Danıştay Kararı · E. 2024/2868 · K. 2024/3801

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2024/2868 E.  ,  2024/3801 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/2868 Karar No : 2024/3801 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Maslak Astsubay Orduevinde ... olarak görev yapmakta iken kendi isteğiyle emekliye ayrılan davacının, vazife malûlü sayılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine yönelik Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vazife Malullüğü Tespit Kurulunun... tarih ve...... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 12/04/2018 tarih ve E:2016/4943, K:2018/1782 sayılı bozma kararına uyularak; iştirakçilere vazife malûllüğü aylığı bağlanabilmesi için, malûllüğün vazife sırasında ve vazifenin sebep ve etkisiyle doğması gerektiği, emsal uyuşmazlıklarda alınan tıbbi görüşlerden, ülkemiz şartlarında çok sayıda sağlıklı insanın çocukluk çağından itibaren tüberküloz basili olarak adlandırılan mikroorganizmayı vücuduna alarak taşıdığı, vücut direncinin düştüğü herhangi bir zaman diliminde bu mikroorganizmanın tüberküloz hastalığına sebep olduğu, bununla birlikte, tüberküloz hastalığına yakalanma riski açısından sivil veya kamu görevlisi kişiler arasında bir fark olmadığının anlaşıldığı, malûliyetine neden olan rahatsızlığının, sadece vazifenin neden ve etkisiyle ortaya çıkmış olduğu hususunun davacı tarafından net olarak ortaya konulamadığı; öte yandan, Gölcük Deniz Hastanesi tarafından uygulanan tedavinin başarılı olduğu, davacının şifa ile taburcu edildiği, iddiasının aksine, tıbbi müdahalenin geç yapıldığına ilişkin bilgi ve belgenin de bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Hastalığının görevinin neden ve etkisiyle ortaya çıktığı, dosyada bulunan belge ve bilgilerin İdare Mahkemesince hatalı şekilde değerlendirildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyize konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : İstemin kabulü ile temyize konu kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Deniz Kuvvetleri Komutanlığında astsubay üstçavuş olarak görev yapmakta iken sınıfının görevine yapamayacağına ilişkin Gölcük Deniz Hastanesinin... tarih ve ... sayılı raporu uyarınca Maslak Astsubay Orduevinde... olarak atanan ve 06/07/1989 tarihinde kendi isteğiyle adi malûl olarak emekliye ayrılan davacının, vazife malulü sayılması talebiyle davalı idareye yaptığı 30/06/2014 tarihli başvurunun Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı Vazife Malullüğü Tespit Kurulunun 28/11/2014 tarih ve 354 sayılı işlemiyle reddi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na 5754 sayılı Kanun ile eklenen "5434 sayılı Kanuna İlişkin Geçiş Hükümleri" başlıklı geçici 4. maddesinin üçüncü fıkrasında; "5434 sayılı Kanuna göre iştirakçi olup bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak çalışmaya başlayanlardan vazife malûllüğü kapsamına girenler hakkında, bu Kanunun 47 nci maddesinin birinci fıkrasına göre işlem yapılır." ve dördüncü fıkrasında; "Bu Kanunda aksine bir hüküm bulunmadığı takdirde; iştirakçi iken, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar ile bunların dul ve yetimleri hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre işlem yapılır." düzenlemelerine yer verilmiştir. 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun 44. maddesinin birinci fıkrasında; her ne sebep ve suretle olursa olsun vücutlarında hasıl olan arızalar veya düçar oldukları tedavisi imkansız hastalıklar yüzünden vazifelerini yapamayacak duruma giren iştirakçilere (malül) denileceği ve haklarında bu kanunun malullüğe ait hükümleri uygulanacağı ve 45. maddesinde de malullüğün, iştirakçilerin vazifelerini yaptıkları sırada vazifelerinden veya kurumların menfaatini korumak maksadıyla bir iş yaparken o işten doğması halinde, bu malullüklere vazife malullüğü denileceği belirtilmiş; 48. maddesinde, vazife malullüklerinin, keyif verici içki ve her çeşit maddeleri kullanmaktan, kanun, tüzük ve emir dışında hareket etmiş olmaktan, yasak fiilleri yapmaktan, intihara teşebbüsten; her ne suretle olursa olsun kendisine veya başkalarına menfaat sağlamak veya zarar yapmak maksadından doğmuş olursa bunlara uğrayanlar hakkında adi malullük hükümlerinin uygulanacağı kurala bağlanmıştır. Aynı Kanun'un "Vazife Malüllüğü Aylığı" başlıklı 56. maddesinin birinci fıkrasında; "Muvazzaf, yedek ve gönüllü erlerin silah altında bulundukları esnada veya celp ve terhislerinde (Serbest sevkler dahil) sevkleri sırasında, Yedek Subay okulu öğrencilerinin gerek okulda, gerek okuldan evvelki hazırlık kıtasında vazife malulü olmaları halinde, kendilerine, öğrenim durumlarına göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinde tespit edilen giriş derece ve kademe tutarlarının, daha önce Devlet Memuriyetinde bulunmuş olanlardan kazanılmış hak aylıkları veya emekli keseneğine esas aylıkları, sözü edilen giriş derece ve kademe tutarının üzerinde olanlara bu aylıkları emeklilik gösterge tablosunda karşılığı olan derece ve kademe tutarının,%70'i üzerinden aylık bağlanır." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen Kanun hükümleri uyarınca, bir kişinin vazife malulü sayılabilmesi için malullüğün, hem görevin yapıldığı sırada, hem de ifa edilen görevin tesiriyle meydana gelmiş olması gerekmektedir. Temyize konu uyuşmazlıkta, 1975 yılında Astsubay Hazırlık Okulunda, 1982 yılında ise Deniz Kuvvetleri Komutanlığına bağlı T.C.G. İstanbul Muhribinde ... olarak göreve başlayan davacının, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı T.C.G. Muavenet Gemi Komutanlığına... olarak atandıktan sonra halsizlik, uyku hali, iştahsızlık ve kilo kaybı şikayetlerinin ortaya çıkması üzerine gemi komutanlığı tarafından sevk edildiği Gölcük Deniz Hastanesine 20/01/1988 tarihinde yatışının yapıldığı ve "tüberküloz plorit" teşhisi konularak yapılan tedavisi sonrasında taburcu edildiği, aynı hastanenin, "bilateral menisektomi ameliyatlısı, tüberküloz plorit" tanısı nedeniyle sınıfının görevini yapamayacağına ilişkin 12/08/1988 tarih ve 581 sayılı raporuna istinaden, ... Sınıfından ...Sınıfına geçirildiği, Ordu Donatım Sınıfında görev yapmakta iken 06/07/1989 tarihinde kendi isteğiyle adi malûl olarak emekliye ayrıldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; İdare Mahkemesince, davacının önceden tüberküloz hastalığına neden olabilecek bir rahatsızlığının bulunup bulunmadığı ve maluliyetine neden olan hastalığının görevinin neden ve etkisiyle oluşup oluşmadığı hususunda gerekirse bilirkişi raporu da alınmak suretiyle araştırma yapılarak uyuşmazlık hakkında bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin temyize konu ...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 26/09/2024 tarihinde, oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Davanın reddi yolundaki temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı hukuka ve usule uygun olduğundan, davacının temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği görüşüyle, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.