Danıştay Kararı · E. 2024/2047 · K. 2024/3125

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/2047 E.  ,  2024/3125 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/2047 Karar No : 2024/3125 DAVACI : ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı DAVANIN KONUSU : 30/04/2024 tarih ve 32532 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Tütün, Tütün Mamülleri, Makoron, Yaprak Sigara Kâğıdı, Sigara Filtresi, Alkol ve Alkollü İçkilerin Üretim ve/veya Ticareti Faaliyetinde Bulunanlardan Teminat Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 4. maddesinin, "(1) Tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve sigara filtresi sektörlerinde, Tesis Kurma Uygunluk Belgesi ve/veya Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi bulunanlar ile bu belgeleri almak ya da üretim tesisini devralmak amacıyla başvuru yapan gerçek ve tüzel kişilerden; (...) c) Nargilelik tütün mamulü kategorisinde yıllık tek vardiyada teorik üretim kapasitesi; 300 tona kadar (300 ton dahil) olanlardan beşmilyon Türk lirası, (...) teminat alınır." kısmı ile aynı Yönetmeliğin 6., 8. ve Geçici 1. maddelerinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir. Ayrıca 4733 sayılı Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkol Piyasasının Düzenlenmesine Dair Kanun'un 8/A maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurulması istenilmektedir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dilekçesi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra gereği görüşüldü: MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ : 30/04/2024 tarih ve 32532 sayılı Resmî Gazete'de "Tütün, Tütün Mamulleri, Makaron, Yaprak Sigara Kâğıdı, Sigara Filtresi, Alkol ve Alkollü İçkilerin Üretim ve/veya Ticareti Faaliyetinde Bulunanlardan Teminat Alınmasına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik" yayımlanmış, bunun üzerine davacı tarafından söz konusu Yönetmeliğin 4. maddesinin, "(1) Tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve sigara filtresi sektörlerinde, Tesis Kurma Uygunluk Belgesi ve/veya Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi bulunanlar ile bu belgeleri almak ya da üretim tesisini devralmak amacıyla başvuru yapan gerçek ve tüzel kişilerden; (...) c) Nargilelik tütün mamulü kategorisinde yıllık tek vardiyada teorik üretim kapasitesi; 300 tona kadar (300 ton dahil) olanlardan beşmilyon Türk lirası, (...) teminat alınır." kısmı ile aynı Yönetmeliğin 6., 8. ve Geçici 1. maddelerinin iptali istemiyle 01/07/2024 tarihinde kayıtlara alınan dilekçe ile bakılan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idarî davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idarî işlemin yazılı bildirim tarihinin, tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktarın gösterileceği, dava dilekçelerinin ve bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı; 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dava dilekçelerinin, görev ve yetki, idarî merci tecavüzü, ehliyet, idarî davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olmadıklarının tespiti hâlinde, yeniden dava açılmak üzere dilekçenin reddedileceği kurala bağlanmıştır. Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca iptali istenen idarî işlemle sınırlı olarak mahkemelerce inceleme yapılması gerekmekte olup, talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte açık, belirli ve somut olması gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden, dava dilekçesinin "Konu" kısmında Yönetmeliğin 4. maddesinin, "(1) Tütün mamulleri, makaron, yaprak sigara kâğıdı ve sigara filtresi sektörlerinde, Tesis Kurma Uygunluk Belgesi ve/veya Üretim ve Faaliyet Uygunluk Belgesi bulunanlar ile bu belgeleri almak ya da üretim tesisini devralmak amacıyla başvuru yapan gerçek ve tüzel kişilerden; (...) c) Nargilelik tütün mamulü kategorisinde yıllık tek vardiyada teorik üretim kapasitesi; 300 tona kadar (300 ton dahil) olanlardan beşmilyon Türk lirası, (...) teminat alınır." kısmı ile 6., 8. ve Geçici 1. maddelerinin iptali istemine yer verildiği, dilekçe içeriğinde de anılan düzenlemelere ilişkin açıklamalarda bulunulduğu, "Netice-i Talep" kısmında ise 6., 8. ve Geçici 1. maddelerin iptali istemine ek olarak 4. maddesinin 2. fıkrasında yer alan, "Tütün İşleme Tesisi Kurma Uygunluk Belgesi ve/veya Tütün İşleme Tesisi Faaliyet Uygunluk Belgesi bulunanlar ile bu belgeleri almak ya da işleme tesisini devralmak amacıyla başvuru yapan gerçek ve tüzel kişilerden günlük teorik üretim kapasitesi; 50 tona kadar (50 ton dahil) olanlardan beşmilyon Türk lirası, (...) Türk lirası teminat alınır." kısmının iptali şeklinde isteme yer verildiği, bu durumun Yönetmeliğin 4. maddesinin dava dilekçesinin "Konu" kısmında belirtilen 1. fıkrasının c bendinde yer alan kısmının mı, yoksa "Netice-i Talep" kısmında belirtilen 2. fıkrasında yer alan kısmının mı iptali istenildiği hususunda çelişki ve tereddüte yol açtığı görülmektedir. Bu itibarla, Yönetmeliğin 4. maddesinin hangi kısmının iptalinin istenildiği hususunda tereddüt oluştuğundan, dava dilekçesinin "Konu", "Netice-i Talep" ile "Açıklamalar" kısımları tutarlı olacak ve tereddüde yol açmayacak şekilde belirtilen eksiklikler giderilerek (4. maddenin hangi kısımlarının iptalinin istenildiğine ilişkin olarak dilekçenin konu ve netice-i talep kısımları arasındaki çelişki giderilerek) iptali istenilen düzenleyici işlemin hangi madde/maddelerinin/fıkra/fıkralarının/ibarelerinin/kısımlarının hangi gerekçeyle iptalinin istendiğinin tereddüde yer vermeyecek şekilde açıkça belirtilmesi, bu kısımların her birinin hangi sebeplerle iptallerinin istenildiğinin ve davacının menfaatini ne şekilde ihlȃl ettiğinin dava dilekçesinin "Konu", "Açıklamalar" ile "Sonuç ve İstem" bölümünde bütünlük arz edecek şekilde her bir madde/kısım yönünden ayrı ayrı açıklanması suretiyle karşı taraf sayısından bir fazla düzenlenerek imzalanmış dilekçelerle ya da Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden güvenli elektronik imza ile yeniden dava açılması gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-d maddesi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde 3. maddeye uygun şekilde düzenlenerek noksanları tamamlandıktan sonra dilekçe ret kararını veren yargı yeri sıfatıyla Danıştay'da yeniden dava açmakta serbest olmak üzere DİLEKÇENİN REDDİNE, 2. Aynı Kanun'un 15/5 maddesi hükmüne göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede aynı yanlışlık yapıldığı takdirde davanın reddedileceğinin davacıya tebliğine, 3. Davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, 4. Davanın yenilenmemesi durumunda kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcı ile posta gideri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 04/07/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.