Danıştay Kararı · E. 2024/1794 · K. 2024/4427

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/1794 E.  ,  2024/4427 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/1794 Karar No:2024/4427 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Turizm ve İnşaat Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1. ... Bakanlığı VEKİLİ : Av.... 2. ... Kaymakamlığı (E-Tebligat) İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Mülkiyeti Hazineye ait Antalya ili, Kumluca ilçesi, Adrasan (Çavuş) Merkez Mahallesi, 816 ada, 5 parselde bulunan 8.709,61 m² yüzölçümlü taşınmazın 20/06/2023 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle satışına ilişkin ihalenin ita amirince 2886 sayılı Kanun'un 31. maddesi uyarınca uygun görülmeyerek iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü işlemi ile anılan işlem nedeniyle taşınmazın satış işlemlerinin gerçekleştirilemeyeceğinin bildirimine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Kumluca Kaymakamlığı Milli Emlak Şefliği işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlığa konu ihaleye davacı şirket dışında katılan olmadığı, ihaleye tek istekli katıldığından ihalede rekabetin oluşmadığı ayrıca davalı Bakanlık tarafından Milli Emlak denetmenlerine yaptırılan inceleme ile taşınmazın konumu, özellikleri ve piyasa rayiçleri uyarınca birim m² bedelinin en az 1.500,00-TL olması gerektiğinin tespit edildiği; Bu durumda, dava konusu parsele ilişkin olarak ihalede teklif edilen bedelin olması gereken tahmini satış bedelinin altında kaldığının ita amirince anlaşıldığı, ihaleye tek firmanın katılması nedeniyle rekabet koşulunun da sağlanamadığı, kamu yararı dışında subjektif nedenlerle hareket edildiğinin de davacı tarafından ortaya koyulamadığı, bu haliyle ihaleden beklenen kamu yararının gerçekleşmediği anlaşıldığından, takdir yetkisinin ihalenin iptal edilmesi yönünde kullanılması suretiyle tesis edilen dava konusu işlemde ve bu kapsamda taşınmazın davacı adına satışının gerçekleştirilmemesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, muhammen bedelin ita amirince belirlendiği, ihale bedelinin muhammen bedelin üstünde olduğu, ihalenin usulüne uygun gerçekleştirildiği, idarenin takdir yetkisini hukuka aykırı kullandığı, ihale onayının uygun bulunmamasının makul ve meşru bir gerekçesinin bulunmadığı, hukuki güvenlik ve belirlilik ilkelerinin ihlal edildiği, rekabetin oluşmadığı tespitinin hatalı olduğu, ihale ilanlarının usulüne uygun olduğu ve daha önce söz konusu taşınmazı kiralama veya satın alma talebinde bulunan ilgililerin ihaleye davet edildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddiaların dava konusu işlemin iptalini ve temyize konu kararın bozulmasını gerektirmediği, Milli Emlak denetmenleri tarafından hazırlanan inceleme raporunda uyuşmazlığa konu taşınmazın m² birim bedelinin daha yüksek tespit edildiği ve taşınmazın doğa ve deniz manzaralı olduğunun belirtildiği, taşınmazın konumu, özellikleri, piyasa rayiçleri ve 20/06/2023 tarihinde gerçekleşen ihalede rekabetin sağlanmaması hususları dikkate alınarak taşınmazın kati ihalesinin onaylanmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının yetki yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : 12/05/2023 tarih ve 6395153 sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Bakanlık) işlemiyle Antalya ili, Kumluca ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan 8.709,61 m² yüzölçümlü taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle satışa çıkarılması uygun bulunmuş, 25/05/2023 tarihli Tahmin Edilen Bedel Tespit Raporu ile söz konusu taşınmazın tahmini satış bedeli 8.710.000,00-TL olarak tespit edilmiştir. 20/06/2023 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye sadece davacı şirket katılmış, 20/06/2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihale 8.711.000,00-TL bedelle davacı şirket üzerinde bırakılmış, ihalenin kati onayı için Bakanlığa sunulmasına karar verilmiştir. Bakanlığın talebi üzerine Antalya Valiliği Milli Emlak denetmenleri tarafından düzenlenen 12/07/2023 tarihli inceleme raporunda, Adrasan bölgesinde taşınmazların m² birim bedelinin en az 1.500,00-TL civarında olduğu, uyuşmazlığa konu taşınmazın Adrasan merkezine kuş uçuşu yaklaşık 4 km, denize ise 5,7 km mesafede, deniz ve doğa manzaralı olduğu, 20/06/2023 tarihinde gerçekleştirilen ihalede rekabetin sağlanmadığı tespitlerine yer verilmiştir. ... tarih ve ... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü işlemi ile, söz konusu rapordaki taşınmazın konumu, özellikleri, piyasa rayiçleri ve 20/06/2023 tarihinde gerçekleştirilen ihalede rekabetin oluşmadığına ilişkin tespitler dikkate alınarak uyuşmazlığa konu taşınmazın 2886 sayılı Kanun'un 31. maddesi uyarınca kati ihalesinin onaylanması uygun görülmemiş, 24/07/2023 tarih ve 6924059 sayılı Kumluca Kaymakamlığı Milli Emlak Şefliği işlemi ile de anılan Bakanlık işlemi davacıya bildirilmiş ve bu işlem nedeniyle uyuşmazlığa konu taşınmazın satış işlemlerinin gerçekleştirilemediği belirtilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, idarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları idarî dava türleri arasında sayılmış; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği belirtilmiş; 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın yetki yönünden reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır. 2577 sayılı Kanun'un "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması hâlinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idarî işlemi veya idarî sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdari davalarda genel yetki, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinde düzenlenmiş olup 32. maddenin birinci fıkrasına göre, iptal davalarında yetki konusundaki genel kural, dava konusu idari işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olmasıdır. Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihalenin ihale komisyonu tarafından 2886 sayılı Kanun'un 31. maddesi uyarınca onaylanmak üzere ita amiri olan Bakanlığa gönderildiği, dava konusu ihalenin iptaline ilişkin işlemin ita amiri olarak Bakanlık tarafından tesis edildiği ve uyuşmazlığın esas itibarıyla bu işlemden kaynaklandığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca, ... tarih ve ... sayılı ihalenin iptaline ilişkin işlemi tesis eden idari merci olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, yetkisiz yargı yerince uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle verilen İdare Mahkemesi kararında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 01/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.