Danıştay Kararı · E. 2024/1954 · K. 2024/4736

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/1954 E.  ,  2024/4736 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/1954 Karar No:2024/4736 TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1.... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... 2. ... Kaymakamlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Mülkiyeti Hazineye ait Sivas ili, Şarkışla ilçesi, ... Köyü, ... ada, ... parsel sayılı 18.357,01 m² yüzölçümlü taşınmazın 20/12/2023 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle satışına ilişkin ihalenin durdurulmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; ihale konusu taşınmazın köyün ortak kullanım alanı olduğu ve Hazinenin mülkiyetinde kalmasının kamu yararına olacağından bahisle 2886 sayılı Kanun'un 31. maddesi uyarınca ita amirine tanınan takdir yetkisi çerçevesinde satış ihalesinin iptal edildiği, ita amiri tarafından takdir yetkisinin keyfi şekilde ve hukuka aykırı olarak kullanıldığına ve kamu yararı dışında subjektif nedenlerle hareket edildiğine ilişkin dava dosyasında herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, davacı tarafından da bu hususa ilişkin somut bir bilgi ve belge sunulmadığı görüldüğünden, objektif kriterler esas alınarak ve kamu yararı gözetilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Hazine taşınmazlarının satışında Bakanlık yetkili olduğu halde Kaymakamlık tarafından tesis edilen dava konusu işlemin yetki unsuru yönünden sakat olduğu, mevzuatta ihale yapılmadan ihalenin ita amirince iptal edilebileceğine ilişkin kural bulunmadığı, uyuşmazlığa konu taşınmazın çıplak, kıraç ve atıl durumda olduğu, ihalenin iptal edilmesinde kamu yararı bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Davalı idareler tarafından, dava konusu işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddiaların kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının yetki yönünden bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Davacı, mülkiyeti Hazineye ait Sivas ili, Şarkışla ilçesi, ... Köyü,... ada, ... parsel sayılı 18.357,01 m² yüzölçümlü taşınmazı 2886 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle satın alma talebiyle 15/12/2021 tarihinde Şarkışla Kaymakamlığı Milli Emlak Şefliğine (Kaymakamlık) başvurmuştur. Kaymakamlık, söz konusu taşınmazın satışa çıkarılması için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünden (Bakanlık) izin istemiş, ... tarih ve ... sayılı Bakanlık işlemiyle, mülkiyeti Hazineye ait Sivas ili, Şarkışla ilçesi, ... Köyü, ... ada, ... parsel sayılı 18.357,01 m² yüzölçümlü taşınmazın 1.660.000,00-TL muhammen bedel üzerinden 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle satışa çıkarılması uygun görülmüştür. Davacı,... tarih ve ... sayılı Kaymakamlık yazısıyla, söz konusu taşınmazın 2886 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle 20/12/2023 tarihinde gerçekleştirilecek olan satış ihalesine davet edilmiştir. Ancak köy muhtarı ve köy sakinleri tarafından Kaymakamlığa verilen dilekçeler ve CİMER üzerinden yapılan başvurular ile söz konusu taşınmazın satışının yapılmaması, köyün ortak kullanımı için değerlendirilmesi talep edilmiştir. ... tarih ve ... sayılı Kaymakamlık yazısıyla Sivas Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünden görüş sorulmuş, gerek duyulması halinde Bakanlığın görüşünün de alınarak ihale tarihinden önce taraflarına bildirilmesi talep edilmiştir. ... tarih ve ... sayılı Bakanlık işlemiyle, 20/12/2023 tarihinde gerçekleştirilecek olan ihalenin durdurulmasına karar verilmiştir. Bakanlığın ... tarih ve ... sayılı işlemiyle uyuşmazlığa konu ihalenin iptaline karar verildiğinden anılan ihalenin yapılmayacağı hususu ... tarih ve ... sayılı Kaymakamlık işlemiyle davacıya bildirilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan iptal davaları idari dava türleri arasında sayılmış; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dilekçelerin görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği belirtilmiş; 15. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın yetki yönünden reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır. 2577 sayılı Kanun'un "İdari davalarda genel yetki" başlıklı 32. maddesinin birinci fıkrasında, "Göreve ilişkin hükümler saklı kalmak şartıyla, bu Kanun'da veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesinin gösterilmemiş olması halinde, yetkili idare mahkemesi, dava konusu olan idari işlemi veya idari sözleşmeyi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdari davalarda genel yetki, 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan maddenin birinci fıkrasına göre, iptal davalarında yetki konusundaki genel kural, dava konusu idari işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinin yetkili olmasıdır. Dosyanın incelenmesinden, köy muhtarı ve köy sakinleri tarafından Kaymakamlığa verilen dilekçeler ve CİMER üzerinden yapılan başvurular ile uyuşmazlığa konu taşınmazın satışının yapılmaması, köyün ortak kullanımı için değerlendirilmesinin talep edilmesi üzerine Bakanlıktan görüş sorulduğu, Bakanlığın ... tarih ve ... sayılı işlemle uyuşmazlığa konu ihalenin durdurulmasına karar verdiği anlaşıldığından, uyuşmazlığın çözümünde 2577 sayılı Kanun'un 32. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki genel yetki kuralı uyarınca, ihalenin durdurulmasına ilişkin işlemi tesis eden idari merci olan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının bulunduğu yerdeki Ankara İdare Mahkemesinin yetkili olduğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, yetkisiz yargı yerince uyuşmazlığın esasının incelenmesi suretiyle verilen İdare Mahkemesi kararında usul kurallarına uygunluk bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 13/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.