Danıştay Kararı · E. 2024/2549 · K. 2024/5306

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2024/2549 E.  ,  2024/5306 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/2549 Karar No : 2024/5306 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... mirasçıları ..., ..., ..., ... VEKİLİ : ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Davacı mirasçıları tarafından; murislerinin ... Emniyet Müdürlüğü kadrosunda polis memuru olarak görev yaptığı dönemde "Amir veya üstlerini dövme girişiminde bulunmak veya hakaret etmek" fiili nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-6. maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası ile cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı eylemin tekerrürü nedeniyle anılan Tüzüğün 14. maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile tecziyesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ve anılan işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istenilmektedir. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla davanın reddine hükmedilmiş; anılan karar, Danıştay Beşinci Dairesinin -karar düzeltme aşamasında verilen- 30/05/2017 günlü, E:2016/18219, K:2017/15225 sayılı kararıyla bozulmuştur. Bozma kararına uyularak ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla, dava konusu işlemin iptaline, davacının yoksun kaldığı parasal hakların yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bu kararın, davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine, Danıştay İkinci Dairesinin 21/12/2023 günlü, E:2021/2257, K:2023/6214 sayılı kararıyla; UYAP kayıtlarının incelenmesinden, davacının 08/06/2018 tarihinde vefat ettiğinin anlaşıldığı, bu durumda, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi uyarınca işlem yapılması gerektiği gerekçesiyle söz konusu karar bozulmuştur. Davacının mirasçıları tarafından, davayı takip etmek istediklerinin bildirilmesi üzerine yargılamaya devam edilmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; davacılar murisinin 2009 yılındaki "Amir veya üstlerini tehdit etmek" fiilinden dolayı hakkında Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 8/5. maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması gerekmekte ise de, aynı Tüzüğün 15. maddesinin uygulanması neticesinde "24 ay uzun süreli durdurma" cezası verildiği, 2011 yılındaki "amir veya üstlerini dövme girişiminde bulunmak ve hakaret etmek" eyleminden dolayı ise anılan Tüzüğün 7/D-6. maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılması gerektiği, ancak Tüzüğün 14. maddesi uygulanmak suretiyle "meslekten çıkarma" ile cezalandırıldığı, dolayısıyla davacılar murisi tarafından tekrar işlenen "aynı eylem, işlem, tutum veya davranış" bulunmadığından, tekerrür hükümlerinin uygulanması şartlarının oluşmadığı, bu durumda, davacılar murisi hakkında farklı eylemler sebebiyle tekerrür şartları oluşmadığı halde, Tüzüğün 14. maddesindeki tekerrür hükümleri uygulanarak verilen "meslekten çıkarma" cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlem iptaline, parasal hak talebinin kabulü ile davacılar murisinin dava konusu işlem sebebiyle yoksun kalınan parasal haklarının (vefat ettiği 08/06/2018 tarihine kadar) hesaplanarak, dava tarihinden önce tahakkuk edenlerin dava tarihinden, daha sonra tahakkuk edenlerin ise her hak ediş tarihinden itibaren ödeme tarihine kadar dönemsel olarak işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Polis memuru olan davacının izinli olduğu bir tarihte kavgaya karıştığı ve devamında götürüldüğü polis merkezinde arbedeye neden olduğu, bir başkomiser ve diğer polis memurlarına yönelik hakaret içerikli sözler sarf ettiği ve fiili saldırıda bulunduğu iddiasıyla yapılan soruşturma sonucunda, "Amir veya üstlerini dövme girişiminde bulunmak veya hakaret etmek" fiili sübuta erdiğinden bahisle, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-6. maddesi uyarınca "24 ay uzun süreli durdurma cezası" ile cezalandırılmasına, ancak aynı suçtan disiplin cezası bulunması nedeniyle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinin uygulanması neticesinde bir üst ceza verilerek "meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulunun 01/06/2012 günlü, 2012/177 sayılı kararının iptali ve bu karar nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi istemiyle temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 7/D-6. maddesinde, "Amir veya üstlerine hakaret etmek" fiili, 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır. Anılan Tüzük'ün dava konusu işlem tarihinde "Yinelenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde ise, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır. 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, üzerine atılı olan eylemi işlediği sabit olmakla birlikte, dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle, uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir. Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir. İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. Bu durumda, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve madde metninde belirtilen şartların oluşması halinde bir derece ağır ceza verilmesini gerektirir nitelikteki düzenlemeye, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmemesinin davacının lehine olduğu görüldüğünden, artık uygulama alanı bulunmayan tekerrür hükmü uyarınca tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 01/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.