Danıştay Kararı · E. 2024/2212 · K. 2024/6259

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/2212 E.  ,  2024/6259 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/2212 Karar No : 2024/6259 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... mirasçısı... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Diyarbakır ili, Lice ilçesi ve çevresinde 06/09/1975 tarihinde meydana gelen depremde Hazro İlçesi, ... Köyünde bulunan konutun hasar görmesi nedeniyle, 7269 sayılı Kanun hükümleri gereğince hak sahibi kabul edilen ...'ın hak sahibi olduğu konutun yapılması ya da kredi verilmesi suretiyle mağduriyetinin giderilmesi için yaptığı başvuru üzerine Diyarbakır Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'nce tesis edilen... tarihli ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 03/06/2015 tarih ve E:2014/7623, K:2015/4762 sayılı kararıyla bozulması sonrasında, bozma kararına uyulmayarak davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı (ısrar) kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 09/02/2017 tarih ve E:2016/3027, K:2017/537 sayılı kararı ile onanması ve karar düzeltme isteminin de aynı Kurulun 17/10/2018 tarih ve E:2017/2632, K:2018/4193 sayılı kararı ile reddedilmesi sonucu kesinleşmesi üzerine; davacının murisinin hak sahipliği işlemlerini yaptığına ve kendisine geçici prefabrik konut teslim edildiğine ilişkin belgelere ulaşıldığı, ayrıca benzer konuda bir başkası tarafından yapılan başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesinin mülkiyet hakkının ihlaline karar verdiği iddia edilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 53. maddesi uyarınca yeniden yargılama talep edilmesi üzerine, temyize konu kararda; yargılamanın yenilenmesi yoluna başvuru sebeplerinin 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesinde sayma yoluyla ve sınırlı sayılı olarak belirlendiği, söz konusu sebepler dışında yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulamayacağı, davacı tarafından ileri sürülen nedenlerin ise söz konusu maddede belirtilen sebepler arasında yer almadığı gerekçesiyle, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; benzer konuda bir başkası tarafından yapılan başvurusu üzerine Anayasa Mahkemesinin mülkiyet hakkının ihlaline karar verdiği, ayrıca davacının murisinin hak sahipliği işlemlerini yaptığına ve kendisine geçici prefabrik konut teslim edildiğine dair ibraz edilen belgeler nedeniyle yeniden yargılama koşullarının oluştuğu, ayrıca davacının murisinin 2016 yılında vefat ettiği, murisin açtığı ve yeniden yargılamaya konu Mahkeme kararının ise 2018 yılında kesinleştiği, bu durumda murisin ölümü nedeniyle vekilinin de temsil yetkisinin sona erdiği, bu durumda murisin mirasçılarına davanın yönlendirilmesi gerekirken yetkisiz vekille davanın sonlandırıldığı, bu durumun da 2577 sayılı Kanunun 53. maddesinin 1-(f) bendine göre yargılamanın yenilenmesi sebebi olduğu iddia edilerek, temyize konu kararın bozulması talep edilmiştir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 17/2 maddesi uyarınca davacının duruşma talebi yerinde görülmeyerek, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dava; Diyarbakır ili, Lice ilçesi ve çevresinde 06/09/1975 tarihinde meydana gelen depremde Hazro İlçesi, ... Köyünde bulunan konutun hasar görmesi nedeniyle, 7269 sayılı Kanun hükümleri gereğince hak sahibi kabul edilen ...'ın hak sahibi olduğu konutun yapılması ya da kredi verilmesi suretiyle mağduriyetinin giderilmesi için yapılan başvurunun reddedilmesi sonucu açılan davanın yukarıda bahsedildiği şekilde reddedilerek kesinleşmesi üzerine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 53. maddesi uyarınca yeniden yargılama yapılmak suretiyle, anılan İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, Diyarbakır Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'nce tesis edilen ... tarihli ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Yargılamanın Yenilenmesi" başlıklı 53. maddesinde; 1. Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir. a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması, b) Karara esas olarak alınan belgenin, sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması, c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması, d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi, e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması, f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması, g) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması, h) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması, ı) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlâli suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya hüküm aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi. 2. Yargılamanın yenilenmesi istekleri esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanır. 3. Yargılamanın yenilenmesi süresi, (1) numaralı fıkranın (h) bendinde yazılı sebep için on yıl, (1) numaralı fıkranın (ı) bendinde yazılı sebep için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl ve diğer sebepler için altmış gündür. Bu süreler, dayanılan sebebin istemde bulunan yönünden gerçekleştiği tarihi izleyen günden başlatılarak hesaplanır, hükümlerine yer verilmiştir. Türk Borçlar Kanunu 513. maddede; "Sözleşmeden veya işin niteliğinden aksi anlaşılmadıkça sözleşme, vekilin veya vekâlet verenin ölümü, ehliyetini kaybetmesi ya da iflası ile kendiliğinden sona ermiş olur" hükmü yer almaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin 1. fıkrasında; "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır." hükmüne, 2. fıkrasında ise; "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükümlerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Yargılamanın yenilenmesi, kesinleşmiş mahkeme kararları için öngörülmüş olağanüstü kanun yolu olup, hangi sebeplerle yargılamanın yenilenmesi istenebileceği İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinde tahdidi olarak sayılmış, vekil edenin davanın devamı sırasında ölümü, ehliyetini kaybetmesi vb. nedenlerden dolayı vekil edilenin temsil yetkisinin sona ermesi nedeniyle, davanın temsil yetkisi sona eren avukat aracılığıyla karara bağlanmış olması durumunda, anılan maddenin 1. fıkrasının (f) bendine göre bu durum yargılamanın yenilenmesi sebebi olarak belirlenmiştir. Yargılamanın yapıldığı sırada vekalet verenin ölümü üzerine vekil ile vekalet veren arasındaki sözleşme kendiliğinden sona ereceğinden, davanın mirasçıları ilgilendirmesi halinde 2577 sayılı Kanunun 26. maddesine göre işlem yapılması gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden; Diyarbakır ili, Lice ilçesi ve çevresinde 06/09/1975 tarihinde meydana gelen depremde Hazro İlçesi, ... Köyünde bulunan davacının murisi ...'ın konutunun hasar görmesi nedeniyle, 7269 sayılı Kanun hükümleri gereğince hak sahibi kabul edilen ...'ın hak sahibi olduğu konutun yapılması ya da kredi verilmesi suretiyle mağduriyetinin giderilmesi için yaptığı başvurunun Diyarbakır Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'nce tesis edilen ... tarihli ve ... sayılı işlemle reddedildiği ve açılan davanın ise retle sonuçlanarak 17/10/2018 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır. Öte yandan; dosyadaki bilgi ve belgeler ile MERNİS kayıtlarına göre ise muris ...'ın kararın kesinleşmesinden önce, 10/10/2016 tarihinde, vefat ettiği görülmüştür. Bu durumda; yargılamanın yenilenmesine konu davada, kendisini avukat aracılığı ile temsil ettiren davacı ...'ın 10/10/2016 tarihinde vefat ettiği dikkate alındığında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 26. maddesine göre işlem yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekmekte iken; davanın, ölen davacının mirasçılarına yöneltilmeyerek, temsil yetkisi sona eren avukat aracılığı ile görülmesine devam edilerek sonlandırılması nedeniyle, 2577 sayılı Kanunun 53. maddesinin 1/f bendi uyarınca, yargılamanın yenilenmesi talebinin kabulü ile işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yargılamanın yenilenmesi talebinin reddi yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında belirtilen yönden hukuka uyarlık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/11/2024 tarihinde, oyçokluğuyla, karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava; Diyarbakır ili, Lice ilçesi ve çevresinde 06/09/1975 tarihinde meydana gelen depremde Hazro İlçesi, ... Köyünde bulunan konutun hasar görmesi nedeniyle, 7269 sayılı Kanun hükümleri gereğince hak sahibi kabul edilen ...'ın hak sahibi olduğu konutun yapılması ya da kredi verilmesi suretiyle mağduriyetinin giderilmesi için yapılan başvurunun reddedilmesi sonucu açılan davanın yukarıda bahsedildiği şekilde reddedilerek kesinleşmesi üzerine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 53. maddesi uyarınca yeniden yargılama yapılarak, anılan İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, Diyarbakır Valiliği İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü'nce tesis edilen ...tarihli ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. Dosyanın incelenmesinden; yeniden yargılamaya konu (ilk) davanın ... vekili Av. ... tarafından açıldığı, ...'ın 10/10/2016 tarihinde vefat ettiği, davanın ise 17/10/2018 tarihinde kesinleştiği, görülmekte olan davada ise yeniden yargılama isteminin yine ... vekili olarak Av. ... tarafından talep edildiği, dava açıldıktan sonra Av. ... tarafından verilen dilekçe ile müvekkili ...'ın vefat ettiğini öğrenmesi nedeniyle, davaya ... mirasçısı ... tarafından devam edildiğini beyan ederek, ... adına vekaletname ibraz edildiği ve yargılamaya temsil yetkisi sona eren avukat aracılığı ile devam edilerek sonlandırılması nedeniyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 53. maddesinin 1/f bendi uyarınca yargılamanın yenilenmesi talebinin olduğu anlaşılmıştır. Olayda; yeniden yargılamaya konu (ilk) davanın ve bu davada verilen kararın kaldırılması talebine yönelik (yeniden yargılama isteminin) açılan davanın ... vekili Av. ... tarafından açıldığı, yeniden yargılama sırasında ...'ın vefat ettiği beyan edilerek, davaya mirasçısı üzerinden yine aynı avukat vasıtası ile devam edildiği, her iki davada da aynı vekil tarafından temsil edilen davacı tarafın, temsil yetkisi sona eren vekil tarafından temsil edilmelerinden dolayı bir hak kaybından söz edilemeyeceği gibi, yeniden yargılama dilekçesinin de muris ... adına verildiği ve devam eden süreçte davaya mirasçı olan davacı tarafından devam edildiği hususları dikkate alındığında, yeniden yargılama şartlarının oluşmadığı anlaşıldığından, temyize konu kararın onanması gerektiği oyuyla Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.