Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/1834 · K. 2024/5927

Danıştay 9. Daire Başkanlığı         2024/1834 E.  ,  2024/5927 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DOKUZUNCU DAİRE Esas No : 2024/1834 Karar No : 2024/5927 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı-... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına ...'un vergi borçları nedeniyle müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu ödeme emri içeriği kamu alacaklarının mükelleften veya davacıdan takip ve tahsilinde mükellefin bağlı olduğu Seğmenler Vergi Dairesi Müdürlüğünün yetkili olması karşısında, davacının bağlı olduğu Mithatpaşa Vergi Dairesi Müdürlüğünce düzenlenen ödeme emrinde yetki yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında düzenlenen sorumluluk raporunun incelenmesinden, dava konusu ödeme emri içeriği borcun, beyannamelerde yer alan bilgilerin, defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını oluşturan belgelere uygun olmadığı yönündeki tespitlerden kaynaklanmadığı, muhasebecilik hizmeti sunulan mükellefin sahte fatura düzenleyerek komisyon geliri elde ettiğinden bahisle yapılan tarhiyata dayandığı anlaşıldığından, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde belirtilen müteselsil sorumluluk kapsamında değerlendirilemeyecek tespitlerden hareketle düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İdarelerince yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, savunma dilekçelerinde yer alan açıklamalar ile dosyaya sundukları bilgi ve belgeler doğrultusunda hukuka aykırı olduğu iddialarıyla kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Serbest muhasebeci mali müşavir olan davacı adına ...'un vergi borçları nedeniyle müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ...tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir. İLGİLİ MEVZUAT: 3568 sayılı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun, 1. maddesinde, kanunun amacı, işletmelerde faaliyetlerin ve işlemlerin sağlıklı ve güvenilir bir şekilde işleyişini sağlamak, faaliyet sonuçlarını ilgili mevzuat çerçevesinde denetlemeye, değerlendirmeye tabi tutarak gerçek durumu ilgililerin ve resmi mercilerin istifadesine tarafsız bir şekilde sunmak olarak düzenlenmiş, 2. maddesinin A bendinde, muhasebecilik ve mali müşavirlik mesleğinin konusunun, gerçek ve tüzel kişilere ait teşebbüs ve işletmelerin, genel kabul görmüş muhasebe prensipleri ve ilgili mevzuat hükümleri gereğince, defterlerini tutmak, bilanço, kâr, zarar tablosu ve beyannameleri ile ilgili diğer belgelerini düzenlemek ve benzeri işler yapmak olduğu belirtilmiştir. 3568 sayılı Kanun'un serbest muhasebeci mali müşavirler ile yeminli mali müşavirlere vermiş olduğu yetkiye ilişkin mali sorumluluğu düzenleyen 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde ise, meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza, gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Seğmenler Vergi Dairesi Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... hakkında 2017 yılına ilişkin olarak düzenlenen... tarih ve... sayılı Vergi Tekniği Raporunda, 30/01/2017 tarihinde sıvı yakıtlar ve bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti (ham petrol, ham yağ, mazot, benzin, biodizel, fuel oil, gaz yağı, madeni yağlar, gres yağları vb.) faaliyetinde bulunacağını bildirerek mükellefiyet tesis ettirdiği, yapılan araştırma ve yoklamalar sonucunda bilinen adresinde bulunamaması ve başka bir adreste faaliyetine devam ettiğine yönelik bilgi edinilememiş olması nedenleriyle 30/11/2017 tarihinde mükellefiyetinin re'sen terkin edildiği, defter ve belge isteme yazısının 30/01/2019 tarihinde tebliğ edilmesine rağmen defter ve belgelerini vergi incelemesine ibraz etmediği, 01/02/2017 tarihinde yapılan işe başlama yoklamasında, iş yerinin 15 m² ve kiralık olduğu, aylık kirasının 500,00 TL olduğu, iş yerinde 2 adet ofis mobilyası, 1 adet bilgisayar ve 1 adet oturma grubunun bulunduğu, ödeme kaydedici cihaz ve pos cihazının olmadığı, depolama merkezinin bulunmadığı, çalışanının olmadığı, talep halinde bir firmadan akaryakıt alınıp başka bir firmaya toptan satış yapılacağının beyan edildiği, adreste ... Petrol ve Petrol Ürünleri Akaryakıt Taşımacılık Marketçilik Limited Şirketi ile Tasfiye Halinde ... Nakliyat İnşaat Emlak ve Otomotiv Sanayi Ticaret Limited Şirketinin de faaliyette bulunduğu, 11/09/2017 tarihinde yapılan yoklamada, adresin kapalı olduğu ve kapı otomatında ... Nakliyat isminin yazılı olduğu, 04/01/2018 ve 22/01/2018 tarihlerinde yapılan re'sen terk yoklamalarında, adresin kapalı olduğu ve kapı otomatında ... Nakliyat isminin yazılı olduğu, 05/02/2018 tarihinde mükellefin ikametgah adresinde yapılan re'sen terk yoklamasında, muhatabın bulunamadığı ve çevre sakinlerinin de bilgi sahibi olmadığı hususlarının saptandığı, adına kayıtlı motorlu taşıtının bulunmadığı, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında ve muhtasar beyannamelerinde 2017 yılına ait herhangi bir çalışan bilgisine rastlanılmadığı, 2017 yılına ait gelir vergisi beyannamesi ile Ekim-Aralık dönemine ait geçici vergi beyannamesi ve gelir (stopaj) vergisi beyannamesini vermediği, 2017 yılının Ocak ila Ekim dönemlerinde toplam 155.847.300,21 TL katma değer vergisi matrahı beyan ettiği, yüksek katma değer vergisi matrahlarına rağmen ödenmesi gereken katma değer vergilerinin düşük çıktığı (toplam 17.524,87 TL), 2017 yılının Ocak-Mart, Nisan-Haziran ve Temmuz-Eylül dönemleri için verilen gelir (stopaj) vergisi beyannamelerinde matrah beyan etmediği, 36.759,34 TL tutarında vadesi geçmiş vergi borcunun bulunduğu, sadece 146,25 TL tutarındaki vergi borcunu ödediği, işletme hesabı usulüne göre defter tutması nedeniyle Ba-Bs bildiriminde bulunma yükümlülüğünün olmadığı, mükellefe mal veya hizmet sattığını Bs formu ile bildiren mükellef bulunmadığı, diğer mükelleflerin Ba formları ile mükelleften 2017 yılında katma değer vergisi hariç toplam 114.191.157,00 TL mal ve hizmet aldıklarını beyan ettikleri, mükelleften 2017 yılında mal veya hizmet satın aldığını bildiren firmaların tamamı hakkında sahte belge düzenleme/kullanma yönünden olumsuz tespit ya da rapor olduğu, mükelleften 2017 yılında mal veya hizmet satın aldığını bildiren firmalar arasında sahte belge düzenleme organizasyonunda yer alan ... Demir Çelik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Demir Çelik İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ...Metal Demir Çelik Kağıtçılık Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin de bulunduğu, mal veya hizmet satışlarının tamamının hakkında sahte belge düzenleme/kullanma yönünden olumsuz tespit ya da rapor olan mükelleflere yapıldığı, mal ve hizmet satışlarına ilişkin olarak yapılan karşıt incelemede, tanınmadığının, iş yeri, nakliye durumu vs. hakkında bilgi sahibi olunmadığının görüldüğü, 2017 yılına ilişkin alış ve satış bedellerinin sadece 6.336,45 TL tutarındaki kısmının banka aracılığıyla ödendiği, ortağı ve kanuni temsilcisi olduğu ... İnşaat Reklam Bilişim ve Lojistik Hizmetleri Sanayi Ticaret Limited Şirketi hakkında sahte fatura düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu bulunduğu, 2017 yılına ait beyannamelerinin ... ile ... tarafından verildiği, ... hakkında daha önce düzenlenmiş 41 disiplin sorumluluk, 32 mali sorumluluk olmak üzere toplam 73 görüş ve öneri raporu bulunduğu, bu raporların ortak özelliğinin bir kısım mükelleflerin sahte belge düzenleme fiilleri nedeniyle tanzim edilen vergi tekniği raporları üzerine ortaya çıkan vergi ve cezalardan müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması olduğu, sahte belge düzenleme organizasyonu içindeki durumunun incelendiği bir vergi tekniği raporu bulunduğu, bu raporda beyanname ve bildirimlerini verdiği bazı mükelleflerin sahte fatura düzenlediklerinin belirlendiği, ayrıca serbest muhasebeci mali müşavir ...'ın kullanıcı kodunu ve şifresini kullanarak bazı mükelleflerin beyanname ve bildirimlerini verdiğinin saptandığı, yine kendi faaliyeti kapsamında sahte fatura kullanma nedeniyle hakkında düzenlenen vergi suçu raporu bulunduğu, beyanname ve bildirimlerini verdiği 120 mükellefin sahte fatura kullanma olasılığının % 100 olduğu, bu mükellefler arasında sahte belge düzenleme organizasyonunda yer alan...Demir Çelik İnşaat Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, ... Demir Çelik İnşaat ve İnşaat Malzemeleri Nakliyat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile ... Metal Demir Çelik Kağıtçılık Orman Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin de bulunduğu, ...'un ifadesinde, ... ile arasında sadece aracılık sözleşmesi olduğu, kendisini ilk kez aracılık sözleşmesi yaptığı 2017/Mart ayında gördüğü, sonrasında hiç görüşmediği, faaliyetini toptan demir çelik ve inşaat malzemeleri ticareti olarak hatırladığı, işyerine iki kez gittiği, ikisinde de kendisini görmediği, deposunun ve şubesinin bulunmadığı, muhatap olduğu kişilerin ... ve ... olduğu, bu kişileri ofisine çalışanları olan ...'ın getirdiği, firmanın kuruluş işlemlerini yapan kişinin ... ve ... olduğu, muhasebe işlerine ...'ın baktığı, mükellefin tüm evraklarının bu kişide olduğu, bu nedenle defter ve belgelerinin kendisinde olmadığı, ... tarafından gönderilen beyanname taslakları üzerinden hazırlanan beyannamelerin çalışanlarınca verildiği, ...'a da e-mail yoluyla gönderildiği, cirosunun ticari kapasitesinin üzerinde olması nedeniyle 2017/Ekim ayından sonra bu durumu bildiren bir dilekçeyi vergi dairesine verdiği, bildiği kadarıyla aracının bulunmadığı, taslak olarak gönderdiği muhtasar beyannamesine göre çalışanının olmadığı, faturalarını kendisinin bastırmadığı, yazmadığı, imzalamadığı ve kaşelemediği, 3568 sayılı Kanun'un dışına çıkmadığı şeklinde beyanda bulunulduğu, ...'ın ifadesinde, ...'u tanımadığı, firmasıyla ilgili bir bilgisinin bulunmadığı, sözleşme yapmadıkları, sistem üzerinden saptanan aracılık sözleşmesi ve ilgili beyannameleri kendisinin düzenlenmediği, sözleşmeyi ...'un yaptığı, beyannamelerin ise kendisine ait şifrenin bilgisi dışında kullanılması suretiyle ... tarafından verildiği, ...'un bu şekilde yaklaşık 25 mükellefin 160 beyannamesini verdiği, bu konuda vergi dairesine dilekçe verdiği, şifresini ...'a kendisinin verdiği, çünkü başka mükelleflerin işlerini birlikte yaptıkları, ...'un muhasebe işlerine fiilen baktığı pek çok mükellefe yüksek tutarda fatura kestiğinden, bu mükelleflerin Ba-Bs formlarında da yüksek tutarda alış ve satış göründüğü, ...'un sahte fatura düzenlediğini ve komisyon aldığını düşündüğü şeklinde beyanda bulunulduğu, bu hususlardan hareketle, mükellefin düzenlediği faturaların sahte olduğu, beyannamelerinin büyük kısmının ... tarafından verildiği, ...'un sürekli olarak sahte belge düzenleyicisi olan mükelleflerin beyannamelerini verdiği, bu durumun 3568 sayılı Kanun'da yer alan sorumluluklara aykırı davrandığını gösterdiği, mükellef bünyesinde gerçekleştirilen işlemlerde sorumluluğu bulunduğundan hakkında görüş ve raporu düzenlenmesi gerektiği tespitlerine yer verilmiştir. Davacı hakkında düzenlenen... tarih ve ... sayılı görüş ve öneri raporunda da benzer tespitlere yer verilerek, mükellef adına re'sen tarh edilecek vergi, kesilecek ceza ve hesaplanacak gecikme faizinden müteselsilen sorumlu tutulması gerektiği ifade edilmiştir. Öte yandan, davalı idarenin savunma dilekçesinin ve eki belgelerin incelenmesinden, anılan vergi tekniği raporundaki tespitler dayanak alınarak mükellef adına geçici vergi üzerinden kesilen vergi ziyaı cezasının tebliğ edildiği ve dava konusu edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, sözü edilen vergi tekniği raporunda yer verildiği üzere, mükellef hakkında, 2017/Ocak ila Ekim dönemlerinde 10 ay gibi kısa bir süre içinde toplam 155.847.300,21 TL tutarında yüksek katma değer vergisi matrahı beyan ettiği, yüksek katma değer vergisi matrahlarına rağmen ödenmesi gereken katma değer vergilerinin düşük çıktığı (toplam 17.524,87 TL), 36.759,34 TL tutarında vadesi geçmiş vergi borcunun bulunduğu, sadece 146,25 TL tutarındaki vergi borcunu ödediği, Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtlarında ve muhtasar beyannamelerinde herhangi bir çalışan bilgisine rastlanılmadığı, yüksek tutarda mal veya hizmet satışına rağmen iktisadi, ticari ve teknik icaplara uygun olmayacak biçimde ödeme ve tahsilatlarının yalnızca 6.336,45 TL tutarındaki kısmını banka aracılığıyla yaptığı şeklinde birtakım olumsuzluklar bulunduğu, davacı, mükellefin cirosunun ticari kapasitesinin üzerinde geldiğini ve bu durumu 2017/Ekim ayından sonra bir dilekçeyle vergi dairesine bildirdiğini beyan etmekle birlikte, özellikle beyan edilen yüksek katma değer vergisi matrahları karşısında, mükellefin ticari kapasitesi ile cirosu arasındaki uyumsuzluğun 2017/Ekim ayından sonra değil, faaliyete başladığı 2017/Ocak ayından itibaren görülmeye başlandığı, otuz yılı aşkın mesleki deneyimi bulunan davacının gerek bu durumu gerekse mükellef hakkındaki söz konusu diğer olumsuzlukları bilmediğini kabul etmenin hayatın olağan akışına aykırı olacağı ve tüm bu olumsuzluklara karşın mükellefin beyannamelerini verdiği, ayrıca, hakkında sahte belge düzenleme organizasyonu dahilinde mesleki bilgisini kötüye kullandığından bahisle müteselsilen sorumlu olduğu yönünde birçok yargı kararının bulunduğu hususları dikkate alındığında, 3568 sayılı Kanun'un 1. maddesinde belirtilen amacın gereklerine uygun davranmadığı anlaşıldığından, yol açılan vergi ziyaı nedeniyle ortaya çıkan kamu alacağından 213 sayılı Kanun'un mükerrer 227. maddesi uyarınca mükellefle birlikte müteselsilen sorumlu tutulmasında hukuka aykırılık, aksi yöndeki gerekçeyle dava konusu ödeme emrini iptal eden Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; Davalının temyiz isteminin kabulüne, ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA, Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, 05/11/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.