İçtihatDanıştayDava Dairesi
Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/2185 · K. 2024/3294
- Esas No
- 2024/2185
- Karar No
- 2024/3294
- Karar Tarihi
- 12.09.2024
Karar Metni
Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2024/2185 E. , 2024/3294 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2024/2185
Karar No:2024/3294
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İletişim Hizmetleri A.Ş.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Erişim ve Tarifeler Dairesi Başkanlığı'nın bila tarih ve ... sayılı yazısı bildirilen, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı yürütmenin durdurulması kararının uygulandığı 17/11/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/315 sayılı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu (Kurul) kararı ile 08/02/2022 tarih ve 2022/DK-ETD/38 sayılı Kurul kararının yürürlük tarihleri arasında kalan dönemde davacı şirket tarafından abonelerine uygulanan tutarların, 22/09/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/269 sayılı, 17/02/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/49 sayılı, 31/03/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/90 sayılı, 14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararları ile onaylanarak yürürlüğe giren Mobil Azami Ücret Tarifeleri'nde belirtilen azami tutarları aşan bedellerin, her bir kararın yürürlük tarihi dikkate alınarak 01/03/2018 tarih ve 2018/DK-THD/57 sayılı Kurul kararı ile onaylanarak yürürlüğe giren “Abonelere Yapılacak İadelerde Uygulanacak Usul ve Esaslar" kapsamında abonelere iade edilmesine, abonelere iki yıl içerisinde iade edilemeyen tutarların 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 60. maddesinin dokuzuncu fıkrası ile 01/03/2018 tarih ve 2018/DK-THD/57 sayılı Kurul kararı uyarınca evrensel hizmet gelirleri olarak genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının merkez muhasebe birimi hesabına yatırılmasının istenilmesine ilişkin 07/02/2023 tarih ve 2023/DK-ETD/62 sayılı Kurul kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 20/09/2018 tarih ve 2018/DK-ETD/279 sayılı, 03/04/2019 tarih ve 2019/DK-ETD/094 sayılı, 17/03/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/076 sayılı, 22/09/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/269 sayılı, 23/09/2019 tarih ve 2019/DK-ETD/200 sayılı Kurul kararı ile davacı şirketin Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesine uyma yükümlülüğü getirildiği, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı kararı ile azami ücret tarifesine uyma yükümlülüğü getirilmesine dair işlemlerin yürütmesinin durdurulmasına karar verildiği, bu karar uyarınca davacı şirketin azami ücret tarifesine uyma yükümlülüğü bulunmadığına ve yeni bir hukuki durumun ortaya çıkmasına kadar "Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi"nin davacı şirket için belirlenmemesine karar verildiği, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu kararıyla onanarak kesinleşen Danıştay Onüçüncü Dairesinin 19/10/2021 tarih ve E:2019/3893, K:2021/3362 sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmesi üzerine davacı şirketin azami ücret tarifesine uyma yükümlülüğü bulunmadığı yönünde verilen yürütmenin durdurulması kararı hukuken ortadan kalktığından gelinen noktada davacı şirketin azami ücret tarifesine uyma yükümlülüğünün bulunduğu;
Bu itibarla, mevcut durumda davacı şirketin azami ücret tarifesine uyma yükümlülüğü bulunduğuna ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verildiği gözetildiğinde daha önce tahsil edilip azami ücret tarifelerinde belirtilen azami tutarları aşan tutarların ilgili kararların yürürlük tarihi dikkate alınarak "Abonelere Yapılacak İadelerde Uygulanacak Usul ve Esaslar" kapsamında abonelere iade edilmesine, abonelere iki yıl içerisinde iade edilemeyen tutarların evrensel hizmet gelirleri olarak genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının merkez muhasebe birimi hesabına yatırılmasının istenilmesine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Ankara Bölge İdare Mahkemesi 7. İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, 2022/DK-ETD/38, 2021/DK-ETD/49, 2021/DK-ETD/90 sayılı ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararlarına karşı Danıştay Onüçüncü Dairesinde açılan davalarda verilen kısmen kabul kararının temyize konu davanın reddine ilişkin kararın hukuka aykırı olduğunu ortaya çıkardığı, ilgili kararlarda azami ücret tarifesi hakkında verilen yürütmenin durdurulması kararının yürürlükte olduğu sürece şirketlerinin geriye dönük azami ücret tarifesi ile yükümlü kılınmasının mümkün olmadığına hükmedildiği, hukuka aykırılığı Danıştay kararı ile sübut bulan dava konusu işlemin uygulanmasıyla şirketlerinin milyonlarca Türk Lirası zarara uğradığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 19/10/2021 tarih ve E:2019/3893, K:2021/3362 sayılı “davanın reddine” ilişkin kararı sonrasında yürütmenin durdurulması kararının geçmişe etkili olarak ortadan kalktığı, dolayısıyla davacı şirkete geçmişe yönelik olarak Mobil Azami Ücret Tarifesi'ne uyma yükümlülüğü getirilmesinde hukuki bir engelin bulunmadığı, yürütmenin durdurulması kararının geçerli olduğu zaman aralığında davacı şirket tarafından abonelerine Mobil Azami Ücret Tarifesi'nin üzerinde yapılan haksız ücretlendirmelerin söz konusu olduğu, fazladan yapılan ücretlendirmelerin tasfiye edilmesi ve abonelere iade edilmesinin gerektiği, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 14/11/2023 tarih ve E:2022/2390, K:2023/4761 sayılı kararı ile 14/11/2023 tarih ve E:2022/3230, K:2023/4763 sayılı kararına karşı temyiz yoluna başvurulduğu, öncelikle Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun konu ile ilgili nihai kararı beklenilmesinin gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğünün 17/08/2018 tarih ve E.63000 sayılı işlemiyle, mobil elektronik haberleşme hizmetlerinin serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında sunulmasına katkı sağlamak amacıyla Turkcell ve Vodafone'un yükümlü olduğu azami ücret düzenlemesinin davacı şirket için de uygulanmasına "politika" olarak Bakanlıkça karar verilmiş olup, bu doğrultuda, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 483. maddesinin 1. fıkrasının (ğ) bendi gereğince, davalı Kurul tarafından onaylanacak olan "Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi"nin Turkcell ve Vodafone ile birlikte aynı koşullarda davacı şirket için de tavan ücret olarak tespit edilmesine ve uygulanmasına, uygulamaya ilişkin yeknesaklık sağlamak ve bürokratik işlemleri azaltmak amacıyla gerekli iş, işlem ve denetimlerin davalı Kurumca yürütülmesine karar verilmiştir.
Bakanlık kararından sonra sırasıyla, 20/09/2018 tarih ve 2018/DK-ETD/279, 03/04/2019 tarih ve 2019/DK-ETD/094, 23/09/2019 tarih ve 2019/DK-ETD/200, 17/03/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/076 ve 22/09/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/269 sayılı Kurul kararları ile hazırlanan azami ücret tarifelerinde davacı şirketin de bu tarifelere uyma yükümlülüğü bulunduğuna yer verilmiştir.
Davacı şirket tarafından, 23/09/2019 tarih ve 2019/DK-ETD/200 nolu Kurul kararının, anılan Kurul kararıyla onaylanan “Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi” ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğünün 17/08/2018 tarih ve 63000 sayılı işleminin yürütmesinin durdurulması ve iptali istemiyle davalı idare ve anılan Bakanlığa karşı Dairemizin E:2019/3893 sayılı dosyasında açılan davada; Dairemizin 06/02/2020 tarihli “… yürütmenin durdurulması isteminin reddine…” ilişkin kararına davacı şirket tarafından itiraz edilmesi üzerine Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı kararı ile “…dava konusu işlemlerin yürütülmesinin durdurulmasına…” karar verilmiştir.
Bu kararın sonrasında 17/11/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/315 sayılı Kurul kararı ile; Anayasa’nın 138. maddesine, İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28. maddesine ve ilgili diğer mevzuata istinaden, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı kararının ifasını teminen, konuya ilişkin Kurum hakları saklı kalmak kaydı ile,
1. 23/09/2019 tarih ve 2019/DK-ETD/200 nolu Kurul kararı ile onaylanan Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesinin 5. maddesinin; “5. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü’nün 17/08/2018 tarihli ve 63000 sayılı yazısı ile, mobil haberleşme hizmetlerinin serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında sunulması ve tüketicilerin haklarının korunmasına katkı sağlamak amacıyla ilgili mevzuat gereği Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesinin Turkcell İletişim Hizmetleri AŞ ve Vodafone Telekomünikasyon AŞ ile aynı koşullarda TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş. için de tavan ücret olarak tespit edilmesine ve uygulanmasına karar verilmiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 25/06/2020 tarihli ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı Kararı gereğince 23/09/2019 tarihli ve 2019/DK-ETD/200 sayılı Kurul Kararı ile T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü’nün 17/08/2018 tarihli ve 63000 sayılı işleminin yürütmesi durdurulmuş olup, söz konusu yürütmenin durdurulması kararı gereği TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş.’nin yukarıda yer alan Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesine uyma yükümlülüğü bulunmamaktadır.” şeklinde değiştirilmesi,
2. • 20/09/2018 tarih ve 2018/DK-ETD/279 nolu,
• 03/04/2019 tarih ve 2019/DK-ETD/094 nolu,
• 17/03/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/076 nolu,
• 22/09/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/269 nolu Kurul kararları ile onaylanan Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifelerin'in 5. maddelerinin; “5. T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü’nün 17/08/2018 tarihli ve 63000 sayılı yazısı ile, mobil haberleşme hizmetlerinin serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında sunulması ve tüketicilerin haklarının korunmasına katkı sağlamak amacıyla ilgili mevzuat gereği Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesinin Turkcell İletişim Hizmetleri AŞ ve Vodafone Telekomünikasyon AŞ ile aynı koşullarda TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş. için de tavan ücret olarak tespit edilmesine ve uygulanmasına karar verilmiştir. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 25/06/2020 tarihli ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı Kararı gereğince T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü’nün 17/08/2018 tarihli ve 63000 sayılı işleminin yürütmesi durdurulmuş olup, söz konusu yürütmenin durdurulması kararı gereği TT Mobil İletişim Hizmetleri AŞ’nin yukarıda yer alan Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesine uyma yükümlülüğü bulunmamaktadır.” şeklinde değiştirilmesi,
3. Kurumun düzenleme hakları saklı kalmak kaydı ile, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 25/06/2020 tarihli ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı kararı ile TT Mobil’in Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesine uyma yükümlülüğünden muaf hâle gelmesine istinaden; yeni bir hukuki durumun ortaya çıkmasına kadar Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesinin TT Mobil için belirlenmemesi,
4. İşbu Kurul Kararı’nın Mobil Şebeke İşletmecilerine tebliğ edilmesi hususlarına karar verilmiştir.
Sonrasında, Dairemizin 19/10/2021 tarih ve E:2019/3893, K:2021/3362 sayılı kararı ile “dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, Bakanlığın işlemine dayanılarak gerçekleştirilen 23/09/2019 tarih ve 2019/DK-ETD/200 sayılı Kurul kararının davacı şirkete yönelik kısmında hukuka aykırılık görülmediği” gerekçesiyle “davanın reddine” karar verildiği, Dairemizin 19/10/2021 tarih ve E.2019/3893, K.2021/3362 sayılı kararının uygulanmasını teminen 08/02/2022 tarih ve 2022/DK-ETD/38 sayılı kararı ile; 17/11/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/315 sayılı Kurul kararının kaldırılması, 17/02/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/49 sayılı, 31/03/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/90 sayılı ve 14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararlarının Ekindeki Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi'nin 5. maddesinde yer alan “… Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 25/06/2020 tarihli ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı kararı gereğince T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü’nün 17/08/2018 tarihli ve 63000 sayılı işleminin yürütmesi durdurulmuş olup, söz konusu yürütmenin durdurulması kararı gereği TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş.’nin yukarıda yer alan Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesine uyma yükümlülüğü bulunmamaktadır.” ifadesinin çıkartılması, 14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararının metninde yer alan “T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü'nün 17/08/2018 tarihli ve 63000 sayılı yazısı ile, mobil haberleşme hizmetlerinin serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında sunulması ve tüketicilerin haklarının korunmasına katkı sağlamak amacıyla ilgili mevzuat gereği Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesinin Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. ve Vodafone Telekomünikasyon A.Ş. ile aynı koşullarda TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş. için de tavan ücret olarak tespit edilmesine ve uygulanmasına karar verilmiş, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 25/06/2020 tarih ve YD itiraz No:2020/201 sayılı kararı gereğince T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü'nün 17/08/2018 tarih ve 63000 sayılı işleminin yürütmesi durdurulmuş olup, söz konusu yürütmenin durdurulması kararı gereği TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş.'nin Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesine uyma yükümlülüğü bulunmamakta olduğu göz önünde bulundurularak” ifadesinin, “T.C. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü'nün 17/08/2018 tarih ve 63000 sayılı yazısı ile, mobil haberleşme hizmetlerinin serbest, adil ve sürdürülebilir bir rekabet ortamında sunulması ve tüketicilerin haklarının korunmasına katkı sağlamak amacıyla ilgili mevzuat gereği Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesinin Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. ve Vodafone Telekomünikasyon A.Ş. ile aynı koşullarda TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş. için de tavan ücret olarak tespit edilmesine ve uygulanmasına karar verilmiştir.” şeklinde değiştirilmesi, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı yürütmenin durdurulması kararı, Dairemizin 19/10/2021 tarih ve E:2019/3893, K:2021/3362 sayılı “davanın reddine” ilişkin kararı ile yürürlükten kalktığından ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğünün 17/08/2018 tarih ve 63000 sayılı işlemi ile Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesinin Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. ve Vodafone Telekomünikasyon A.Ş. ile aynı koşullarda TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş. için de tavan ücret olarak tespit edilmesine ve uygulanmasına karar verildiğinden TT Mobil İletişim Hizmetleri A.Ş.’nin Mobil Azami Ücret Tarifesine uyma yükümlülüğü olduğu göz önünde bulundurularak; 17/02/2021 tarihli ve 2021/DK-ETD/49 sayılı, 31/03/2021 tarihli ve 2021/DK-ETD/90 sayılı, 14/09/2021 tarihli ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararlarının yukarıda belirtilen değişiklikler yapılmak suretiyle davacı şirkete tebliğ edilmesine karar verilmiştir.
Ardından, dava konusu 07/02/2023 tarih ve 2023/DK-ETD/62 sayılı Kurul kararı ile, 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun 4., 6. ve 14. maddeleri, davalı idare ile Turkcell İletişim Hizmetleri A.Ş. ve Vodafone Telekomünikasyon A.Ş. ile ayrı ayrı akdedilen İmtiyaz Sözleşmeleri, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğünün 17/08/2018 tarih ve 63000 sayılı yazısı ve diğer ilgili mevzuat kapsamında; Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı yürütmenin durdurulması kararının uygulandığı 17/11/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/315 sayılı Kurul kararı ile 08/02/2022 tarih ve 2022/DK-ETD/38 sayılı Kurul kararının yürürlük tarihleri arasında kalan dönemde davacı şirket tarafından abonelerine uygulanan tutarların, 22/09/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/269 sayılı, 17/02/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/49 sayılı, 31/03/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/90 sayılı ve 14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararları ile onaylanarak yürürlüğe giren Mobil Azami Ücret Tarifelerinde belirtilen azami tutarları aşan bedellerin, her bir kararın yürürlük tarihi dikkate alınarak 01/03/2018 tarih ve 2018/DK-THD/57 sayılı Kurul kararı ile onaylanarak yürürlüğe giren “Abonelere Yapılacak İadelerde Uygulanacak Usul ve Esaslar" kapsamında abonelere iade edilmesi, abonelere işbu Kurul kararının tebliğ tarihinden itibaren iki yıl içerisinde iade edilemeyen tutarların 5809 sayılı Kanun'un 60. maddesinin dokuzuncu fıkrası ve 2018/DK-THD/57 sayılı Kurul kararı uyarınca evrensel hizmet gelirleri olarak genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının merkez muhasebe birimi hesabına yatırılması hususlarına karar verilmiştir.
Bunun üzerine, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
5809 Elektronik Haberleşme Kanunu'nun "Kurumun yetkisi ve idarî yaptırımlar" başlıklı 60. maddesinin 9. fıkrasında, "İşletmecinin tüketicilerden haksız olarak ücret tahsil ettiğinin tespiti hâlinde, idari yaptırım uygulama hakkı saklı kalmak kaydıyla, işletmeci bu tutarları tüketicilere iade etmekle yükümlüdür. İadeye ilişkin kararın Kurum tarafından işletmeciye tebliğ edildiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde işletmecinin tüketiciye ulaşamaması veya Kurum tarafından haklı görülen herhangi bir nedenle işletmeci tarafından iadelerin gerçekleştirilememesi halinde, bu iade bedelleri evrensel hizmet gelirleri olarak genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere Bakanlığın merkez muhasebe birimi hesabına yatırılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından belirlenir." kuralına yer verilmiştir.
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu'nun 01/03/2018 tarih ve 2018/DK-THD/57 sayılı kararı ile yürürlüğe konulan Abonelere Yapılacak İadelerde Uygulanacak Usul ve Esaslar'ın "İade edilemeyen tutarların Bakanlığa aktarılması" başlıklı 10. maddesinde, "(1) İadeye ilişkin kararın Kurum tarafından işletmeciye tebliğ edildiği tarihten itibaren iki yıl içerisinde işletmecinin tüketiciye ulaşamaması veya Kurum tarafından haklı görülen herhangi bir nedenle işletmeci tarafından iadelerin gerçekleştirilememesi halinde, bu iade tutarları evrensel hizmet gelirleri olarak genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere iki yılın bitim tarihinden itibaren otuz gün içerisinde ilgili işletmeci tarafından Bakanlığın merkez muhasebe birimi hesabına yatırılır. Yatırılan tutara ilişkin banka dekontunun aslı veya banka onaylı sureti ödemeyi müteakip yedi gün içerisinde işletmeci tarafından Bakanlığa ve Kuruma iletilir. (2) İade tutarlarının evrensel hizmet gelirleri olarak tahsili hakkında bu Usul ve Esaslarda belirtilmeyen hususlarda ilgili mevzuat hükümleri geçerlidir." kuralı yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Uyuşmazlık, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı yürütmenin durdurulması kararının uygulandığı 17/11/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/315 sayılı Kurul kararı ile 08/02/2022 tarih ve 2022/DK-ETD/38 sayılı Kurul kararının yürürlük tarihleri arasında kalan dönemde davacı şirket tarafından abonelerine uygulanan tutarların, 22/09/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/269 sayılı, 17/02/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/49 sayılı, 31/03/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/90 sayılı ve 14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararları ile onaylanarak yürürlüğe giren Mobil Azami Ücret Tarifelerinde belirtilen azami tutarları aşan bedellerin, her bir kararın yürürlük tarihi dikkate alınarak 01/03/2018 tarih ve 2018/DK-THD/57 sayılı Kurul kararı ile onaylanarak yürürlüğe giren “Abonelere Yapılacak İadelerde Uygulanacak Usul ve Esaslar" kapsamında abonelere iade edilmesinin istenilmesinden kaynaklanmaktadır.
Bu bağlamda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı yürütmenin durdurulması kararının uygulandığı 17/11/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/315 sayılı Kurul kararı ile 08/02/2022 tarih ve 2022/DK-ETD/38 sayılı Kurul kararının yürürlük tarihleri arasında kalan dönemde abonelere uygulanan tutarlar yönünden azami ücret tarifesine tabi olmadığından bahisle davacı şirket tarafından Dairemizin E:2022/2390 ve E:2022/3230 esas sayılı dosyalarında davalar açıldığından, bu davalarda Dairemizce verilen kararların incelenmesi gerekmektedir.
Dairemizin E:2022/2390 sayılı dosyasında, 08/02/2022 tarih ve 2022/DK-ETD/38 sayılı Kurul kararının, 38 sayılı Kurul kararı ile değiştirilen ve E.10199 sayılı Kurum işlemiyle bildirilen 17/02/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/49 sayılı Kurul kararı ile ekinde yer alan "Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi"nin davacı şirket bakımından, 38 sayılı Kurul kararı ile değiştirilen ve E.10194 sayılı Kurum işlemiyle bildirilen 31/03/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/90 sayılı Kurul kararı ile ekinde yer alan "Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi"nin davacı şirket bakımından ve söz konusu Kurul kararlarının geri alınması istemiyle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun reddine ilişkin ... sayılı Kurum işlemiyle bildirilen 26/04/2022 tarih ve 2022/İK-ETD/117 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada; 23/11/2023 tarih ve E:2022/2390, K:2023/4761 sayılı karar ile, "Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı yürütmenin durdurulması kararının davalı idarece uygulanma tarihinden (17/11/2020), Dairemizin 19/10/2021 tarih ve E:2019/3893, K:2021/3362 sayılı davanın reddi karar tarihine (19/10/2021) kadar geçen süreç içinde yürürlükte olan azami ücret tarifelerinin uygulanarak tükendiği, azami ücret tarifelerinin dayanağı olan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü'nün 17/08/2018 tarih ve 63000 sayılı işleminin söz konusu dönemde yürütmenin durdurulması kararı nedeniyle hukuk aleminde bulunmadığı ve davacı şirketin de söz konusu süreçte azami ücret tarifelerinden muaf hâline geldiği, dolayısıyla uygulanarak tükenmiş olan azami ücret tarifelerinin tekrardan hukuk aleminde canlanamayacağı, hukuk devleti ilkesinin unsurlarından biri olan "hukuk güvenliği"nin de bunu gerektirdiği, bu kapsamda geriye dönük olarak Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı yürütmenin durdurulması kararının davalı idarece uygulanma tarihinden, Dairemizin 19/10/2021 tarih ve E:2019/3893, K:2021/3362 sayılı davanın reddi karar tarihine kadar (17/11/2020 ilâ 19/10/2021) geçen süreç içinde yürürlükte olan tarifelere davacı şirketin de uyması gerektiğine yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu'nun 08/02/2022 tarih ve 2022/DK-ETD/38 sayılı kararının 1. maddesinde yer alan 17/11/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/315 sayılı Kurul kararının 3. maddesinin kaldırılmasına ilişkin kısmında, 2022/DK-ETD/38 sayılı Kurul kararının 2., 3. ve 4. maddelerinde yer alan 17/02/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/49, 31/03/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/90 ile 14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararlarının 19/10/2021 tarihinden önce davacı şirketin azami ücret tarifesine tabi olmasına yönelik değişikliklere ilişkin kısmında, 17/02/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/49 sayılı Kurul kararıyla ekinde yer alan "Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi"nin ve 31/03/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/90 sayılı Kurul kararıyla ekinde yer alan "Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi"nin davacı şirket bakımından ve bu kısımların geri alınması istemiyle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun reddine ilişkin 26/04/2022 tarih ve 2022/İK-ETD/117 sayılı Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı yürütmenin durdurulması kararının uygulanma tarihinden, Dairemizin 19/10/2021 tarih ve E:2019/3893, K:2021/3362 sayılı davanın reddi karar tarihine kadar olan süreç dışında davacı şirketin azami ücret tarifesine tabi olmasında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı yürütmenin durdurulması kararının uygulama tarihinden önce davacı şirkete uygulanan 20/09/2018 tarih ve 2018/DK-ETD/279 sayılı, 03/04/2019 tarih ve 2019/DK-ETD/094 sayılı, 23/09/2019 tarih ve 2019/DK-ETD/200 sayılı, 17/03/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/076 sayılı, 22/09/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/269 sayılı Kurul kararlarında yapılan değişiklikler açısından yargı kararının uygulanması kapsamında 17/11/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/315 sayılı Kurul kararının kaldırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığından ve davacı şirkete uygulanan söz konusu Kurul kararlarına karşı açılan davalarda verilen davanın reddine ilişkin kararların onanarak kesinleştiği de görüldüğünden, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulu'nun 08/02/2022 tarih ve 2022/DK-ETD/38 sayılı kararının 1. maddesinde yer alan 17/11/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/315 sayılı Kurul kararının 3. maddesinin kaldırılmasına haricindeki kısmının, 2022/DK-ETD/38 sayılı kararının 2., 3. ve 4. maddelerinde yer alan 14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararının 19/10/2021 tarihinden sonra davacı şirketin azami ücret tarifesine tabi olmasına yönelik değişikliklere ilişkin kısmının, bu kısımların geri alınması istemiyle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun reddine ilişkin 26/04/2022 tarih ve 2022/İK-ETD/117 sayılı Kurul kararı yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır." gerekçesiyle Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunun 08/02/2022 tarih ve 2022/DK-ETD/38 sayılı kararının 1. maddesinde yer alan 17/11/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/315 sayılı Kurul kararının 3. maddesinin kaldırılmasına ilişkin kısmının, 2022/DK-ETD/38 sayılı Kurul kararının 2., 3. ve 4. maddelerinde yer alan 17/02/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/49, 31/03/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/90 ile 14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararlarının 19/10/2021 tarihinden önce davacı şirketin azami ücret tarifesine tabi olmasına yönelik değişikliklere ilişkin kısmının, 17/02/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/49 sayılı Kurul kararıyla ekinde yer alan "Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi"nin ve 31/03/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/90 sayılı Kurul kararıyla ekinde yer alan "Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi"nin davacı şirket bakımından ve bu kısımların geri alınması istemiyle yapılan ... tarih ve ... sayılı başvurunun reddine ilişkin 26/04/2022 tarih ve 2022/İK-ETD/117 sayılı Kurul kararının iptaline, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunun 08/02/2022 tarih ve 2022/DK-ETD/38 sayılı kararının 1. maddesinde yer alan 17/11/2020 tarih ve 2020/DK-ETD/315 sayılı Kurul kararının 3. maddesinin kaldırılmasına haricindeki kısmının, 2022/DK-ETD/38 sayılı kararının 2., 3. ve 4. maddelerinde yer alan 14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararının 19/10/2021 tarihinden sonra davacı şirketin azami ücret tarifesine tabi olmasına yönelik değişikliklere ilişkin kısmının, bu kısımların geri alınması istemiyle yapılan ...tarih ve ... sayılı başvurunun reddine ilişkin 26/04/2022 tarih ve 2022/İK-ETD/117 sayılı Kurul kararı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
Dairemizin E:2022/3230 sayılı dosyasında,14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararı ile anılan Kurul kararının ekinde yer alan “Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi”nin, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun ... sayılı yazısı ve işbu yazıda belirtilen Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğünün 17/08/2018 tarih ve 63000 sayılı işleminin davacı şirket bakımından iptali istemiyle açılan davada; 14/11/2023 tarih ve E:2022/3230, K:2023/4763 sayılı kararı ile, "Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı yürütmenin durdurulması kararının davalı idarece uygulanma tarihinden (17/11/2020), Dairemizin 19/10/2021 tarih ve E:2019/3893, K:2021/3362 sayılı davanın reddi karar tarihine (19/10/2021) kadar geçen süreç içinde yürürlükte olan azami ücret tarifelerinin uygulanarak tükendiği, azami ücret tarifelerinin dayanağı olan Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü'nün 17/08/2018 tarih ve 63000 sayılı işleminin söz konusu dönemde yürütmenin durdurulması kararı nedeniyle hukuk aleminde bulunmadığı ve davacı şirketin de söz konusu süreçte azami ücret tarifelerinden muaf hâline geldiği, dolayısıyla uygulanarak tükenmiş olan azami ücret tarifelerinin tekrardan hukuk aleminde canlanamayacağı, hukuk devleti ilkesinin unsurlarından biri olan "hukuk güvenliği"nin de bunu gerektirdiği, bu kapsamda geriye dönük olarak Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı yürütmenin durdurulması kararının davalı idarece uygulanma tarihinden, Dairemizin 19/10/2021 tarih ve E:2019/3893, K:2021/3362 sayılı davanın reddi karar tarihine kadar (17/11/2020 ilâ 19/10/2021) geçen süreç içinde yürürlükte olan tarifelere davacı şirketin de uyması gerektiğine yönelik olarak tesis edilen dava konusu işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından, 14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararının 19/10/2021 tarihinden önce davacı şirketin azami ücret tarifesine tabi olmasına yönelik kısmının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılmıştır. Bununla birlikte, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun 25/06/2020 tarih ve YD İtiraz No:2020/201 sayılı yürütmenin durdurulması kararının uygulanma tarihinden, Dairemizin 19/10/2021 tarih ve E:2019/3893, K:2021/3362 sayılı davanın reddi karar tarihine kadar olan süreç dışında davacı şirketin azami ücret tarifesine tabi olmasında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, 14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı Kurul kararının 19/10/2021 tarihinden sonra davacı şirketin azami ücret tarifesine tabi olmasına yönelik kısmı yönünden hukuka aykırılık bulunmamaktadır." gerekçesiyle Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurulunun 14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı kararı ile anılan Kurul kararının ekinde yer alan “Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi”nin 19/10/2021 tarihinden önce davacı şirketin azami ücret tarifesine tabi olması kısmı yönünden iptaline, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğünün 17/08/2018 tarih ve 63000 sayılı işlemi, 14/09/2021 tarih ve 2021/DK-ETD/285 sayılı kararı ile anılan Kurul kararının ekinde yer alan “Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi”nin 19/10/2021 tarihinden sonra davacı şirketin azami ücret tarifesine tabi olması kısmı yönünden ise davanın reddine karar verildiği görülmüştür.
Bu itibarla, dava konusu işlemin hukuki sebebini oluşturan idari işlemlere karşı açılan Dairemizin E:2022/2390 ve E:2022/3230 esas sayılı dosyalarında verilen kararlar dikkate alındığında, davanın yeni oluşan hukuki duruma göre yeniden değerlendirilmesi gerektiğinden, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine,
4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 12/09/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.