaki taşınmazlara ait hukuki durumlar dikkate alınmadan takdiri olarak ecrimisil hesaplandığı anlaşılmaktadır. Bu duruma göre, dava konusu taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ve varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri dikkate alınarak, ticari sirkülasyon, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri, çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği gelirler gözetilmek suretiyle, düzenlenecek ek bilirkişi raporu ya da gerektiğinde aralarında en az bir gayrimenkul değerleme uzmanının bulunduğu bilirkişilerce yeniden yapılacak keşif ve bilirkişi incelenmesi sonucu alınacak rapor dikkate alınarak ve söz konusu hususlar açıklığa kavuşturulmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden temyiz konusu kararın iptale ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 23/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.