Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/28 · K. 2024/37

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2024/28 E.  ,  2024/37 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/28 Karar No : 2024/37 BÖLGE İDARE MAHKEMESİ KARARLARI ARASINDAKİ AYKIRILIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİ HAKKINDA KARAR İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunun 07/05/2024 tarih ve E:2024/39, K:2024/39 sayılı kararıyla; ... vekili Av. ... tarafından İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 26/03/2024 tarih ve E:2024/437, K:2024/534 sayılı kararı ile İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 06/02/2020 tarih ve E:2020/85 , K:2020/111 sayılı ve Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 05/11/2019 tarih ve E:2019/314, K:2019/367 sayılı kararları arasındaki aykırılığın giderilmesinin istenmesi nedeniyle, "Aykırılığın, davanın süre aşımından reddine ilişkin karara yönelik istinaf başvurusunun kabulü yolundaki İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi gerektiği" görüşüyle, 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'un 3/C maddesinin 5. fıkrası uyarınca karar verilmesi için dosyanın Danıştaya gönderilmesi üzerine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkimi ...'nun açıklamaları dinlendikten sonra konu ile ilgili kararlar ve yasal düzenlemeler incelenerek gereği görüşüldü: 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanun'a 18/06/2014 tarih ve 6545 sayılı Kanun ile eklenen 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde, "Benzer olaylarda, bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık bulunması hâlinde; resen veya ilgili bölge idare mahkemesi dairelerinin ya da istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların bu aykırılığın veya uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, istemin uygun görülmesi hâlinde kendi görüşlerini de ekleyerek Danıştaydan bu konuda karar verilmesini istemek" bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevleri arasında sayılmış; 17/10/2019 tarih ve 7188 sayılı Kanun'un 7. maddesi ile değişik 5. fıkrasında ise, dördüncü fıkranın (c) bendine göre yapılacak istemlerin, konusuna göre İdari veya Vergi Dava Daireleri Kuruluna iletileceği; ilgili dava daireleri kurulunca üç ay içinde karar verileceği; aykırılık veya uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak bu fıkra uyarınca verilen kararların kesin olduğu kurala bağlanmıştır. Anılan maddenin gerekçesinde de, bölge idare mahkemesi dairelerinin benzer konularda birbiriyle çelişen kararlar vermesini önlemek amacıyla bu tür kararların Danıştay Başkanlığına gönderilmesinin sağlanması konusunda bölge idare mahkemesi başkanlar kurulunun görevlendirildiği belirtilmiştir. Bu kapsamda, yukarıda yer verilen Kanun metni ve gerekçesi bir bütün olarak değerlendirildiğinde, aykırılığın giderilmesi müessesesinden beklenen amacın, benzer olaylarda, aynı veya farklı bölge idare mahkemeleri dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında süregelen aykırılıkların giderilmesi suretiyle kararlardaki hukukî istikrarın sağlanması olduğu anlaşılmaktadır. Konusu farklı olan ve farklı hukuki irdeleme ve incelemeye tabi tutularak çözümlenecek olan davaların benzer olaylara ilişkin olduğu söylenemeyeceğinden, bu davalarda bölge idare mahkemesi dairelerince verilen kararlar arasında aykırılık bulunduğundan bahisle aykırılığın giderilmesi de hukuken mümkün değildir. İncelemeye konu kararlardan İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin 26/03/2024 tarih ve E:2024/437, K:2024/534 sayılı kesin nitelikli kararındaki uyuşmazlıkta; Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi Zabıta Dairesi Başkanlığında sözleşmeli zabıta memuru olarak görev yapmakta olan davacı tarafından, 04/06/2015-15/04/2023 tarihleri arasında ödenmeyen maktu mesai ücretlerinin yasal faizi ile birlikte ödenmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 17/11/2023 tarih ve E.50626539-869 sayılı işlemin iptaline karar verilmesinin talep edildiği ve İstanbul 14. İdare Mahkemesinin E:2023/2371, K:2023/2416 sayılı kararıyla, "davacı tarafından talep edilen maktu mesai ücretlerinin 04/06/2015-15/04/2023 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olduğu, dolayısıyla davalı idare tarafından maktu mesai ücretinin ödenmemesi işleminin son olarak 2023 yılı Nisan ayında tesis edildiği göz önüne alındığında, son uygulama tarihinden itibaren altmış günlük süre içerisinde ya doğrudan dava açılması ya da idareye başvurularak verilen cevaba göre kalan dava açma süresi içinde dava açılması gerekirken, bu süreler geçirildikten sonra 06/11/2023 tarihinde yapılan başvurunun reddi üzerine açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuken olanak bulunmadığı" gerekçesiyle davanın süre aşımından reddine karar verildiği ve anılan karara karşı davacı tarafça yapılan istinaf başvurusunun İstanbul Bölge İdare Mahkemesi 3. İdari Dava Dairesinin E:2024/437, K:2024/534 sayılı kararıyla reddedildiği anlaşılmaktadır. İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesinin 06/02/2020 tarih ve E:2020/85, K:2020/111 sayılı kesin nitelikteki kararına konu uyuşmazlıkta; Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde sözleşmeli er iken Jandarma Genel Komutanlığı tarafından icra edilen sınavda başarılı olması sonucunda Jandarma Uzman Onbaşı olarak göreve başlayan davacı tarafından, 6191 sayılı Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun "Sosyal Güvenlik ve Mali Haklar" başlıklı 7/5 ve 7/6 maddeleri ile "İkramiye Ödemesi" başlıklı 21. maddesi uyarınca tüm özlük haklarının hak ediş tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair 23/05/2019 tarih ve 117789 sayılı işlemin iptali ile tüm özlük haklarının hak ediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle davanın açıldığı; İdare Mahkemesince, "göreve başladığı 10/04/2017 tarihinden idareye başvuru tarihi olan 25/04/2019 tarihine kadar iki yılı aşkın süre içinde talep edilen ödemenin yapılmadığının, davacı tarafından bilinemeyeceğinin yahut yeni öğrenilmiş olduğunun kabulünün hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu süre içinde idareye başkaca bir başvuru bulunmadığı, bu halde yasal dava açma ve başvuru süreleri geçirildikten sonra 25/04/2019 tarihinde idareye yapılan başvuru (yasal dava açma süreleri geçtikten sonra ortaya çıkan emsal mahkeme kararlarının idarenin değerlendirme yapmasını gerektiren yeni bir hukuksal durum olarak değerlendirilmesi imkanı bulunmadığından, 10'uncu madde değil) 11'inci madde kapsamında olduğundan söz konusu başvurunun geçmiş olan dava açma süresini canlandırmayacağı" gerekçesiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği; davacının istinaf başvurusu üzerine, İzmir Bölge İdare Mahkemesi 5. İdari Dava Dairesince davacının istinaf talebinin kabul edildiği ve davacının kendisine hiç ödenmeyen parasal bir hakkının (ikramiye) ödenmesi istemiyle 2577 sayılı Kanun'un 10. maddesi kapsamında yaptığı 25/04/2019 tarihli başvurunun 23/05/2019 tarih ve 117789 sayılı işlemle reddi üzerine 10/06/2019 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf talebine konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verildiği görülmüştür. Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin 05/11/2019 tarih ve E:2019/314, K:2019/367 sayılı kesin nitelikteki kararına konu uyuşmazlıkta ise; Kara Kuvvetleri Komutanlığı bünyesinde sözleşmeli er iken Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından icra edilen sınavda başarılı olması sonucunda Uzman Erbaş olarak göreve başlayan davacı tarafından, sözleşmeli er iken geçirilen sürelere ilişkin ikramiye ödenmesi istemiyle yapılan 04/12/2018 tarihli başvurunun zımnen reddine dair işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle davanın açıldığı; İdare Mahkemesince, davacının Sahil Güvenlik Komutanlığındaki görevine başladığı 26/02/2018 tarihi itibarıyla kendisine ikramiye ödenmeyeceğini öğrendiği, dolayısıyla bu tarihten itibaren dava açma süresi olan altmış gün içinde doğrudan veya 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca başvuru yapılarak idarece verilen cevaba göre kalan süre içerisinde dava açılması gerekirken, bu süreler geçirildikten sonra 04/12/2018 tarihinde yapılan başvurunun zımnen reddi üzerine 12/03/2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği; davacının istinaf başvurusu üzerine, Samsun Bölge İdare Mahkemesi 4. İdari Dava Dairesinin davacının istinaf talebini kabul ettiği ve Kara Kuvvetleri Komutanlığından ilişik keserek Sahil Güvenlik Komutanlığındaki görevine 26/02/2018 tarihinde başlayan davacının, anılan tarihten başlamak üzere on yıllık genel zaman aşımı süresi içinde, mülkiyet hakkı kapsamında kabul edilen ikramiyesinin ödenmesini isteyebileceği açık olduğundan, süre aşımı nedeniyle davanın reddine ilişkin Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verdiği görülmüştür. 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesinin 4. fıkrasının (c) bendinde, aykırılığın giderilmesi koşulları içinde "benzer olay" şartı getirilmiş ancak kanun koyucu tarafından bu koşulun tanımı ve kapsamına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmamıştır. Bu durumda, aykırılığın giderilmesine ilişkin talepler, görevli merci tarafından, "benzer olay" koşulunun kapsamı, bu müessesenin getiriliş amacı, isteme konu davaların konusu ve kararlar arasında hukuki anlamda istikrarı bozan bir çelişkinin bulunup bulunmadığı gibi nesnel kriterler çerçevesinde incelenmelidir. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunca, aykırılığın giderilmesi istemine konu uyuşmazlıklar arasında "dava açma süresinin hesaplanması" bakımından aykırılık olduğu öne sürülse de, dosyaların davacılarının durumunun farklı olduğu ve uyuşmazlıkların farklı olaylardan kaynaklandığı, yani kararların maddi olaylar bakımından benzer olmadıkları, bu nedenle aykırılığın giderilmesi müessesesinin amacı dikkate alındığında, "benzer olay" koşulunun kararlara konu uyuşmazlıklar yönünden gerçekleşmediği ve ilgili bölge idare mahkemeleri daire kararları arasında kanun hükmünün öngördüğü şekliyle bir aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, İstanbul Bölge İdare Mahkemesi Başkanlar Kurulunca, aykırılığın giderilmesi istemine konu davaların benzer olaylara ilişkin olduğundan bahisle söz konusu başvuru yapılmış ise de, başvuruda bahsi geçen uyuşmazlıkların konuları farklı olduğundan, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararlar arasındaki aykırılığın 2576 sayılı Kanun'un 3/C maddesi kapsamında giderilmesi hukuken mümkün değildir. Açıklanan nedenlerle; aykırılığın giderilmesi isteminin REDDİNE, kesin olarak, 30/09/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.