Danıştay Lojistik Daire Başkanlığı · E. 2024/2345 · K. 2024/3249

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/2345 E.  ,  2024/3249 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/2345 Karar No:2024/3249 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) :... Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü (TPAO) Tedarik ve Lojistik Daire Başkanlığı'nca 30/10/2023 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen "Tdlhzm-1850 TPAO Taşıt Kiralama Hizmet Alımı" ihalesinin iptali talebiyle yapılan şikayet başvurusunun reddi üzerine yapılan 27/11/2023 tarihli itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin ... tarih ve... sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; Davacı şirketin, itirazen şikayet başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü 1. iddiası yönünden; Davacı şirket tarafından, "Söz konusu ihalenin kısmi teklife açık olmaması nedeniyle katılımın azaldığı" iddiasında bulunulduğu, İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgelerden, davaya konu ihalede 18 adet ihale dokümanı edinildiği ve 9 istekli tarafından teklif sunulduğu, 06/11/2023 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile ihalenin tek geçerli teklif olan ... Taşımacılık ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi bulunmadığı, davacı şirket tarafından ihale dokümanının ilana yansıyan hükümlerine yönelik söz konusu iddiaya ilişkin olarak ihale ilan tarihi olan 28/09/2023 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 09/11/2023 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu ve itirazın başvuru süresi sona erdikten sonra şikayete konu edildiği anlaşıldığından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54. maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca, başvurunun süre yönünden reddedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Davacı şirketin, itirazen şikayet başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü 2. iddiası yönünden; Davacı şirket tarafından, "Söz konusu ihalede yaklaşık maliyetin 341 adet araç için 660.915.064,10 TL olarak hesaplandığı, yaklaşık maliyet hesaplamasında hangi verilerin kullandığının belirsiz olduğu ve hesaplamanın hatalı olduğu, bahsi geçen bir önceki ihalede 442 adet araç için 480.920.704,20-TL yaklaşık maliyet hesaplandığı, geçen sürede enflasyon oranları ve araç fiyatlarının düştüğü göz önüne alındığında yaklaşık maliyetin yüksek belirlendiği" iddiasında bulunulduğu, İhale konusu işin 3 (üç) yıl (1095 gün) süreli taşıt kiralama işi olduğu ve iş kapsamında 195 adet binek taşıt, 113 adet 4x4 çift kabinli pikap, 30 adet 4x4 çift kabinli pikap, 1 adet minibüs, 1 adet süpürme aracı ve 1 adet kamyonet kiralanacağı, birim fiyat teklif cetvelinin de anılan araçlar üzerinden düzenlendiği; İhale işlem dosyası kapsamında idarece hesaplanan yaklaşık maliyete ilişkin gönderilen bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan incelemede; birim fiyat teklif cetvelinin 2, 3, 4, 5 ve 6. satırlarında yer alan 4x4 çift kabinli pikap, minibüs, süpürme aracı ve kamyonet için yaklaşık maliyetin ihaleyi yapan idarece gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki (01/09/2023 tarih ve 2023/608526 İKN'li taşıt kiralama ihalesinde teklif edilen) birim fiyatlar esas alınarak oluşturulan ortalama fiyatlara %20 enflasyon farkı eklenerek ortalama fiyatın hesaplandığı; ayrıca birim fiyat teklif cetvelinin ilk sırasında yer alan binek araç için ise kasko değer listesinde yer alan kasko bedelinin %2'si dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, ardından toplam taşıt maliyetine yüklenici karı (%5) ve sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) eklenmek suretiyle toplam yaklaşık maliyetin 660.915.064,10-TL olarak belirlendiği; Bu durumda, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8. maddesinin 2. fıkrasının (b) bendi kapsamında ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar esas alınmak suretiyle hesaplandığı, binek araçlar için ise Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacak şekilde hesaplama yapıldığı ve bahse konu hesaplamaları gösteren bir tablonun oluşturulduğu görüldüğünden, dava konusu Kurul kararının davacının 2. iddiasının reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Davacı şirketin, itirazen şikayet başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü 3. iddiası yönünden; Davacı şirket tarafından, "İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin oldukça üzerinde olduğu, bu nedenle ihalenin sonuçlandırılmasının mevzuata aykırı olduğu, bahsi geçen önceki ihalede geçerli teklifin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle iptal edildiği, bu durumun saydamlık, eşit muamele ve idarenin güvenirliği ilkelerini zedelediği, ihale üzerinde bırakılan teklifin halihazırda olması gerekenden yüksek belirlenen yaklaşık maliyetin dahi üzerinde olduğu, dolayısıyla ihalenin iptal edilmesi gerektiği" iddiasında bulunulduğu; Davaya konu ihalenin 30/10/2023 tarihinde gerçekleştirildiği, yaklaşık maliyetinin idarece 660.915.064,10-TL olarak hesaplandığı, 06/11/2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile 799.224.075,00-TL teklif bedeli ile yaklaşık maliyetin üzerinde tek geçerli teklif sahibi olan ... Taşımacılık ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği ve ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin belirlenmediği, anılan isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olsa dahi idarece uygun bulunduğu, şikayete verilen cevap yazısında da Kamu İhale Genel Tebliği'nin 16.3. maddesi uyarınca işlem tesis edildiğinin belirtildiği, yapılan inceleme neticesinde, Tebliğ'in 16.3. maddesindeki açıklamalara göre yaklaşık maliyetin üzerinde olan tekliflerin kabul edilip edilmeyeceği hususunun idarenin takdir ve sorumluluğunda olduğu anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının davacının 3. iddiasının reddine ilişkin kısmında da hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan, davacı şirketin hem 2. hem de 3. iddiasında aynı idare tarafından gerçekleştirilen bir başka taşıt kiralama ihalesine ilişkin olarak bilgiler aktarılmak suretiyle iddiaların dayanaklandırıldığı, farklı koşullar altında gerçekleştirilen farklı özellikleri haiz ihalelerin kıyaslanması suretiyle iddiaların temellendirilemeyeceği, her ihalenin kendi dinamiği içerisinde kendi doküman düzenlemeleri ile idari işlemlerinin somut olay çerçevesinde mevzuat doğrultusunda ele alınması gerektiği, ayrıca ilgili mevzuat hükmünden aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamayacağı anlaşıldığından, davacı şirketin söz konusu iddialarının reddine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Mahkeme kararında yalnızca Kurul kararının tekrar edildiği ve böylece gerekçeli karar haklarının ihlal edildiği, ihalenin kısmi teklife kapatılmasıyla rekabet imkanının daraltıldığı, nitekim ihalenin tek geçerli teklif üzerinden sonuçlandırıldığı, bu şekilde kamu zararına sebebiyet verildiği, açık bir hukuka aykırılık bulunması durumunda itirazlarının süre yönünden reddedilmemesi gerektiği, yaklaşık maliyetin hesaplanmasına ilişkin olarak; enflasyon oranının 2023 yılı Eylül ayında %4,75 ve Ekim ayında %3,48 olduğu, hal böyleyken önceki ihalenin üzerinden geçen iki aylık süre için %20 enflasyon farkı hesaplanmasının makul olmadığı, nitekim ilgili dönemde araç fiyatlarında artış değil, düşüş yaşandığı, bir önceki ihalede 4x4 araçlar için 50 bin TL dolayında olan maliyetin, dava konusu ihalede 120 bin TL'nin üzerine çıktığı, yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifin kabul edilmesine ilişkin olarak; kabul edilen teklifin yaklaşık maliyetin %20,9 üzerinde olduğu, idarenin yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri kabul etmek noktasında takdir yetkisi bulunmakla birlikte, söz konusu yetkinin sınırsız olmadığı, kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanılması gerektiği, kabul edilen teklifin piyasa fiyatlarından %90 oranında yüksek olduğu, sözleşme süresinin 3 yıl olduğu göz önüne alındığında, oluşacak kamu zararının daha da büyüdüğü, önceki ihaleyle birlikte toplam 1 milyar TL'nin üzerinde harcama yapacak olan idarenin tasarruf tedbirlerine uygun davranmadığı yönündeki itirazlarının ise Kurul kararında karşılanmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, Kurul kararında belirtilen hususlar tekrar edilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı Genel Müdürlüğü (TPAO) Tedarik ve Lojistik Daire Başkanlığı'nca 30/10/2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Tdlhzm-1850 TPAO Taşıt Kiralama Hizmet Alımı" ihalesi, 06/11/2023 tarihinde onaylanan ihale komisyonu kararı ile tek geçerli teklif olan ... Taşımacılık ve Temizlik Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakılmıştır. Bunun üzerine, anılan ihalede teklifi değerlendirme dışı bırakılan davacı şirket tarafından, 09/11/2023 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulmuş, idarece 20/11/2023 tarihli işlem ile başvurunun reddedilmesi ve akabinde 27/11/2023 tarihli itirazen şikayet başvurusunun da Kurul'un ... tarih ve ... sayılı kararı ile reddedilmesi üzerine, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9. maddesinde, “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz.” kuralına yer verilmiştir. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7. maddesinde, “(1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. (…)”; “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8. maddesinde, “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir. (2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde; a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar, b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar, c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar, ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar, d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar, Esas alınır. (3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler. (4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir. (…)”; “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9. maddesinde, “(1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde; a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir. b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez. (…) (3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak %7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur. (…)” kuralları yer almıştır. Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3. maddesinde, “16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu; a) Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını, b) Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını, c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını, Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir. 16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir. (…)” açıklaması yer almaktadır. İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25. maddesinde, “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir. 25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz. 25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir: 25.3.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince yapılacak ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harçlar, bu sözleşme kapsamındaki işin gerçekleştirilmesi sırasında yüklenici tarafından karşılanacaktır. İsteklilerce teklif edilecek fiyata yukarıdaki giderler dahil edilecektir. Hizmette kullanılacak taşıtların; bakım-onarım, arıza ve bunlara ait malzeme giderleri, lastik giderleri, taşıt takip sistemi giderleri, motorlu taşıtlar vergisi, taşıt muayenesi, zorunlu trafik sigortası, kasko sigortası, sigorta teminatları, emisyon ölçümleri vb. giderler yükleniciye aittir. Sigorta teminatları Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nda belirtilen ana teminatlar ve ek teminatları içerecek şekilde Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi'ndeki teminatları kapsayacak şekilde düzenlenecektir. Ana ve ek teminatların hiçbirine muafiyet ve koasürans uygulanmayacaktır. Ayrıca, ihtiyari mali mesuliyet teminatı (her bir taşıt için maddi bedeni ayrımı yapılmaksızın olay başı kombine 500.000 TL) poliçeye eklenecektir. İdarenin bilgisi olmadan Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi değiştirilemez ve iptal edilemez. Tüm sigorta giderleri teklif bedeline dahil olup yüklenici tarafından ödenecektir. Taşıt muayene giderleri, Karayolları Trafik Kanunu'ndan ve vergi mevzuatından kaynaklanan diğer yükümlülükler yükleniciye ait olup, yüklenici tarafından ödenecektir. İdarece herhangi bir ek ödeme yapılmaz. ( Söz konusu giderlerin ayrıntıları Teknik Şartnamede belirtilmiştir.) Komisyon karar pulu teklif fiyata dahil değildir. Komisyon karar pulunun ödenmesine ilişkin mesuliyet idaremize aittir. Sözleşme bedeli üzerinden hesaplanan damga vergisi (%0,948 oranında) giderlerinin tamamı teklif fiyata dahildir. İhaleye ilişkin Sözleşme Damga vergisinin, yüklenici tarafından TPAO hesabına sözleşme imzalanmadan önce yatırılması ve dekontun TPAO’ya teslim edilmesi gerekmektedir.” düzenlemesi bulunmaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacının 1. iddiasına ilişkin olarak; İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın ilgili kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Davacının 2. iddiasına ilişkin olarak; İhale konusu işin 3 (üç) yıl (1095 gün) süreli taşıt kiralama işi olduğu ve iş kapsamında 195 adet binek taşıt, 113 adet 4x4 çift kabinli pikap, 30 adet 4x4 çift kabinli pikap, 1 adet minibüs, 1 adet süpürme aracı ve 1 adet kamyonet kiralanacağı, birim fiyat teklif cetvelinin de anılan araçlar üzerinden düzenlendiği görülmektedir. İlgili mevzuat hükümlerinin incelenmesinden, idarelerin yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8. maddesinin 2. fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği, yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetlerin idarelerce, endeks üzerinden güncelleneceği, asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyetin güncellenmesi gerektiği anlaşılmaktadır. İhale işlem dosyası kapsamında idarece hesaplanan yaklaşık maliyete ilişkin gönderilen bilgi ve belgeler çerçevesinde yapılan incelemede; birim fiyat teklif cetvelinin 2, 3, 4, 5 ve 6. satırlarında yer alan 4x4 çift kabinli pikap, minibüs, süpürme aracı ve kamyonet için yaklaşık maliyetin ihaleyi yapan idarece gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki (01/09/2023 tarihindeki taşıt kiralama ihalesinde teklif edilen) birim fiyatlar esas alınarak oluşturulan ortalama fiyatlara %20 enflasyon farkı eklenerek ortalama fiyatın hesaplandığı; ayrıca birim fiyat teklif cetvelinin ilk sırasında yer alan binek araç için ise kasko değer listesinde yer alan kasko bedelinin %2'si dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, ardından toplam taşıt maliyetine yüklenici karı (%5) ve sözleşme giderleri ve genel giderler (%4) eklenmek suretiyle toplam yaklaşık maliyetin 660.915.064,10-TL olarak belirlendiği görülmektedir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9. maddesi ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7. maddesi uyarınca, belirlenen yaklaşık maliyetin dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilmesi gerekmektedir. Öte yandan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8. maddesinin 2. fıkrasındaki düzenleme belli sınırları ve şartları ihtiva etmekte olup, söz konusu düzenlemenin piyasa şartlarına ve güncel ekonomik koşullara aykırı bir değerlendirmeyi mümkün kılacak, somut ve objektif kriterlerden uzak bir değerlendirme imkanı olarak yorumlanması mümkün değildir. Durum dava konusu ihale özelinde incelendiğinde ise, yaklaşık maliyetin birim fiyat teklif cetvelinin 2, 3, 4, 5 ve 6. satırlarında yer alan 4x4 çift kabinli pikap, minibüs, süpürme aracı ve kamyonet için maliyetin ihaleyi yapan idarece gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki (01/09/2023 tarih ve 2023/608526 İKN'li taşıt kiralama ihalesinde teklif edilen) birim fiyatlar esas alınarak oluşturulan ortalama fiyatlara %20 enflasyon farkı eklenerek hesaplandığı, ancak, %20'lik enflasyon farkının hangi objektif verilere dayalı olarak belirlendiğinin somut olarak ortaya koyulmadığı görülmektedir. Bu durumda, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8. maddesinde yaklaşık maliyetin hesaplanması hususunda idareye seçimlik imkanlar tanınmış olmakla birlikte, tanınan söz konusu imkanların ve takdir yetkisinin sınırsız olmadığı, belirlenen tutarların objektif, somut ve rasyonel verilerle desteklenmesi gerektiği açıktır. Oysa dava konusu ihalede, uygulanan %20'lik enflasyon farkının somut ve piyasa şartlarına uygun bir açıklamasının yapılmadığı anlaşıldığından, davacının itirazen şikayet başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Davacının 3. iddiasına ilişkin olarak; Kamu İhale Genel Tebliği'nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3. maddesinde, yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmesi hususunda; öncelikle yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığının, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığının ve teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığının kontrol edilmesinin gerektiği, akabinde, teklifler yaklaşık maliyete göre mukayese edilerek ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak teklif fiyatlarının uygun bulunması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklilerin belirlenebileceği veyahut verilen teklif fiyatlarının uygun bulunmaması halinde ise ihalenin iptaline karar vermek hususunda idarenin takdir yetkisine sahip olduğunun belirtildiği anlaşılmaktadır. Dava konusu ihale incelendiğinde ise, tek geçerli teklif olarak sunulan ve idarece yaklaşık maliyetin %20,9 üzerinde olduğu halde kabul edilen teklifin kabulü sürecinde, aktarılan Tebliğ hükümleri doğrultusunda, yaklaşık maliyetin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı ve teklif edilen bedelin piyasa rayicine uygun olup olmadığı hususlarında bir araştırma ve değerlendirme yapılmadığı anlaşılmakta olup, davacının şikayet başvurusu reddedilirken yalnızca yeni yılda ortaya çıkabilecek enflasyonist ortamdan söz edildiği görülmektedir. Öte yandan, toplam 9 (dokuz) isteklinin teklif sunduğu ihalede, sunulan tekliflerin tutarları arasında kayda değer bir orantısızlık bulunduğu görülmektedir. Nitekim ihalede en yüksek teklif 832.692.750,00-TL iken, en düşük teklif 23.980.500,00-TL düzeyinde gerçekleşmiştir. Bununla birlikte, ihalede sunulan 9 (dokuz) tekliften 8 (sekiz) adedinin yeterlik bilgileri tablosundaki aynı eksiklik (Yeterlik Bilgileri Tablosunda geçici teminata ilişkin satırlar doldurulmamış ve EKAP üzerinde e-gtm bilgisine ulaşılamamıştır.) sebebiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ve ihalede tek geçerli teklifin kaldığı da göz önüne alındığında, ihalenin rekabetçi bir ortamda gerçekleştirildiğinden söz etmek mümkün değildir. Ayrıca, davacı tarafından ihalede belirlenen yaklaşık maliyete ilişkin itirazlar kapsamında 01/09/2023 tarihli ihaleye atıfta bulunulması, birden fazla ihaleye tek dilekçe ile yapılan başvuru mahiyetinde olmayıp, önceki tarihli ihalenin iptaline veya hukuka aykırılığına ilişkin bir iddia da barındırmamaktadır. Bilakis, dava konusu ihalede belirlenen yaklaşık maliyet, önceki ihale için belirlenen yaklaşık maliyete dayandırıldığından, önceki ihale için yapılan hesaplama ile yeni ihaledeki hesaplamanın kıyas edilmesi işin tabiatı gereğidir. Dolayısıyla, Kurul kararında geçen, söz konusu ihalelerin birbirinden bağımsız olduğu ve önceki ihale ile dava konusu ihalenin kıyas edilmesinin mümkün olmadığı yönündeki değerlendirmede de isabet bulunmamaktadır. Bu itibarla, ikinci ve üçüncü iddialar yönünden dava konusu Kurul kararında ve davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne, 2. ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 1. iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının 1. iddiaya ilişkin kısmının ve davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Anılan Mahkeme kararının 2. ve 3. iddialar yönünden davanın reddine ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, bu kısımlar yönünden DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE, 4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...TL'nin yarısı olan ...TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, kalan ...TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 5. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için öngörülen ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 6. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 7. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacıya iadesine, 8. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 9. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.