Danıştay Kararı · E. 2024/2919 · K. 2024/5737

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/2919 E.  ,  2024/5737 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/2919 Karar No:2024/5737 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediyesi KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Aydın ili, Koçarlı ilçesi, ... Mahallesi'nde bulunan ... ada, ... parsel sayılı 516,79 m² yüz ölçümlü arsa niteliğindeki taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle satışına ilişkin 06/06/2024 tarihinde yapılan ihalenin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen kararda; ... tarih ve ... sayılı Koçarlı Belediye Encümeni kararıyla dava konusu taşınmazın 06/06/2024 tarihinde açık teklif usulüyle satışına karar verildiği, taşınmazların satışına ilişkin ilanların 27/05/2024 tarihinde Kaymakamlık, Ziraat Odası, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Koçarlı Belediyesi ilan panolarında duyurulduğu, belediyenin internet sitesinde yayınlandığı, belediye hoparlörü aracılığıyla duyurulduğu, Mahalle Muhtarlıklarında askı ilana çıkarıldığı, Koçarlı Belediye Başkanlığı Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün bila tarih ve ... sayılı yazısı ile Basın İlan Kurumu Aydın Şube Müdürlüğünden taşınmazın ihale ilanı ve şartnamesinin 27/05/2024 tarihinde Koçarlı'da yayın yapan gazetede; 29/05/2024 tarihinde de internet haber sitesinde ilan edilmesinin istenildiği, ihale ilanının 27/05/2024 tarihli "..." Gazetesinde yayınlandığı, internet sitesindeki ilanının ise 29/05/2024 tarihinde "..." isimli internet sitesinde yayınlandığı, 2886 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrasında 13/10/2022 tarihinde yapılan ve 18/10/2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren değişiklikle (a) bendinde, "ihaleler, ihalenin yapılacağı yerde çıkan bir gazete ve bir internet haber sitesinde duyurulur. Gazete ve internet haber sitesi ile yapılacak ilk ilan ile ihale günü arası 10 günden, son ilan ile ihale günü arası 5 günden az olamaz." kuralına, (b) fıkrasında ise, "Gazete çıkmayan veya internet haber sitesi yönetimi bulunmayan yerlerdeki ihalelerin ilanı, bu fıkranın (a) bendinde yer alan süreler içinde Basın İlan Kurumu İlan Portalında yayınlanır." kuralının getirildiği, dava konusu ihale ilanının, ihaleden 10 gün önce yerel gazetede yayımlandığı ancak internet haber sitesinde 29/05/2024 tarihinde yayınlandığı, ihalenin de 06/06/2024 tarihinde yapıldığı, internet sitesinde yapılan ilan ile ihale tarihi arasında 10 günden az süre olduğu, bu durumda, 2886 sayılı Kanun'un 17. maddesi uyarınca, ihalelerin, ihalenin yapılacağı yerde çıkan bir gazete ve bir internet haber sitesinde duyurulacağı, gazete ve internet haber sitesi ile yapılacak ilk ilan ile ihale günü arasının 10 günden, son ilan ile ihale günü arasının 5 günden az olamayacağı kuralı bulunduğundan, internet sitesinde yapılan ilan ile ihale tarihi arasında da 10 günden az süre olduğu görüldüğünden 2886 sayılı Kanun'un 17. maddesine uygun olarak yapılmayan dava konusu ihale işleminde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu ihaleye yönelik ilanların usulüne uygun olarak yapıldığı, davacının bu konuya ilişkin bir iddiasının bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçeli olarak onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN MADDİ OLAY: Koçarlı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla Aydın ili, Koçarlı ilçesi ... Mahallesi'nde, köy yerleşik alanı içerisinde bulunan 163 ada, 6 parsel sayılı mülkiyeti davalı idareye ait taşınmazın satışına karar verilmiştir. İhale ilanı 27/05/2024 tarihinde yerel düzeyde yayın yapan "..." isimli gazetenin basılı nüshasında, 29/05/2024 tarihinde ise ... internet adresi üzerinden yayın yapan "..." isimli internet haber sitesinde yayınlanmıştır. Ayrıca ihale Koçarlı Kaymakamlığı, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, Koçarlı Ziraat Odası Başkanlığı ve Koçarlı Belediyesi'nin hizmet binalarındaki panolarda ilan edilmiştir. İhaleye yönelik muhammen bedel 605.000,00-TL, geçici teminat miktarı 18.150,00-TL ve şartname bedeli ise 2.500,00-TL olarak belirlenmiştir. Davacı ... adına "... Mahallesi ... ada, ... parsel" sayılı taşınmaz için 18.150,00-TL geçici teminat, 2.500,00-TL de şartname bedeli ödenmiş, yapılan ödemeler için Koçarlı Belediyesi tarafından sırasıyla ... tarih ve ... ile ... tarih ve ... sıra numaralı tahsilat makbuzları düzenlenmiştir. Satışa konu taşınmazlar için liste hazırlanmış, Ek-1 listesinin 11. satırında dava konusu ... ada ve ... parsel sayılı taşınmaza yer verilmiş, ihale saati 11.40 olarak gösterilmiş, 12. satırda yer verilen bir sonraki ihalenin saati ise 11.50 olarak belirlenmiştir. Dava dosyasına CD'ler içerisinde ihalenin gerçekleştirildiği 06/06/2024 tarihine ait video kayıtları sunulmuştur. Bu kayıtlara göre davacı ihalenin gerçekleştirildiği belediye binasına ve ihalenin gerçekleştirildiği salonun bulunduğu kata ihale ilanında ve şartnamede istekli olabileceklere önceden bildirilen ihale saati olan 11.40'tan çok önce gelmiştir. Dosya içeriği ve görüntü kayıtlarına göre, davacı ..., henüz ihale saati (11.40) gelmeden ihalenin gerçekleştirildiği salonun kapısının hemen yanındaki kapıdan bekleme salonuna geçmiştir. Görüntü kayıtlarında dava konusu ... ada ve ... parsel sayılı taşınmazın ihale saati (11.40) geldiğinde ihale salonunun kapısında veya bekleme salonunda adayları bilgilendirici herhangi bir faaliyette bulunulmadığı görülmektedir. Dava konusu ihale 06/06/2024 tarihinde davacının katılımı olmadan gerçekleştirilmiştir. Dört encümen üyesi, Emlak ve İstimlak Müdürü ve Destek Hizmetleri Müdür vekili tarafından imza altına alınmış ihale işlem sürecini açıklayan 06/06/2024 tarihli tutanak düzenlenmiştir. Tutanak şu hususları içermektedir: "Mülkiyeti Belediyemize ait ... Mh. ... Ada, ... Parselde kayıtlı 590,26 m² arsa vasıflı taşınmazın satış ihalesi, Belediye Encümenin ... tarih ve ... sayılı kararı ile muhammen satış bedeli 695.000,00 TL'den 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 45. maddesi gereğince 06/06/2024 tarihinde saat 11:30'da yapılmasına karar verilmiş, ihaleye Ş.A. (...) adresinde ikamet eden E.B.Ö. adına Didim 3. Noterliğinin ... tarih ve ... numaralı vekaletname ile N.Ö. katılmış olup, ... tarih ve ... encümen numarası ile ihale, Ş.A. adına icra kılınmıştır. İhaleye katılan Ş.A. ile N.Ö. bir sonraki ihale olan 11:40 ihalesine de katılacaklarını bildirmiş ve kendilerine dışarıya çıkmalarına gerek olmadığı ve ihale salonunda bekleyebilecekleri söylenmiştir. Encümen üyeleri de salonda kalmış bir sonraki ihale saati olan 11:40 beklenmeye başlandı. Encümen mali üyesi aynı zamanda Mali Hizmetler Müdürü M.A.A. bir ara ihale salonundan ayrılıp Mali Hizmetler Müdürlüğüne gitti. Encümen Üyesi olan Başkan Yardımcısı H.K. saatin 11:40 olduğunu söyleyerek Mali Hizmetler Müdürlüğünde olan M.A.A.'ya ihale salonundan seslenerek saatin geldiğini bildirdi. 11:40'ta Mali Hizmetler Müdürü M.A.A. ihale salonuna gelerek salon kapısını kapattı. Her iki taliplinin evrakları incelenmiş ve pey sürme işlemi başlamıştı. Taliplilerden Ş.A. taşınmaz satış bedeline 605.500,00 TL. pey sürmüş akabinde diğer talipli N.Ö. 606.000,00 TL. sonrasında Ş.A. 606.500,00 TL. N.Ö. 607.000,00 TL. Ş.A. 607.500,00 TL. ve son olarak N.Ö. 608.000,00 TL pey sümüş ve diğer talipli Ş.A. ihaleden çekildiğini bildirmiştir. Her iki taliplilerin imzaları alınarak ihalenin N.Ö. adına icra kılınmasına karar verilmiştir. Mali Hizmetler Müdürü M.A.A.'ya telefon gelerek kendisi ihale salonundan çıkmış akabinde Encümen Başkanı C.O. da salondan çıkmıştır. M.Ç. ile beraberinde Halilbeyli Mahallesinden ...'ün dünürü olduğunu söyleyen bir bey Encümen Üyesi H.K.'nin yanına gelerek dünürünün (...) 11:40 ihalesine katılmak istediğini evraklarının tam olduğunu belirtti. Encümen üyesi H.K., ihalenin bittiğini, ihale saatini kaçırdıklarını söyledi. İlgili şahıs kendisinin emekli müdür olduğunu, bu işleri çok iyi bildiğini, 11:38 de kapının önünde olduğunu ihalenin tam saatinde kapıda olduklarını, kendilerine bekleme odasında çay içirildiğini bu konunda belediyeye teşekkür ettiğini yalnız kendileri içerde iken ihalenin erken başlatıldığını, kendileri bekleme odasında iken haber verilmediği, bir ihale bu kadar kısa sürer mi diye sordu. İlgili zat biraz daha ileri giderek bu işte danışıklı dövüş mü diye sordu. Encümen başkanı C.O. ve H.K. böyle bir şeyin kesinlikle mümkün olmadığını belirtti. H.K. ilgili kişiye pey sürme 3 er teklif verildikten sonra ihale sonuçlandı o sebeple ihale kısa sürdü diye cevap verdi ise de ikna olunmadı. Bu arada ihale taliplisi Ş.A. ihale sözcüsü H.K. saat 11:40 ihaleye başlıyorum dediği zaman saatine baktığını ve saatin tam 11:40 olduğunu söyledi., Diğer talipli N.Ö. ihale komisyonundan kimseyi tanımadığını belirtmiştir. Encümen üyesi H.K., ... ve dünürüne encümen üyelerine ağır ithamlarda bulunuyorsunuz diyerek kendilerini uyarmış fakat hiçbir şekilde ikna edilememişlerdir. ... ihale toplantı salonunda masaya oturmuş ve hiçbir şekilde burdan kimse kaldıramaz beni demiştir. Encümen üyelerine bana bir tutanak verin ve ben dava açacağım size demiştir. Encümen üyesi H.K. böyle bir tutanağı veremeyeceklerini ve saat 12:00 ihalesine az bir zaman kaldığını ve herkesin ihale salonunu terk etmesini istemiştir. Aşağıda sistem odasında kamera kayıtları bakılacak ve size geri dönüş yapılacaktır denilerek ... ve dünürü sakinleştirilerek ihale odasından çıkartılmıştır. Yapılan itirazlar neticesinde saat 12:30'da Encümen Üyesi A.U., Destek Hizmetleri Müdür V.Ö.K., Encümen Üyesi H.K., Encümen Üyesi M.A.A. ile Emlak ve İstimlak Müdürü E.K. sistem odasına inerek, saat 11.40 ile 12:00 saatleri arasında kayıtlara bakılmış, olup, kamera kayıt saatinin güncel saatten 3 dakika önde olduğu tespit edilmiştir. Sistem odası kamera kayıtlarına göre, Encümen Mali Üyesi M.A.A. 11:43 te ihale salonuna gelirken koridorda kimsenin olmadığı tespit edilmiş, talipli ...'ün dünürünün söylemi ile 11.38 de kapının önündeydik söylemi böylece çürütülmüştür. Kamera kayıtlarına göre ...'ün dünürü 11:46:39 da koridorda ve ihale salonuna giriş yapmaktadır. Talipli ... ise ihale salonuna 11:48:50 de kapı önünde gözükmektedir. Buna göre; bahse konu saatlerin 3 dakika erkene çekilmesinde bile ... dünürü 11:43:39 da ihale salonuna giriş yapmakta, talipli ... ise 11:45,50 de ihale salonuna giriş yapmaktadır. Bu sebeplerden dolayı ihale salonuna her türlü geç gelindiği tespit edilmiştir. İşbu tutanak 2 (iki) nüsha halinde imza altına alınmış olup, kamera kayıtlarını gösterir cd tutanak ekinde sunulmuş ve ihale dosyasına takılmıştır." İhalenin gerçekleştirildiği 06/06/2024 tarihinde davacı ... tarafından davalı idareye ihalenin yapılış usulüne itiraz mahiyetinde bir dilekçe sunulmuştur. Davacının dilekçesi şu hususları içermektedir: "Halilbeyli ... parsele ihalede olmak için 05/06 tarihinde ihale bedelini yatırdım. 06/06/2024 tarihinde saat 11.40'ta yapılması belirlenip bize bildirilen zamandan önce gelip müracaat ettik. Bize zamanın gelmediğini, ihale salonundaki bitişiğinde çay içmemizi, zamanı gelince çağrılacağımız söylendi. 11.40 geldiğinde çağrı yapılmadı. 11.40-11.41 gibi ihale salonu kapısına gidip sorduğumuzda, ihalenin yapıldığı, bittiği söylendi. Kamera kayıtlarının incelenerek, ihalenin tekrar zamanında yapılması için itiraz ediyorum." Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulüyle muhammen satış bedeli 605.000,00-TL olarak belirlenen taşınmazın 608.000,00-TL'ye satışına karar verilmiştir. Davacının 06/06/2024 tarihinde yaptığı itirazın davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle reddedilmesi üzerine 03/07/2024 tarihinde bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun "Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetten gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanun'da yazılı hükümlere göre yürütülür. ..."; "İlkeler" "başlıklı 2. maddesinde, "Bu Kanun'un yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır. (...)"; "İhalenin ilanı" başlıklı 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, "İhaleler, ihalenin yapılacağı yerde çıkan bir gazete ve bir internet haber sitesinde duyurulur. Gazete ve internet haber sitesi ile yapılacak ilk ilan ile ihale günü arası 10 günden, son ilan ile ihale günü arası 5 günden az olamaz. ..." kuralı yer almaktadır. Aynı Kanun'un "İhalede hazır bulunmayan istekliler" başlıklı 34. maddesinde, "İhale sırasında hazır bulunmayan veya noterden tasdikli vekaletnameyi haiz bir vekil göndermeyen istekliler, ihalenin yapılış tarzına ve sonucuna itiraz edemezler."; "İhale usullerinin neler olduğu" başlıklı 35. maddesinde, "Bu Kanunun 1. maddesinde yazılı işlerin ihalelerinde aşağıdaki usuller uygulanır: (...) (c) Açık teklif usulü, İşin gereğine göre bu usullerden hangisinin uygulanacağı, bu Kanun hükümlerine uyularak idarelerince tespit edilir."; "Açık teklif usulü ile yapılabilecek ihaleler" başlıklı 45. maddesinde, "Bu Kanunun 1. maddesinde yazılı işlerden, tahmin edilen bedeli her yıl Genel Bütçe Kanunu ile tespit edilecek tutarı geçmeyen ihaleler açık teklif usulüyle yapılabilir."; "Açık teklif usulünün uygulanması" başlıklı 46. maddesinde, "Açık teklif usulüne göre ihaleler, isteklilerin ihale komisyonları önünde tekliflerini sözlü olarak belirtmeleri suretiyle yapılır. Ancak; istekliler ilanda belirtilen ihale saatine kadar komisyon başkanlığına ulaşmış olmak şartıyla, 37. madde hükümlerine uygun olarak düzenleyecekleri tekliflerini iadeli taahhütlü bir mektupla da gönderebilirler. Teklif sahibi komisyonda hazır bulunmadığı takdirde posta ile gönderilen teklif son ve kesin teklif olarak kabul edilir."; "Açık teklif usulünde ihale" başlıklı 47. maddesinde, "İlanda belirtilen ihale saati gelince, komisyon başkanı, isteklilerin belgelerini ve geçici teminat verip vermemiş olduklarını inceleyerek, kimlerin ihaleye katılabileceğini bildirir. Katılamayacakların belge ve teminatlarının geri verilmesi kararlaştırılır. Bu işlemler, istekliler önünde, bir tutanakla tespit edilir. Tutanaktan sonra, ihaleye giremeyecekler ihale yerinden çıkartılır. Diğer istekliler, önce şartnameyi imzaya ve daha sonra, sıra ile tekliflerini belirtmeye çağrılır. Yapılacak teklifler ihaleye ait artırma ve eksiltme kağıdına yazılır ve teklif sahipleri tarafından imzalanır. İlk teklifler bu suretle tespit edildikten sonra, komisyon başkanı, posta ile yapılmış teklifler varsa okutarak bu tekliflerin de ihaleye ait artırma ve eksiltme kağıdına yazılmasını sağlar. Bundan sonra istekliler sıra ile tekliflerde bulunmaya devam ederler. İhaleden çekilen isteklilerin bu durumları ihaleye ait artırma ve eksiltme kağıdına yazılır ve imzaları alınır. İlgilinin imzadan çekinmesi halinde durum ayrıca belirtilir. İhaleden çekilenler yeniden teklifte bulunamazlar. Teklifler yapıldığı sırada, yapılan indirim veya artırımların işi uzatacağı anlaşılırsa; isteklilerden komisyon huzurunda son tekliflerini yazılı olarak bildirmeleri istenebilir. Daha önce ihaleden çekilmiş olanlar bu durumda yazılı teklif veremezler."; "İhale sonucunun karara bağlanması" başlıklı 48. maddesinde, "Sözlü veya yazılı son teklifler alındıktan sonra, ihale 41. maddeye göre karara bağlanır." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 2886 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinin önceki halinde "Günlük gazete çıkan yerlerde ihaleler, ihalenin yapılacağı yerde çıkan gazetelerde en az bir gün aralıklarla yayınlanmak suretiyle iki defa duyurulur. Gazete ile yapılacak ilk ilan ile ihale günü arası 10 günden, son ilan ile ihale günü arası 5 günden az olamaz." düzenlemelerine yer verilmişken anılan madde 18/10/2022 tarih ve 31987 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7418 sayılı Basın Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 26. maddesi ile "İhaleler, ihalenin yapılacağı yerde çıkan bir gazete ve bir internet haber sitesinde duyurulur. Gazete ve internet haber sitesi ile yapılacak ilk ilan ile ihale günü arası 10 günden, son ilan ile ihale günü arası 5 günden az olamaz." şeklinde değiştirilmiştir. 2886 sayılı Kanun'un 17. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yapılan değişiklik öncesinde günlük gazete çıkan yerlerde en az bir gün arayla iki defa ilan yapılması kuralının yer aldığı, değişiklikten sonraki düzenlemede ise teknolojik gelişmeler nedeniyle daha fazla istekliye ulaşabilmek amacıyla ilanın yapılış şekline yönelik bir gazete ve bir internet haber sitesinde ilan yapılmasının öngörüldüğü, ilan sayısına ilişkin bir düzenlemenin getirilmediği, ilk ve son ilan ile ihale günü arasındaki süreleri düzenleyen hükümlerin gazete veya internet sitesinde ayrı ayrı birden fazla kez ilan yapılması gerektiği şeklinde yorumlanamayacağı anlaşılmaktadır. (Dairemizin 24/09/2024 tarih ve E.2024/47, K:2024/3475 sayılı kararı) İdare Mahkemesince, günlük gazete çıkan ve internet haber sitesi bulunan yerlerde yapılacak ilanın hem gazetede hem de internet haber sitesinde ikişer defa olmak üzere dört kez yayınlanması gerektiği sonucuna varılarak, yerel gazetede bir defa, internet haber sitesinde bir defa olmak üzere iki kez yapılan ilanın öngörülen usule ve sürelere uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu ihalenin iptaline karar verilmiştir. Buna karşılık, Kanun'da belirtilen sürelere uygun olarak yerel gazete ile internet haber sitesinde birer defa ilan yapılması yeterli olduğundan, 06/06/2024 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye ilişkin 27/05/2024 tarihinde "..." gazetesinin basılı nüshasında, 29/05/2024 tarihinde ise ... internet haber sitesinde yapılan ilanların 2886 sayılı Kanun'a uygun olduğu sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemde ihalenin ilanı bakımından hukuka aykırılık, ihale ilanının öngörülen usule ve sürelere uygun olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında bu gerekçe yönünden hukuki isabet bulunmamaktadır. Dava konusu ihalenin yapılış usulüne gelince: İhtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ile ihalede açıklık ve rekabet ilkelerinin sağlanması, idarelerce ihale işlemlerinin 2886 sayılı Kanun'da belirtilen ilkeler uyarınca gerçekleştirilmesine bağlıdır. Aksi halde ihaleler 2886 sayılı Kanun'da öngörülen ilke ve kurallara aykırı olacaktır. İhalede açıklığın ve yeterli rekabetin sağlanamaması halinde ihalenin ana amacının gerçekleşmeyeceği ve dolayısıyla ihaleden beklenen faydanın elde edilemeyeceği açıktır. Kamuya ait bir taşınmazın satışından mümkün olduğunca en yüksek gelir elde edilmesi kamu yararının gereği olduğundan, ihaleye daha çok kişinin katılımının sağlanması idarenin kamu yararı amacına uygun olacaktır. İhalelerin temel ilkelere uygunluğu, bütün ihale sürecinin açıklık, tarafsızlık ve rekabetin sağlanması ilkelerine uygun bir şekilde icra edilmesini gerektirir. 2886 sayılı Kanun'da açık teklif usulü bu Kanun hükümlerine uyularak idarelerce tespit edilebilecek usullerden biri olarak belirlenmiş ve ihalenin bu usule göre nasıl yapılması gerektiği ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeler uyarınca, açık teklif usulüne göre ihale, isteklilerin ihale komisyonu önünde tekliflerini sözlü olarak belirtmeleri suretiyle yapılır. İlanda belirtilen ihale saati gelince, komisyon başkanı, isteklilerin belgelerini ve geçici teminat verip vermemiş olduklarını inceleyerek, kimlerin ihaleye katılabileceğini bildirir. Katılamayacakların belge ve teminatlarının geri verilmesi kararlaştırılır. Bu işlemler, istekliler önünde, bir tutanakla tespit edilir. Tutanaktan sonra, ihaleye giremeyecekler ihale yerinden çıkartılır. Bu işlem sonunda ihaleye katılması uygun bulunan isteklilerin önce şartnameyi imzalamaları, ardından sırasıyla tekliflerini sözlü olarak ifade etmeleri sağlanır. İsteklilerin teklifleri kayıt altına alınır ve teklif sahipleri tarafından imzalanır. Sözlü veya yazılı son teklifler alınıp teklifler incelendikten sonra ihale komisyonunca ihalenin yapıldığı ancak sonucun ita amirinin onayına bağlı olduğu, tekliflerin ayrıntılı incelenmesi için süreye ihtiyaç duyulduğu veya ihalenin yapılmadığına karar verilir. Karar komisyon başkan ve üyeleri tarafından imzalanır ve hazır bulunanlara bildirilir. Öte yandan, iyi işleyen bir idarede, idarenin yürüttüğü faaliyetlerde kamu hizmeti sunmakla yükümlü olduğu kesimlerin haklarını koruyan, uyuşmazlık üretmek yerine eşit ve adil çözümler sunan bir kamu yönetimini tesis etme sorumluluğu vardır. Koçarlı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla ... ada, ... parsel sayılı mülkiyeti davalı idareye ait taşınmazın satışına karar verilmiş, muhammen bedel 605.000,00-TL, geçici teminat miktarı 18.150,00-TL ve şartname bedeli ise 2.500,00-TL olarak belirlenmiş, davacı ... tarafından ... ada ve ... parsel sayılı taşınmazın ihalesine katılmak üzere geçici teminat ve şartname bedeli ihaleden bir gün önce davalı idareye ödenmiş, idarece ödemelerin yapıldığını tevsik eden tahsilat makbuzu düzenlenmiştir. Dava konusu ihalenin saati 11.40; bir sonraki ihale saati ise 11.50 olarak ilan edildiğinden, bir sonraki ihalenin saati dikkate alındığında, dava konusu ihalenin 11.40-11.50 saatleri arasında tamamlanmasının bekleneceği açıktır. Dava dosyasına sunulan görüntü kayıtları incelendiğinde, ihale salonunun kapısını tam karşıdan gören bir kamera ile ihale salonunun kapısından giriş çıkışları görebilen başka bir kamera görüntüsünün saat kaydı içermediği, bunların dışındaki saat kaydı içeren kamera görüntülerinden davacının hangi saatte hangi katta bulunduğunun anlaşılabildiği, davacının ihale salonuna giriş çıkış anlarının saat kaydı bulunan görüntülerde yer almadığı ancak ihale saatinden çok önce ihale salonunun bulunduğu kata geldiği, ihaleye katılmak üzere hazır bulunduğu ve nihayetinde 11.40-11.45 saatleri arasında ihalenin yapıldığı salona geldiğinin görüntülerde açıkça görülebildiği, dava konusu 163 ada ve 6 parsel sayılı taşınmazın ihale saati yaklaştığında ihale salonunun kapısında veya bekleme salonunda bulunan davacıyı veya dava konusu ihaleye katılmak isteyen diğer adayları bilgilendirici herhangi bir çağrıda bulunulmadığı, davacı 11.40-11.45 arasındaki bir zaman diliminde ihale salonuna gelmiş ise de ihalenin yokluğunda tamamlanmış olduğu görülmektedir. İhalenin tamamlanmasından sonra idarece tutulan tutanağa göre, dava konusu ihaleden bir önceki ihaleye katılan Ş.A. ile N.Ö. tarafından bir sonraki ihale olan dava konusu 11:40 ihalesine de katılacakları ihale komisyonuna bildirilmiş, kendilerine dışarıya çıkmalarına gerek olmadığı ve ihale salonunda bekleyebilecekleri söylenmiş, bu şekilde Ş.A. ve N.Ö.'nün dava konusu ihaleye katılmalarına ve sözlü tekliflerini sunmalarına izin verilmiş, ihale tarihinden bir gün önce geçici teminatı ve şartname bedelini ödeyip ihale günü ve saatinde idarenin ihaleye katılmak üzere bekleyenler için tahsis ettiği ihale salonunun yanındaki bekleme salonunda hazır bulunan davacı dava konusu ihaleye katılamamış, önceki ihalenin tamamlanıp dava konusu ihalenin başlamak üzere olduğuna yönelik ihale salonunun kapısında, bekleme salonunda, koridorda veya etrafta dava konusu ihaleye katılmak üzere bekliyor olabilecek adaylara bildirimde bulunulmasına ilişkin herhangi bir faaliyet gerçekleştirilmemiştir. Yine idare tarafından tutulan tutanakta, ihale salonundan ayrıldığı belirtilen M.A.A.'nın istekli olabileceklere dava konusu ihalenin başlamak üzere olduğunu haber verdiğine dair bir açıklamaya yer verilmemiş, ihale salonundan seslendiği belirtilen H.K. adaylara değil salon dışına çıkan M.A.A.'ya seslenmiş, nitekim M.A.A.'nın ihale salonuna girmesi üzerine daha önceki ihale nedeniyle zaten salonda bulunan Ş.A. ve N.Ö. dışında başka bir istekli olmadan ihale salonunun kapısı kapatılmış, önceki ihale uhdesinde kalan Ş.A. ile diğer istekli N.Ö. arasında geçen dava konusu ihale, muhammen bedel olan 605.000,00-TL ile başlayıp bedelde kayda değer bir artış olmadan 608.000,00-TL ile bu sefer N.Ö. uhdesinde kalmış, ihale saatinin gelip gelmediğini kontrol etmek üzere ihale salonuna (idarenin açıklamalarına göre 11.40-11.45 arasındaki bir saatte) gelen davacının evrakının eksiksiz olduğunu belirtmesine karşın ihaleye katılmasına izin verilmemiş, idarece tutulan tutanağa göre ihale komisyonu önünde davacı tarafından, ihale saati geldiğinde bilgi verileceği söylenerek ihale salonunun hemen yanındaki bekleme salonuna alındıkları, ihale saati geldiğinde herhangi bir seslenme veya bildirimde bulunulmadığı, saatin gelip gelmediğini kontrol amacıyla ihale salonuna geldiği, ihale saatinde kesinlik olmadığı halde teminat ve şartname bedeli ödeyip belgeleri tamam olan bir istekli olarak kendilerine teklif verme imkanı tanınmadan ihalenin sonuçlandırılmasının açıklık ve rekabet ilkelerine uygunluk bakımından ihalenin objektifliğini gölgeleyeceği yönünde beyanda bulunulmuş, davacının katılımı olmadan Ş.A. ve N.Ö. arasında geçen ihale 608.000,00-TL bedelle N.Ö.'nün vekili sıfatıyla hareket eden E.B.Ö. uhdesinde bırakılmış, davacı tarafından idareye yapılan başvurunun reddi üzerine bakılan dava açılmıştır. Maddi vakıanın oluş biçimi ile ihalelere yönelik aktarılan açıklık, objektiflik (tarafsızlık) ve rekabet ilkeleri birlikte değerlendirildiğinde, ilanda ve şartnamede 11.40 olarak belirtilen ihale saati geldiğinde önceki ihaleye katıldığı için halihazırda ihale salonunda bulunan iki adaya dava konusu ihaleye katılmak üzere salonda kalmalarına müsaade edilirken, geçici teminatı ve şartname bedelini yatıran başka bir istekli olup olmadığını öncelikle ihale dosyasındaki kayıtlardan sonra da ihale salonu ve ihaleye katılmak üzere gelenlerin beklediği hemen yandaki bekleme salonundan kontrol ettirilerek isteklilerin belgelerinin ve geçici teminat bedelinin yatırılıp yatırılmadığının incelenmesi ve kimlerin ihaleye katılabileceğinin açıklanması gerektiği, ihaleye katılamayacak olanların belge ve teminatlarının geri verilmesinin kararlaştırılması ve bu işlemlerin istekliler önünde bir tutanakla tespit edilmesi gerektiği, somut olayda bu tutanağın tekliflere geçmeden önce düzenlenmesi gerekirken düzenlenmediği, dosyaya sunulan tutanağın davacının itirazı üzerine bütün ihale sürecini açıklayacak şekilde düzenlendiği ve aktarılan sürecin dava konusu ihalede işletilmediği, bu tutanaktan sonra ihaleye giremeyecek olanların ihale salonundan çıkartılacağı kuralına uygun olarak komisyon başkanının ihale saati geldiğinde istekli olabileceklerin tespit edilmesine yönelik bir inceleme yapmadığı, ihaleye daha fazla isteklinin katılmasını temin etmek üzere ihale salonundaki iki istekli (Ş.A. ve N.Ö.) ile salon dışında bulunan adayları eşitleyecek bir tutum benimsenmediği anlaşılmaktadır. Davacının ihale salonunun kapısında kendi ihalesinin başlamasını bekleme yükümlülüğü bulunduğu kabul edilse dahi ihaleye katılmak için gelenlere ayrılmış bir bekleme salonunda ihale saati geldiğinde haber verileceğine güven duyulmasının somut olayda adayların idareden bekleyebilecekleri bir tutum olduğu, öte yandan, nüfus kaydına ve kamera görüntülerine bakıldığında, davacının 80 yaşının üzerinde, yürümekte az veya çok güçlük çektiği için baston kullanan bir kimse olmasının adaylara ayrılmış salonda ihale saati geldiğinde ihaleye katılmak isteyen adaylara haber verileceğini beklemesinin kendisinin öznel koşullarıyla tutarlı bir tutum olduğu, iyi işleyen bir idarenin başvuru koşullarını sağlayıp ihaleye katılmak üzere idarenin gösterdiği bekleme salonunda ihale saatinin gelmesini bekleyen adayların kendi iradeleri olmaksızın ihale dışı kalmalarının önündeki engelleri kaldıran bir idari işleyiş oluşturması gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, 2886 sayılı Kanun'un aktarılan ilke ve kurallarına uygun olarak gerçekleştirilmeyen dava konusu ihalede hukuka uygunluk, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının yukarıda belirtilen GEREKÇEYLE ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davalıya iadesine, 5. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 23/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.