Danıştay Kararı · E. 2024/2483 · K. 2024/7767

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/2483 E.  ,  2024/7767 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2024/2483 Karar No : 2024/7767 TEMYİZ EDENLER: I-( DAVACI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı II- (DAVALI) ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVALI YANINDA MÜDAHİL:... İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLLERİ : Av. ... KARŞI TARAF: I- (DAVALI) ... Bakanlığı II- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) ...Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi III- (DAVACI) ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı İSTEMİN KONUSU:...... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının karşılıklı temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... ada, ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazları da kapsayan alanda ( eski ... ile ... sayılı parseller arasında yer alan toplam ... adet parsel ve çevresi) hazırlanan Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun ... günlü,... sayılı kararı ile uygun bulunarak onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile bu planlara yapılan ... tarihli itirazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyasındaki bilgi ve belgeler ve bilirkişi raporu ile Mahkemenin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K... sayılı kararlarının birlikte değerlendirilmesinden; 1 numaralı plan notu bakımından,çocuk oyun alanları, çocuk bakım ünitelerinin 100 m2 si ve ibadet yeri ve müştemilatının 300 m2 si gibi yapılan katın gömülü olup olmamasına bakılmaksızın tamamen emsal harici tutulduğu, anılan plan notunun parsel düzeyinde ayrıcalıklı bir uygulama ortaya çıkmasına ve yapı yoğunluğunun artmasına sebep olacağı, bu durumun hukuka aykırı olduğu, dava konusu imar planı değişikliğine gidilmesi için şehircilik ilkeleri, planlama esasları, imar mevzuatı ve kamu yararı çerçevesinde geçerli gerekçelerin bulunduğu, planlarda rekreatif alan kullanım kararının park alan kullanım kararına dönüştürülmesinin de şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve imar mevzuatına uygun olduğu, önceki planlarda alana ilişkin G1 notasyonu ile belirtilen özel hükmün kaldırılarak alanın günübirlik tesis alanına çevrildiği, yine G1 notasyonlu alanların inşaat hesabının tek parsel üzerinden yapılmasına ve inşaat hakkının artırmasına olarak sağlayan aykırılıkların G1 notasyonunun kaldırılması ile ortadan kaldırıldığı, plan değişikliklerinin üst ölçekli plan kararlarına uygun olduğu, kıyı mevzuatı uyarınca kıyı kenar çizgisinden itibaren ilk 50 metrenin kamuya açık alan (park), ikinci 50 metresinin ise günübirlik tesis alanı olarak planlandığı, sahil şeridinin 100 metresinden sonrasının mevzuata uygun olarak turizm tesis alanı olarak planlandığı, 3 numaralı plan notu ile getirilen bir yapı yoğunluğu artışının söz konusu olmadığı, 10 metrelik taşıt yolunun ise 7 metrelik yaya yolu olarak düzenlendiği ve imar yolundaki 3 metrelik azalmanın orman tarafında bırakıldığı ve azaltılan 3 metrelik kısmın turizm tesis alanında bir genişleme yapılmak suretiyle değerlendirilmediği, alanda dava konusu plan değişikliği sonrasında 52.8 m2'lik bir inşaat alanı artışının gerçekleştiği, bunun karşılığında ise daha hassas korunması gereken sahil şeridinin ikinci kısmında 52.8 m2lik bir inşaat alanı azalmasının olduğu ve bu hususun da yapı yoğunluğu olarak nitelendirilemeyeceği ve planı kusurlandırır nitelikte olmadığı, 2 numaralı plan notu ile yapı taban oturumunun çekme mesafelerine uyulmak suretiyle belirleneceğinin düzenlendiği, Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 5. maddesinin 6. bendinde "çekme mesafeleri ile KAKS verilip TAKS verilmeyen parsellerde, TAKS %60'ı geçmemek şartıyla, çekme mesafelerine göre uygulama yapılır." düzenlemesine yer verildiği ve imar planlarında KAKS verilip TAKS'ın tanımlanmadığı durumlarda Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği geçerli olduğundan ve TAKS oranının %60'ı geçemeyeceğinden anılan plan notununda hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle 1 numaralı plan notu bakımından dava konusu işlemin iptaline, diğer kısımlar bakımından davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; davanın reddine ilişkin kısmının davacı tarafından, iptale ilişkin kısmının davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu planların kademeli birliktelik ilkesine uygun olmadığı, alanda daha önceden onaylanan planlara göre yoğunluk artışına sebep olacağı, uyuşmazlık konusu parsellere yönelik ayrıcalıklı bir düzenleme yapıldığı, çekme mesafeleri dışında kalan alanların tamamının kullanılarak TAKS' ın belirlenmesinin imar mevzuatına aykırı olduğunun bilirkişi raporununda tespit edilmesine rağmen hükme esas alınmadığı, aynı alana ilişkin iptal kararlarının dikkate alınmadığı, imar hakkının arttırılmasına ilişkin uygulama plan notunun iptal edilmesine rağmen onaylanan planda yer aldığı, plan açıklama raporunda yatak kapasitesinin 440 olarak belirlendiği hesaplamada 82 adet fazla yatak getirildiği bu durumun mevzuata uygun olmadığı ileri sürülmektedir. Davalı tarafından, Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde ve Turizm Merkezlerinde Planlamaya ve Uygulamaya İlişkin Yönetmelikte yer alan bodrum katlarda yer alabilecek kullanımların emsal kısıtlamasına ilişkin hususların sadece 4 ve 5 yıldızlı tesisler ile tatil köylerini kapsadığı, itiraza konu hüküm ile doğrudan ilişkisi olmadığı ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI : Davacı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir. Davalı ... Bakanlığı ve davalı yanında müdahil ... Ağacı İnşaat Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından, temyiz edilen kararın davanın reddine ilişkin kısmında bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın anılan kısmının onanması gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin 3 numaralı plan notu ve yatak kapasitesi bakımından kabulüne Bölge İdare Mahkemesi kararının bu kısmının bozulması, kalan kısım bakımından ve davalı idarenin temyiz istemi bakımından temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının anılan kısımlarının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, yeni ... ada, ..., ... ve ... (parselasyon öncesi ..., ..., ..., ..., ...) parsel sayılı orman ve kıyı alanı arasında yer alan taşınmazlar ve çevresi 28.05.2009 tarihli, 27241 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan karar ile ... Termal Turizm Merkezi sınırları içerisine alınmış,... tarihli, ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planında uyuşmazlık konusu taşınmazlar turizm merkezi alanı olarak belirlenmiş, 30.10.2017 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planında da turizm tesis alanı olarak belirlenmiştir. Uyuşmazlık konusu taşınmazlar ve çevresi Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından 02.07.2014, 30.05.2016, 24.03.2017 onay tarihli ... Termal Turizm Merkezi Tevsii Seferihisar Kesimi 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında turizm tesis alanı, günübirlik alanı, 10 metrelik yol alanı ve park alanı olarak belirlenmiş, ... Belediyesi tarafından uyuşmazlık konusu taşınmaza komşu sahalarda parselasyon yapılmış, bu parselasyonlarda DOP oranı %38-%40 arası belirlenmiş, bunun üzerine Kültür ve Turizm Bakanlığınca plan açıklama raporunda uyuşmazlık konusu alanda DOP oranının %58 olduğu, bu oranın %40 altına düşülmesi gerektiği belirtilerek Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun ... tarihli, ... sayılı kararı ile 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar plan değişikleri onaylanmış, anılan değişiklik ile 10 metre taşıt yolu kaldırılarak 7 metrelik yaya yolu olarak düzenlenmiş, sahil şeridinin ilk 50 metresinde planlanan park alanının bir kısmı rekreaktif alan olarak planlanmış, günübirlik alan gösterimi olan G notasyonu değiştirilerek sahil şeridinin ikinci bölümü kademe hattı ile ayrılarak G1 notasyonu getirilmiş, uyuşmazlık konusu taşınmazların bitişiğinde yer alan 2267 m2 yüzölçümlü orman vasıflı Hazineye ait arazide plan değişikliğine konu edilmiş, buna karşı açılan davalarda ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı ve ... İdare Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K... sayılı kararlarıyla plan değişikliklerinin iptaline karar verilmiş, bunun üzerine davalı idare tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ile uygun bulunarak onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı onaylanmış, anılan imar planlarında sahil şeridinin ilk 50 metrelik kısmında yer alan rekreaktif alanlarda önceki plan kararı doğrultusunda park alanı, ikinci 50 metrelik alan ise yine önceki plan kararı doğrultusunda günübirlik alan, sahil şeridinden sonraki alanda turizm tesis alanı olarak planlanmış, plan paftasında turizm tesis alanlarına 420 yatak kapasitesi işlenmiş, ayrıca 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği plan notlarında; "1-Planda açıklanmayan hususlarda, imar mevzuatı, Kıyı Kanunu, ilgili yönetmelikleri ve genelgeleri ile Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylanan ... ... ... Termal Turizm Merkezi Nazım İmar Planı hükümleri geçerlidir." düzenlemesine yer verilmiş, ayrıca 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği plan notlarında yukarıda belirtilen plan notlarına ek olarak; "1-Turizm tesislerinde teknik ihitiyaçlardan ve özellik gerektiren durumlardan, bodrum katta gerekli yüksekliği elde etmek için bodrum kat yüksekliği ihtiyaca göre düzenlenebilir. Bodrum katta tesisin yatak üniteleri dışında diğer kullanımlar yer alabilir. Bodrum katta yapılacak turizm tesislerinin yeme, içme, spor ve eğlence ihtiyaçları için yardımcı ve tamamlayıcı birimler (satış üniteleri, restoran, hamam, yüzme havuzu, toplantı salonu ve jimlastik salonu vb. İle bakım ve işletme ihtiyaçlarını karşılayacak alanlar (otopark, sığınak, işlik, mutfak, depo, çamaşırhane, kuru temizleme birimi, soğuk hava depoları, personele ait büro, kafeterya, soyunma odaları, duş, tuvalet vb.) yapılması halinde bu alanlar emsal hesabına dahil değildir. 2-Turizm tesis alanlarında toplam inşaat alanının aşılmaması kaydıyla, teknik ve özellik gerektiren durumlardan dolayı, yapı taban oturumu çekme mesafelerine uyulmak suretiyle belirlenebilir. 3-Planda açıklanmayan diğer hususlarda, Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından onaylanan İzmir Seferihisar Doğanbey Termal Turizm Merkezi 1. Bölge Uygulama İmar Planı hükümleri, lejandı ve "Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgelerinde ve Turizm Merkezlerinde Planlamaya ve Uygulamaya İlişkin Yönetmelik" hükümleri geçerlidir. Eski Bayındırlık ve İskan Bakanlığının 17.08.1993 tarihli, 16523 sayılı genelgesine göre uygulama yapılabilir. " düzenlemelerine yer verilmiş, anılan planlar 29.04.2022-28.05.2022 tarihleri arasında askıya çıkarılmış, davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından 24.05.2022 tarihli dilekçe ile 24.03.2017 tarihinde onaylanan planlarda 10 metre genişliğinde planlanan yolun 7 metrelik yaya yoluna dönüştürüldüğü, imar planı notlarının imar mevzuatına aykırı olduğu, plan açıklama raporunda uyuşmazlık konusu alan için 420 yatak kapasitesi belirlendiği, bu kapasitesinin fazla olduğu ve orman mülkiyeti ile özel mülkiyetteki parsellerin ada ayrım çizgisi ile ayrılması gerektiği, planda ve plan notlarında emsal oranının belirlenmediği belirtilerek anılan planlara itiraz edilmiş, itirazın zımnen reddi üzerine 25.08.2022 tarihinde bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının "Kamu yararı" ana başlığı altında kıyılardan yararlanma hakkını düzenleyen 43. maddesinde: "Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Deniz, göl ve akarsu kıyılarıyla, deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir. Kıyılarla sahil şeritlerinin, kullanılış amaçlarına göre derinliği ve kişilerin bu yerlerden yararlanma imkan ve şartları kanunla düzenlenir." hükmü yer almıştır. 3194 sayılı İmar Kanununun "İstisnalar" başlıklı 4. maddesinde; 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ile belirlenen veya belirlenecek olan yerlerde, bu Kanunun özel kanunlara aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağı, 5. maddesinde nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasının dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan halinde; "Bakanlık, kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri içinde her ölçekteki planları yapmaya, yaptırmaya, re’sen onaylamaya ve tadil etmeye yetkilidir. Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezlerinde Bakanlıkça yapılacak alt yapı ve planlama işlemlerine esas olmak üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarından istenilen bilgi, belge ve görüş 3 ay içinde verilir. Bu süre sonunda istenilen bilgi, belge ve görüşün verilmemesi durumunda ilgili iş ve işlemler Bakanlıkça re’sen tesis edilebilir. Kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezlerinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarınca yapılacak satış, tahsis, kiralama, sınır ilanı ve değişikliği işlemleri ile çevresel etki yaratacak alt yapı ve üst yapı projelerinden önce Bakanlığın olumlu görüşünün alınması gereklidir. Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almaktadır. 3621 sayılı Kıyı Kanununun 4. maddesinde sahil şeridi; kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak en az 100 metre genişliğindeki alan olarak tanımlanmış; aynı Kanunun 5. maddesinde; sahil şeritlerinde yapılacak yapıların kıyı kenar çizgisine en fazla 50 metre yaklaşabileceği, yaklaşma mesafesi ve kıyı kenar çizgisi arasında kalan alanların, ancak yaya yolu, gezinti, dinlenme, seyir ve rekreaktif amaçla kullanılmak üzere düzenlenebileceği belirtildikten sonra aynı Kanunun 6. maddesinde kıyıların, herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık olduğu, 8. maddesinde de, uygulama imar planı bulunmayan alanlardaki sahil şeritlerinde, 4. maddede belirtilen mesafeler içinde hiçbir yapı ve tesis yapılamayacağı, uygulama imar planı bulunan yerlerde duvar, çit, parmaklık, tel örgü, hendek, kazık ve benzeri engeller oluşturulamayacağı ve moloz, toprak, curuf, çöp gibi kirletici ve çevreyi bozucu etkisi olan atık ve artıklar dökülemeyeceği, kazı yapılamayacağı belirtilmiş, ancak bu alanlarda; uygulama imar planı kararıyla altı ve yedinci maddede belirtilen yapı ve tesislerle birlikte toplum yararına açık olmak şartıyla konaklama hariç günü birlik turizm yapı ve tesislerinin yapılabileceği hüküm altına alınmıştır. Kıyı Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin 4. maddesinde, sahil şeridi tanımlanırken sahil şeridinin birinci bölümünün, sadece açık alanlar olarak düzenlenen yeşil alan, çocuk bahçesi, gezinti alanları, dinlenme ve bu Yönetmelikte tanımlanan rekreaktif alanlardan ve yaya yollarından oluşan, kıyı kenar çizgisinden itibaren, kara yönünde yatay olarak 50 metre genişliğinde belirlenen alan olduğu, ikinci bölümünün, sahil şeridinin birinci bölümünden sonra kara yönünde yatay olarak en az 50 metre genişliğinde olmak üzere belirlenen ve üzerinde sadece Kanunun 8. maddesinde ve bu Yönetmelikte tanımlanan toplumun yararlanmasına açık günü birlik turizm yapı ve tesisleri, taşıt yolları, açık otoparklar ve arıtma tesislerinin yer aldığı bölüm olduğu belirlenmiş; Yönetmeliğin 5. maddesinde de, kıyıların Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğu, kıyıların, herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açık olduğu, kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararının gözetildiği vurgulanmıştır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin tanımlar başlıklı 4. maddesinin (bbbb) bendinde "Taban alanı: Bahçede yapılan eklenti ve müştemilatı dâhil yapıların tabii zemin veya tesviye edilmiş zemin üzerinde kalan kısmının, yapı yaklaşma sınırını ihlal etmemek kaydıyla parseldeki izdüşümünün kapladığı alanı", (iiii) bendinde, "Toplam yapı inşaat alanı: Bir parselde bulunan bütün yapıların yapı inşaat alanlarının toplamını", (oooo) bendinde, "Yapı inşaat alanı: Işıklıklar ve avlular hariç olmak üzere, bodrum kat, asma kat ve çatı arasında yer alan mekânlar, çatı veya kat bahçeleri, çatıda, katta ve zemindeki teraslar, balkonlar, açık çıkmalar ile binadaki ortak alanlar dâhil yapının inşa edilen bütün katlarının alanını," olarak tanımlanmış, aynı Yönetmeliğin " Genel İlkeler" başlıklı 5. maddesinde "...(5) Taban alanı ve emsal hesabı; net imar parseli alanı üzerinden yapılır." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Temyize konu kararın 1 ve 2 numaralı plan notu ve yol alanına ilişkin kısmı yönünden; İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın, dava konusu parselasyon planının iptaline ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Temyize konu kararın 3 numaralı plan notu ve yatak kapasitesine ilişkin kısmı yönünden; Kamu yararını gerçekleştirmek amacıyla üretilmiş birer belge niteliğinde olan imar planları mevzuatta ve yargı içtihatlarında yöre halkının sağlığını ve çevreyi korumak, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını, iyi yaşama düzenini, çalışma koşullarını ve güvenliğini sağlamak amacıyla, ülke, bölge ve şehir verilerine göre oturma, çalışma, dinlenme ve ulaşım gibi kentsel fonksiyonlar arasında mevcut ve sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak için varsa kadastro durumu da işlenmiş, onaylı haritaların kopyaları üzerine nazım plan ve uygulama planı olarak düzenlenip onaylanmış metinler olarak tanımlanmaktadır. İmar planları, zamanla planlanan alandaki koşulların zorunlu kıldığı biçimde ve yasalarda öngörülen yöntemlere uygun olarak değiştirilir. Yapılan plan değişikliklerinin amaç yönünden yargısal denetimi bu değişikliği zorunlu kılan nedenlerin irdelenmesi yoluyla yapılır. Bu irdelemeden sonra, planlanan alanın özel niteliklerinin yanısıra plan bütünlüğü gözönünde bulundurularak planlanan yörenin tümünün çevre, ulaşım, trafik gibi ilişkileri kapsamlı bir biçimde ele alınarak, plan değişikliğinde kamu yararına uyarlık bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden, dava konusu alanın 2016 tarihli mevcut imar planında sahil şeridinin ilk 50 metrelik kısmının plan bütününde park alanı, ikinci 50 metrelik kısmının günübirlik alan ve geriye kalan alanın turizm tesis alanı olarak planlandığı, orman alanına yönelik herhangi bir bilginin plan açıklama raporunda yer almadığı görülmektedir. Dava konusu alanda ... tarihli,...sayılı davalı idare işlemi ile 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar plan değişiklerinin onaylandığı ve anılan planların yargı kararıyla iptaline karar verildiği, yargı kararı ve kurumlardan gelen yazılar dikkate alınarak alanda plan değişikliği yapılarak 2016 tarihli plan paftası üzerinde ki gösterime dönüldüğü, ancak uyuşmazlık konusu alana yönelik 3 adet plan notu getirildiği, 10 metrelik yolun 7 metre olarak devam ettirildiği, turizm tesis alanında çekme mesafesinin 3 metre olarak belirlendiği ve plan paftası üzerinde turizm tesis alanı için 420 yatak kapasitesi gösterildiği anlaşılmaktadır. Dosyada bulunan 03.01.2023 tarihli bilirkişi raporunda, plan notlarının 3. maddesi ile “... eski ... ve ... Bakanlığı'nın 17.08.1933 tarihli, 16523 sayılı Genelgesine göre uygulama yapılabilir." hükmüne yer verildiği ve anılan plan hükmünün 2020 yılında onaylanan ve iptal edilen plana benzer olarak emsal hesabının günübirlik ve turizm alanı bütünü üzerinden yapılması ve Kıyı Kanunu hükümleri gereği sahil şeridinin ikinci bölümünde kullanılamayan inşaat alanının sahil şeridi dışında kalan turizm alanında kullanılmasına olanak tanıdığı, bu düzenlemenin plan bütününden farklı olarak plan değişikliğine konu bölgede, 2020 yılı plan değişikliğine benzer biçimde bir imar hakkı transferini öngördüğü, bu durumun daha önce yürürlükte bulunan imar planlarına kıyasla bir yoğunluk artışına sebep olacağı, bu nedenle plan bütünlüğüne, eşitlik ilkesine, planlama ilke ve esaslarına ve mahkeme kararına aykırılık teşkil ettiği, tamamen toplumun yararlanmasına açık olmak şartı ile sınırlı yapılaşma hakkı tanınan sahil şeridinin ikinci 50 metrelik kesiminin turizm tesis alanına ilişkin verilen emsal değeri ile emsal hesabına dahil edilmesi ve bu alanlarda kullanılamayan emsal değerinin sahil şeridinin dışında kullanılması yönündeki düzenlemenin Kıyı Kanununun “Kıyılar, herkesin eşit ve serbest olarak yararlanmasına açıktır. Kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir” ilkesine planlama ilke ve esaslarına ve alanın niteliklerine aykırı olduğu, imar planı açıklama raporunda yatak kapasitesi hesabının hangi kabuller üzerinden hazırlandığına ilişkin net bir açıklama bulunmadığı, yapı yoğunluğunun bir fonksiyonu olarak verilen yatak kapasitesi belirtilmesine rağmen planlamaya konu alanda toplam inşaat alanının nasıl hesaplandığı, hesaplanan inşaat alanının ne kadarının günübirlik turizm alanında ne kadarının turizm tesis alanında kullanılacağına ilişkin bir açıklama bulunmadığı tespitlerine yer verilmiştir. Uyuşmazlıkta, 3 numaralı plan notunda Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca 17.08.1993 tarihinde çıkartıldığı belirtilen 16523 sayılı Genelgeye göre emsal hesabı yapılmasına olanak verildiği, turizm tesislerinin önündeki sahil şeridinin ikinci 50 metresinde yer alan günübirlik tesis alanlarının turizm tesis alanının yapı yoğunluğunu arttırma aracı olarak kullanıldığı, plan notunda gönderme yapılan ve Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca 17.08.1993 tarihinde çıkartıldığı belirtilen 16523 sayılı Genelgeye dayanarak Yasa ve Yönetmeliğin dışında bir uygulamanın yapıldığı, ayrı kullanım kararları olan günübirlik kullanımın, turizm tesisinin emsalinin artırılması için kullanılmasının planlama ilkeleri ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan plan açıklama raporunda "Planlanan Turizm Tesis Alanı özel ve orman mülkiyetli alandan oluşmaktadır. Bu nedenle yatak kapasitesi orman mülkiyetli alanda (E- 0.30) 90 yatak/ özel mülkiyete konu alanda (44541915x9460) 330 yatak olmak üzere toplam 420 yatak olarak hesaplanmış olup 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca imar adası üzerinde belirtilmiştir." ifadesi yer almakta ve plan paftası üzerinde turizm tesis alanlarına yönelik 420 yatak kapasitesi işlendiği görülmektedir. Ancak plan açıklama raporunda toplam inşaat alanının nasıl hesaplandığı, hesaplanan inşaat alanının ne kadarının günübirlik turizm alanında ne kadarının turizm tesis alanında kullanılacağına ilişkin bir açıklama bulunmadığı ve tamamen toplumun yararlanmasına açık olmak şartı ile sınırlı yapılaşma hakkı tanınan sahil şeridinin ikinci 50 metrelik kesiminde yer alan günübirlik alan kullanımının turizm tesis alanına ilişkin verilen emsal değeri ile emsal hesabına dahil edilmesi ve yatak kapasitesi hesaplamasına bu kısmın dahil edilmesinin kıyı mevzuatı, kamu yararı ve planlama ilke ve esaslarına aykırı bir yaklaşım olduğu sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne, kısmen reddine, 2. Dava konusu işlemin 1 numaralı plan notu bakımından iptali, diğer kısımları bakımından davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:...... K:... sayılı kararının, 3 numaralı plan notu ve yatak kapasitesi gösterimine ilişkin kısmının BOZULMASINA, diğer kısımlar bakımından ONANMASINA, 3. Bozulan kısım bakımından yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.