Danıştay Kararı · E. 2024/2155 · K. 2024/4862

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2024/2155 E.  ,  2024/4862 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/2155 Karar No : 2024/4862 TEMYİZ EDEN (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen... günlü, E:..., K:...sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile, davanın reddine hükmedilmiş olup, anılan ret kararı, Danıştay Beşinci Dairesinin 21/02/2018 günlü, E:2016/15469, K:2018/9855 sayılı kararıyla, usul yönünden bozulmuştur. Aynı İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak verilen... günlü, E:..., K:... sayılı karar ile, her işleme karşı ayrı ayrı dava açılmakta serbest olmak üzere dava dilekçesinin reddine karar verilmesi üzerine, dava dilekçesi yenilenerek işbu dava açılmıştır. Dava Konusu İstem : Dava; polis memuru olan davacının, Ankara Emniyet Müdürlüğü Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü emrinde görevli iken işlediği ileri sürülen fiili nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/16. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi gerekmekte ise de, anılan Tüzüğün 15. maddesi uygulanarak bir alt ceza olan 24 ay uzun süreli durdurma cezasıyla tecziye edilmesine ilişkin Ankara Valiliği Emniyet Müdürlüğü İl Polis Disiplin Kurulu Başkanlığının ... günlü, ...sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır. ... İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile, dava konusu işlemin yetkili makam tarafından tesis edilmediği gerekçesiyle işlemin iptaline hükmedilmiş olup, anılan iptal kararı ise, Danıştay İkinci Dairesinin 16/03/2023 günlü, E:2021/16806, K:2023/1326 sayılı kararıyla, usul yönünden bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Bozma kararına uyulmak suretiyle yeniden yapılan inceleme sonucunda ...İdare Mahkemesince verilen temyize konu karar ile; olayda, dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler ile davacı hakkında düzenlenen disiplin soruşturması raporu ve ekindeki ifade tutanaklarının birlikte incelenmesinden, davacının, A.K. isimli kadının, bar veya pavyon gibi yerlerde striptiz ve kons yaptığından ve hakkında "fuhuş" suçundan işlem yapıldığından haberdar olduğu, buna rağmen adı geçen kadınla karı koca gibi ilişki yaşadığı, aynı evi paylaştığı, bu haliyle davacı hakkında isnat olunan fiillerin sabit olduğu görülmekle geçmiş hizmetleri ve sicilinin iyi olması nedeniyle, bir alt ceza uygulamasıyla 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; dava konusu işlemin usul ve esas yönlerinden hukuka aykırı olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz istemin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Ankara İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı hakkında başlatılan soruşturma sonucunda düzenlenen ... tarih ve ... sayılı disiplin soruşturma raporunda; davacının, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/16. maddesi gereğince "meslekten çıkarma cezası" ile tecziyesi gerekmekte ise de, anılan Tüzüğün 15. maddesi uyarınca bir alt ceza olan 24 ay süreli durduruma cezası ile tecziyesinin uygun olacağı yönünde teklif getirilmiş; Ankara İl Polis Disiplin Kurulunca davacının durumu değerlendirilerek, Tüzüğün 8/16. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile tecziyesi, sicil özetinde disiplin suçu bulunmadığından aynı Tüzüğün bir alt ceza verilmesi hususundaki 15. maddesinin uygulanması suretiyle 24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin ... tarih ve ...sayılı dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine, temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : Uyuşmazlığa konu disiplin cezasının tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün ''Meslekten çıkarma'' başlıklı 8. maddesinin 16. fıkrasında; "Genelev ya da tek başına fuhuş yapılan yerlerde, bar, pavyon, gazino vb. yerlerde çalışan kadınlarla ya da çevresinde iffetsizlikle tanınan kadın ya da erkeklerle karı - koca gibi yaşamak ya da ilişki kurmak," fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında düzenlenmiş olup, "Bir alt ceza verilmesi" başlığını taşıyan 15. maddesinde ise, ''Kararın verildiği güne kadar geçmiş hizmetleri olumlu ve sicilleri iyi olan memurlara Tüzükte gösterilen cezanın bir derece aşağısı uygulanabilir.'' kuralına yer verilmiştir. 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı (Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-ş hükmünde ise; ''İffetsizliği bilinen veya anlaşılmış olan bir kimse ile bilerek evlenmek ya da evlilik bağını devam ettirmek veya böyle bir kimseyi yanında bulundurmak ya da nikahsız olarak devamlı surette yaşamakta ısrar etmek'' fiilinin meslekten çıkarma cezasını gerektirdiği kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Anayasa Mahkemesinin 13/01/2016 günlü, E:2015/85, K:2016/3 sayılı kararı ile Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü uyarınca verilen dava konusu disiplin cezasının yasal dayanağı olan, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 83. maddesinin birinci cümlesinin, "yaptırım konusu eylemleri yasal düzeyde belirlememesi ve bireylerin hangi somut olguya hangi hukuksal yaptırımın veya sonucun bağlandığını belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkan tanımaması nedeniyle, Anayasa'nın 38. ve 128. maddelerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ve anılan madde, 08/03/2018 günlü, 30354 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, 7068 sayılı "Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun"un 37. maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. Bu sebeple, dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle uyuşmazlığın çözülebilmesi için öncelikle davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiği hususunun karara bağlanması gerekmektedir. Ceza hukuku kökenli bir ilke olan; ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen lehe olan hükmün uygulanması ilkesi; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir. İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmakta ise de, yukarıda yer verilen lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. Yukarıda yer verilen ve davacının eylemine karşılık gelen eski düzenleme ile yeni düzenleme birlikte incelendiğinde, davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/16. maddesinde yer alan ceza ile cezalandırılmasına temel olan disiplin suçunun, sonraki tarihli Kanun ile fiilin çerçevesi daha daraltılarak yeniden düzenlendiği görülmektedir. Bu durumda, davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasına temel olan eyleminin sınırlarının belirlenmesinde mevcut hukuki durum itibarıyla lehe düzenleme yapılmış olması ve "suç ve cezada lehe olan kuralın uygulanması" kuralının disiplin yaptırımları yönünden de geçerli bir ilke olması karşısında, mevzuat değişikliği ile oluşan yeni hukuki durum uyarınca, dava konusu disiplin cezasının dayanağı Tüzük hükümleri ile 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun hükümlerinin karşılaştırılması ve davacı lehine olan hüküm dikkate alınarak bir değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Yasa'nın (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.