Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/1389 · K. 2024/3039

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/1389 E.  ,  2024/3039 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/1389 Karar No:2024/3039 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Enerji Üretim A.Ş. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Atares-1 rüzgar enerjisine dayalı elektrik üretim santrali (RES) için Karacabey TM'de oluşan en yüksek RES katkı payı tutarının güncellenmesi suretiyle belirlenen bedelin RES katkı payı olarak uygulanmasına ve söz konusu Karacabey TM'de oluşan en yüksek RES katkı payının şirket tarafından kabul edildiğine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'na (Kurum) taahhütname sunulmasına dair ... tarih ve ... sayılı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (Kurul) kararının kaldırılarak bu doğrultuda Türkiye Elektrik İletim A.Ş.'ye (TEİAŞ) bildirimde bulunulması istemiyle Kurum'a yapılan 05/05/2023 tarihli başvurunun cevap verilmemek suretiyle (zımnen) reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; idari bir sözleşme olmayan RES Katkı Payı Anlaşması'nın uygulanmasından doğan uyuşmazlığın görüm ve çözümünde adli yargı mercilerinin görevli olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın görev yönünden reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, davanın görüm ve çözümünde idari yargının görevli olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Davacı şirkete, Atares-1 RES projesi için ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla üretim lisansı verilmiş akabinde davacı şirketin Atares-1 RES projesi için yaptığı üretim lisansı başvurusunun çoklu başvuru kapsamında değerlendirilmesine, Atares-1 RES için Karacabey TM'de oluşan en yüksek RES katkı payı tutarının güncellenmesi suretiyle belirlenen bedelin RES katkı payı olarak uygulanmasına ve söz konusu Karacabey TM'de oluşan en yüksek RES katkı payının şirket tarafından kabul edildiğine ilişkin Kurum'a taahhütname sunulmasına dair ... tarih ve ... sayılı Kurul kararı alınmıştır. Bu doğrultuda, 29/06/2021 tarihinde TEİAŞ ile davacı şirket arasında RES Katkı Payı Anlaşması (Anlaşma) imzalanmış ancak süreç içerisindeki yargı kararları uyarınca ... tarih ve ... sayılı Kurul kararının kaldırılması ve bu doğrultuda TEİAŞ'a bildirimde bulunulması istemiyle yaptığı 05/05/2023 tarihli başvurusunun cevap verilmemesi suretiyle (zımnen) reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kapsam ve nitelik" başlıklı 1. maddesinin birinci fıkrasında, "Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare mahkemeleri ve vergi mahkemelerinin görevine giren uyuşmazlıkların çözümü, bu Kanunda gösterilen usullere tabidir."; "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" 2. maddesinin birinci fıkrasında, "İdari dava türleri şunlardır: a) İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları, b) İdari eylem ve işlemlerden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan tam yargı davaları, c) Tahkim yolu öngörülen imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan uyuşmazlıklar hariç, kamu hizmetlerinden birinin yürütülmesi için yapılan her türlü idari sözleşmelerden dolayı taraflar arasında çıkan uyuşmazlıklara ilişkin davalar."; "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, "Dilekçeler, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından: a) Görev ve yetki, (...) Yönlerinden sırasıyla incelenir."; "İlk inceleme üzerine verilecek karar" başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasında, "Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3 üncü fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14 üncü maddenin; a) 3/a bendine göre adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; (...) Karar verilir." kurallarına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdari yargı mercilerinde yargısal denetimi yapılarak çözümlenecek uyuşmazlıklarda, öncelikle davaya konu işlemin idari bir işlem olup olmadığı hususunun, başka bir anlatımla idare hukuku kurallarına göre tesis edilen, kamu gücüne dayanarak diğer tarafın rızasını aramaya gerek olmaksızın hukuki durumda tek yanlı irade açıklamasıyla değişiklik meydana getiren bir işlem olup olmadığının ortaya konulması gerekmektedir. İdari makamlar tarafından tesis edilmiş olsa bile, özel hukuk hükümlerine tabi olan işlem ve sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde adli yargı mercileri görevlidir. Elektrik piyasası mevzuatı kapsamında idarece tesis edilen işlemlerden, Anlaşma imzalanmasına kadar olan süreçteki tek taraflı olan işlemler, kesin ve icrai olmaları şartıyla, idari işlemlerin diğer özelliklerini taşımaları durumunda idari işlem olarak nitelendirilebilecek ve iptal davasına konu edilebilecektir. Her ne kadar Anlaşma'nın idari sözleşme niteliği bulunmadığından, sözleşmenin imzalanmasından sonra tesis edilen işlemler, kamu gücü kullanılmak suretiyle değil, sözleşmenin tanıdığı yetkilere dayanılarak özel hukuk kurallarına göre tesis edilmeleri sebebiyle idari işlem olarak nitelendirilemeyecek ve iptal davasına konu edilemeyecekse de Anlaşma'da da belirtildiği üzere, söz konusu Anlaşma'nın ... tarih ve ... sayılı Kurul kararına istinaden imzalandığı, uyuşmazlığın Anlaşma'nın uygulanmasından değil, Kurul'un kamu gücünü kullanarak TEİAŞ ile davacı şirket arasında Anlaşma imzalanması yönünde tesis ettiği idari işlemden kaynaklandığı, dolayısıyla uyuşmazlığın Anlaşma'nın imzalanmasından önceki aşamaya ilişkin olduğu anlaşıldığından, tek yanlı ve kamu gücüne dayalı olan tesis edilen Kurul kararının kaldırılması için davacı şirket tarafından yapılan başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın görüm ve çözümünde idari yargının görevli olduğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın görev yönünden reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. Davanın görev yönünden reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesine, 02/07/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.