Danıştay Vergi Dairesi · E. 2024/2068 · K. 2024/7486

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2024/2068 E.  ,  2024/7486 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/2068 Karar No : 2024/7486 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Defterdarlığı/... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: Danıştay Dördüncü Dairesinin bozma kararına uyulmaksızın ilk kararda ısrar edilerek verilen ve Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca temyiz istemi ısrar hükmü yönünden reddedilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Anonim Şirketindeki ... Asliye Ticaret Mahkemesinin kanun yolları tüketilmek suretiyle kesinleşen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile hükmedilen alacağına 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 79. maddesi uyarınca uygulanan haciz ve kamu alacağının davalı tarafından ... Anonim Şirketinden tahsiline ilişkin işlemlerin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı ile 3. Kişi ... İşletmeleri (... Anonim Şirketi) arasında ... Asliye Ticaret Mahkemesi nezdinde görülen davada verilen hükmün belirlenen miktarda kütük demirin dava dışı ... İşletmeleri (... Anonim Şirketi) tarafından davacıya teslimine yönelik olduğu, her ne kadar 6183 sayılı Kanunun 79. maddesinin son fıkrasında menkul malların aynen teslimi mümkün olmadığı takdirde değerinin ödeneceği hüküm altına alınmış ise de söz konusu ilamda herhangi bir menkul mal tesliminden ziyade fason imalat bedelinin ödenmesi karşılığında belirlenen miktarda malın teslimi borcunun para alacağına dönüştürülemeyeceği, ayrıca üçüncü kişinin davacı şirkete olan ediminin parasal değerinin 1984 yılı teslimatına ilişkin ilamın infazında dikkate alınan demir kütüklerin nitelikleri esas alınarak hesaplandığının belirtildiği, fakat davalı idareye yatırılan tutarın neye göre ve nasıl hesaplandığı açıklanmadığı gibi yapılmış herhangi bir somut değer tespitin de bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemler iptal edilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Vergi Dava Dairesince verilen ısrar kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 06/03/2024 tarih ve E:2022/977, K:2024/170 sayılı kararıyla Dairemize gönderilen dosya ile ilgili Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Davacı şirket ile 3. Kişi Yüklenici ... İşletmeleri (... Anonim Şirketi) arasında yapılan 25/04/1984 tarihli sözleşme ile davacı şirkete ait yüksek nitelikli demir cevheri ve maden kömürünün yükleniciye teslim edilerek bir fason ücreti karşılığında öngörülen kalite ve ölçülerde imal edilecek kütük demirlerin davacı şirkete tesliminin kararlaştırıldığı, teslime ilişkin çıkan uyuşmazlığın çözümü için açılan davada ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla "katma değer vergisi hariç 3.145,58-TL fason imalat bedelinin ödenmesi karşılığında kalan 72.000,541 ton kütük demirin davalıdan alınarak davacıya teslimine" hükmedildiği ancak hangi nitelikte kütük demir teslim edileceği kararda belirtilmediğinden teslime konu demirin niteliğinin tespit edilmesi istemiyle açılan dava aynı mahkemece reddedildiğinden teslimin yapılamadığı, davacının davalı idareye olan 118.368.422,09-TL borcu nedeniyle üçüncü kişi durumundaki ... Anonim Şirketinden olan alacaklarına 6183 sayılı Kanun'un 79. maddesi gereği haciz konulduğu ve 72.000,541 ton kütük demirin parasal değerinin hesaplanarak tutarın davalı idarenin hesabına ödenmesinin istenilmesi üzerine davalı idare hesabına ... tarihinde 59.808.580,00-TL ödendiği ve bu hususun da ... Anonim Şirketi'nce 20/01/2017 tarihli yazısı ile davacı şirkete haberdar edilmesi üzerine dava konusu haciz ile tahsilat işlemlerinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un "haciz" başlıklı 62. maddesinin 1. fıkrasında; borçlunun, mal bildiriminde gösterilen veya tahsil dairesince tespit edilen borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkullerden, alacak ve haklarından amme alacağına yetecek miktarının tahsil dairesince haczolunacağı hükme bağlanmış, aynı Kanunun "üçüncü şahıslardaki menkul malların, alacak ve hakların haczi" başlıklı 79. maddesinin 3. fıkrasında da; borçlunun alacağı veya üçüncü şahıstaki bir malı haczedilip de üçüncü şahıs, borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın telef olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddiada ise durumu, haciz bildirisinin kendisine tebliğinden 7 gün içinde tahsil dairesine yazılı olarak bildirmek zorunda olduğu, bildirmediği takdirde mal elinde ve borç zimmetinde sayılacağı ve hakkında bu Kanun hükümlerinin tatbik olunacağı, menkul malların aynen teslimi mümkün olmadığı takdirde değerinin ödeneceği, üçüncü şahısların genel hükümler gereğince asıl borçluya rücu haklarının saklı olduğu hükümlerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Kamu borçlusunun üçüncü şahıslardaki alacakları üzerine haciz uygulanabilmesi için, kamu borçlusunun üçüncü şahıs nezdinde alacağının bulunduğunu bildirmiş olması veya tahsil dairesince borçlu veya üçüncü şahıslar elindeki menkul malları ile gayrimenkulleri tespit edilerek haciz konulması, menkul malların aynen teslimi mümkün olmadığı takdirde değerinin ödenmesi gerekmektedir. Dava konusu olayda, davacının davalı idareye olan 118.368.422,09-TL borcu nedeniyle üçüncü kişi durumundaki ... Anonim Şirketinden olan alacaklarına 6183 sayılı Kanun'un 79. maddesi gereği haciz konulduğu ve 72.000,541 ton kütük demirin parasal değerinin hesaplanarak tutarın davalı idarenin hesabına ödenmesinin istenildiği, üçüncü şahıs tarafından, böyle bir borcu olmadığı veya malın yedinde bulunmadığı veya haczin tebliğinden önce borcun ödendiği veya malın tüketildiği ya da kusuru olmaksızın telef olduğu veya alacak borçluya veya emrettiği yere verilmiş olduğu gibi bir iddia ve itirazı olmadığı görülen olayda, aynen teslimi mümkün bulunmadığı anlaşılan menkul malın parasal değerinin davalı idarenin hesabına ödenmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucun varıldığından Vergi Mahkemesince dava konusu işlemlerin iptaline ilişkin karara yöneltilen istinaf başvurusunun Vergi Dava Dairesince yazılı gerekçeyle reddine dair kararın bozulması gerekmiştir. Öte yandan, kamu borçlusu davacı ile üçüncü şahıs arasında bir alacağın bulunup bulunmadığına ve hacze konu edilen menkul malın parasal değerine ilişkin ihtilafların adli yargıda çözümlenmesi gerektiği tabiidir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının BOZULMASINA, 24/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.