Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/1569 · K. 2024/5178

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/1569 E.  ,  2024/5178 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/1569 Karar No : 2024/5178 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Mirasçıları VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Adana ili, Çukurova ilçesi, ... Mahallesi ... parsel sayılı, mülkiyeti Hazineye ait olan 66.048,00 m²'lik taşınmazın 14.688,00 m²'nin 17/12/2014 - 04/12/2019 tarihleri arasında narenciye bahçesi yapılmak suretiyle davacı tarafından kullanıldığından bahisle 379.412,36-TL ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ecrimisil ihbarnamesine karşı yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler ile yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrasında hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda, söz konusu taşınmazın 17/12/2014 - 04/12/2019 tarihleri arasındaki işgal dönemi için toplam 161.415,27-TL ecrimisil alınabileceği anlaşılması karşısında, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 217.997-TL'lik kısmının iptaline, 161.415,27-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmazın, 336 sıra sayılı Milli Emlak Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, işgal edilen Hazine taşınmazının tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan az olamayacağı, davacı tarafından tarım yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiği tutanakla tespit edilen taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin belirtilen oranı, kurum görüşleri ve emsal ecrimisil kayıtları dikkate alınarak ecrimisil bedellerinin hesaplanarak ecrimisil bedelinin davacıdan tahsiline karar verildiği, işlemin hukuka uygun olarak tesis edildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır. Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." düzenlemesine yer verilmiştir. Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır. İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, tarımsal amaçlı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği hükmünün de dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur. İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda; ecrimisil istenilen taşınmazın davacı tarafından narenciye bahçesi olarak kullanılmak suretiyle işgal edilmesi nedeniyle narenciye ağaçlarından elde edilebilecek gelir dikkate alınarak ecrimisil bedelinin hesaplanması yoluna gidildiği ve bu yöntemle belirlenen tutar üzerinden hüküm kurulduğu görülmekte ise de; ecrimisil tutarının, taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan az olmamak kaydıyla, taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörler dikkate alınarak hesaplanması gerektiği, yalnızca narenciye ağaçlarından elde edilebilecek gelir esas alınarak hesaplama yapılmasının taşınmazın gerçek ecrimisil bedelinin tespiti için yeterli bir veri olarak kabul edilemeyeceği, öte yandan dava konusu ecrimisil tahakkukuna dayanak oluşturan taşınmaz tespit tutanağının ve ecrimisil kıymet takdir tutanağının incelenmesinden; taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğu baz alınarak ve alt limit uygulanarak ecrimisil bedeli hesaplandığı anlaşıldığından, bu yönüyle dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu durumda; dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmış olup, temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 30/09/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.