Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/2763 · K. 2024/5073

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/2763 E.  ,  2024/5073 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/2763 Karar No : 2024/5073 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Pansiyon (...) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacının Samsun İli, Atakum İlçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, No:... adresinde pansiyon olarak faaliyet gösterdiği "... Pansiyon" unvanlı işyeri adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, Samsun Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı ve Atakum Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı yazılarına istinaden iptal edilmesine ve 15/04/2019 Pazartesi günü saat 10.30'da mühürlenerek kapatılmasına ilişkin Atakum Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemin yetki yönünden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline ilişkin .. İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile kaldırılması üzerine yapılan yargılama sonucu ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 11/10/2018 tarihinde pansiyon faaliyet konulu iş yerinde yapılan denetim sonrasında düzenlenen ve iş yerinin kurum müdürü tarafından da imzalanan denetim ve kontrol formunda, uyuşmazlık konusu işyerinde denetim tarihinde 48 öğrencinin barındığının tespit edildiği gibi yine kurum müdürü konu ile ilgili alınan ifadesinde de söz konusu işyerinde sivil vatandaşların yanında öğrencilerin de kaldığını kabul ettiği, ayrıca davacı vekili tarafından da dava dilekçesinde adı geçen işyerinde öğrencilerin de kaldığının ikrar edildiğinin anlaşıldığı, bu durumda uyuşmazlık konusu işyerinde izinsiz öğrenci barınma hizmeti verildiğinin sabit olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacıya ait pansiyon ruhsatlı işyerinde ruhsat kapsamı dışında öğrenci barındırma faaliyeti yürütüldüğü sabit olmakla birlikte, Yüksek Öğrenim Öğrenci Yurtları ve Aşevleri Hakkındaki Kanuna Ek Kanun ve Özel Öğrenci Barınma Hizmetleri Yönetmeliğinin ilgili hükümlerinde belirtildiği üzere izinsiz öğrenci barındırma faaliyeti yürütülen yerler için doğrudan Valilikler tarafından işyerinin kapatılacağı, bu faaliyet yönünden işyerinin men edileceği, ancak kişilerin ayrıca bir işletme ruhsatı bulunuyorsa (davacıya ait ... tarihli ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaktadır) bu ruhsat yönünden ilgili belediye tarafından söz konusu faaliyetin tespiti üzerine faaliyet yürüten kişiye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükmü kapsamında yürüttüğü faaliyetin ruhsat kapsamı dışında bir faaliyet olduğu ve asıl faaliyetine dönmesi hususunda 15 günlük süre verilerek, bu süre sonunda asıl faaliyetine geri dönmemesi halinde ruhsatın iptal edilebileceğinin açık olduğu, bu durumda dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının ilgili Yönetmelik hükmü gereği 15 gün süre verilmeksizin doğrudan iptaline dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davayı reddeden Mahkeme kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptaline dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, dava dosyasında yer alan tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, uyuşmazlık konusu işyerinde izinsiz öğrenci barınma hizmeti verildiğinin sabit olduğu ve işyeri ruhsatının, ruhsatı düzenleyen yetkili idarenin yetkili organları tarafından iptal edildiği dikkate alındığında tesis edilen dava konusu işlemde bu nedenle hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararına dair davacı tarafından yapılan istinaf isteminin reddine karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle Danıştay Dördüncü Dairesinin 11/03/2024 tarih ve E:2023/7579, K:2024/1650 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucu temyize konu kararda; istinaf başvurusuna konu karar ve dayandığı gerekçe usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek davacının anılan İdare Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; anılan işletmenin öğrenci yurdu olarak hizmet veren bir işletme olmadığı, öğrencilerin geçici olarak konakladığı bir yer olduğu, bu duruma ilgili mevzuatın da izin verdiği, bu nedenle tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu iddia edilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından; davacının temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacının Samsun İli, Atakum İlçesi, Körfez Mahallesi, ... Bulvarı, No:... adresinde pansiyon olarak faaliyet gösterdiği "... Pansiyon" unvanlı işyeri adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, Samsun Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı ve Atakum Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazılarına istinaden iptal edilmesine ve 15/04/2019 Pazartesi günü saat 10.30'da mühürlenerek kapatılmasına ilişkin Atakum Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir. " hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir. " kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle incelerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır. Uyuşmazlıkta, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 11/03/2024 tarih ve E:2023/7579, K:2024/1650 sayılı kararıyla bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 24/09/2024 tarihinde, oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.