Danıştay Kararı · E. 2024/2995 · K. 2024/4664

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/2995 E.  ,  2024/4664 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/2995 Karar No:2024/4664 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sağlık Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ...Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Adana İl Sağlık Müdürlüğü'nce ... tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Teleradyoloji Yöntemiyle Tomografi Tetkik Okuma ve Raporlama Hizmet Alımı" ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine anılan başvurunun reddine dair Kamu İhale Kurulunun (Kurul) ...tarih ve ... sayılı kararının kısmen iptaline yönelik... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararı doğrultusunda tesis edilen davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin Kurulun ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin olarak, ... Sağlık Medikal Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu ve Kurulca alınan ...tarih ve ... sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun'un 54. maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verildiği, anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin davacının 2. iddiasına ilişkin kısmı yönünden "ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin ... Bilişim Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.'den aldığı ÜTS bayiliklerinin süresinin başvuruya konu ihalenin sözleşme süresini kapsamadığı, bu durumun ihaleyi yapan idarece sözleşme süresince hizmet alınıp alınamayacağı hususunu belirsizleştirdiği, dolayısıyla dava konusu işlemin bu kısmının 4734 sayılı Kanun'un ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırı olduğu...” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, davalı idarece Mahkeme kararının uygulanması kapsamında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin İhale İlanı ve İdari Şartname'de ihalenin yapıldığı zamanda geçerli bayilik veya yetki belgesinin yeterlik kriteri olarak sayıldığı, başka bir belirlemenin aranmadığı, dava konusu ihalenin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, Anayasa’nın 138. maddesinin dördüncü fıkrası ve 2577 sayılı Kanun'un "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesi uyarınca, mahkeme kararına uyma yönünde işlem tesis edildiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ek III sayılı cetvelde sayılan düzenleyici ve denetleyici kurumlardan biri olan Kamu İhale Kurumu, diğer bağımsız idari otoritelerle benzer şekilde mal ve hizmet üretmek ya da belli bir edim sunmak anlamında bir kamu hizmetini yürütmek ve işletmekle değil, hukuki tasarruflarda bulunarak ihale sürecini düzenlemek ve denetlemek yetkisiyle donatılmıştır. Kurum; düzenleme faaliyetini birtakım düzenleyici işlemler ve kurallarla, denetim faaliyetini de itirazen şikayet üzerine verdiği kararlarla yerine getirmektedir. Kurum tarafından itirazen şikayet başvurusu üzerine verilebilecek kararlar ise 4734 sayılı Kanun’un 54. maddesinde sayılmıştır. Buna göre Kurum, ihalenin iptaline, düzeltici işlem belirlenmesine veya başvurunun reddine karar verebilir. Kamu İhale Kurumu, düzenleyici ve denetleyici kurum olarak görev yapmaktadır. Haliyle ihale sürecinde verdiği kararlar da yargısal değil, idari niteliktedir. Kurum’un bu süreçte kamu gücüne dayanarak aldığı kararlar idari yargının denetimine tabidir. Bu bakımdan, her ne kadar Kamu İhale Kanunu’nun 57. maddesinde şikayetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararların Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebileceği belirtilmekle yetinilmiş ve açıkça idare mahkemelerinin bu davaları göreceği ifade edilmemiş olsa da Kurum’un idari nitelikteki kararlarının idari yargıda denetleneceği açıktır. Anayasa’nın 138. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." kuralına yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinin ilk fıkrasında, idarenin, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği kurala bağlanmıştır. Kamu İhale Kurulu (Kurul) tarafından ihalenin iptaline, düzeltici işlem belirlenmesine veya başvurunun reddine yönelik işlemlere ilişkin ilk derece mahkemesince ivedi yargılama usulüne göre görülen davalar hakkında verilen kararlar, yapılan başvuru üzerine 15 gün içinde temyiz kanun yolu ile Danıştay tarafından incelenir. Bu aşamada ilk derece mahkemesince verilen karar kesin olmasa da Anayasa’nın 138. ve 2577 sayılı Kanun'un 28. maddeleri gereğince, Kurum tarafından, verilen mahkeme kararlarına uygun şekilde ve gecikmeksizin işlem tesis edilmesi Anayasal ve yasal bir gerekliliktir. Uyuşmazlıkta da, Kurul tarafından verilen kararın Ankara İdare Mahkemesince kısmen iptal edildiği, anılan karara karşı Kurum tarafından temyiz kanun yoluna başvurulduğu, bu aşamada ilk derece mahkemesince verilen karar doğrultusunda yine Kurul tarafından işlem tesis edildiği, lakin henüz Mahkeme kararının kesinleşmediği anlaşılmaktadır. Yani dava konusu Kurul kararının “sebep unsuru” henüz kesinleşmemiş ilk derece mahkemesi kararı olup, temyiz aşamasında anılan karar usul ve hukuka uygun bulunduğu takdirde onanarak kesinleşecek, ya da bozulması halinde temyiz mercii ivedi yargılama usulü kapsamında ilk derece mahkemesi yerine geçerek kesin bir karar verecektir. “Bir uyuşmazlık ancak bir kez yargılanır” ve “bir mahkeme kararı başka bir uyuşmazlığın doğmasına neden olmamalıdır” genel hukuk kaideleri gereğince davacı tarafından yapılması gereken bu aşamada, temyiz kanun yolu sürecinin beklenmesidir. Aşamalardaki her işlem ayrı ayrı dava konusu edildiği takdirde bir uyuşmazlık içinden birden fazla uyuşmazlık doğmakta bu durum da gereksiz dava yoğunluğuna neden olmaktadır. Kanun koyucu da bu doğrultuda 4734 sayılı Kanun kapsamındaki ihalelere yönelik başvuru yollarını ihaleyi yapan idareye “şikayet” ve Kuruma “itirazen şikayet” olarak sınırlandırarak, dava yoğunluğuna neden olmamak ve uyuşmazlıkları bir an evvel neticelendirmek amacıyla ihaleyi yapan idarenin idari nitelikteki işlemlerinin aktarılan usul tamamlanmadan dava konusu edilemeyeceğini kurala bağlamıştır. Bu aşamada Kurul, dava konusu ihalede uyuşmazlığın esasına ilişkin usulüne uygun yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine bir işlem tesis etmiş, bu işlemin kısmen ilk derece mahkemesi kararı ile iptal edilmesi üzerine, yeni bir itirazen şikayet başvurusu olmaksızın Mahkeme kararına uyma amacıyla dava konusu işlemi tesis etmiştir. Bundan sonra kanun yolu aşamasında Danıştay tarafından verilecek ve onama dışında tesis edilen kesin hüküm karşısında; Kurul tarafından mahkeme kararına uyma niteliğinde ikinci, uyuşmazlık açısından üçüncü bir karar tesis edileceğinde bir tereddüt bulunmamaktadır. Çünkü bu aşamada Kurul tarafından verilecek kararın dayanağı ve sebep unsuru uyuşmazlığı ivedi yargılama kapsamında kesin olarak sonlandıran Danıştay kararı olacaktır. İlk derece mahkemesi kararı da temyiz kanun yolu ile ortadan kaldırıldığı için ortada çelişik bir durum da bulunmayacaktır. Aksi durum, mahkeme kararına uygun işlem tesis etme amacıyla hareket eden ve aleyhine yargılama giderlerine hükmolunan Kurum açısından adil yargılanma hakkının ihlali anlamına gelecektir. Dolayısıyla mahkeme kararına uyma amacıyla tesis edilen dava konusu işlem hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, davanın reddine yönelik temyize konu Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Adana İl Sağlık Müdürlüğü'nce 16/02/2024 tarihinde açık ihale usulü ile "Teleradyoloji Yöntemiyle Tomografi Tetkik Okuma ve Raporlama Hizmet Alımı" ihalesi için ilana çıkılmış, anılan ihaleye 3 istekli teklif vermiş, ihale en avantajlı teklif sahibi davacı ... Sağlık Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. üzerinde bırakılmış,... Sağlık Hizmetleri Medikal Tıbbi Görüntüleme Kimya Temizlik Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.’nin teklifi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlenmiş, ... Sağlık Medikal Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin teklifi ise 3. sırada yer almıştır. Bunun üzerine, ... Sağlık Medikal Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş, yapılan başvuru sonrasında Kurulun ...4 tarih ve ... sayılı kararıyla itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verilmiş, anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin davacının 2. iddiasına ilişkin kısmı yönünden "ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi isteklilerin ... Bilişim Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.'den aldığı ÜTS bayiliklerinin süresinin başvuruya konu ihalenin sözleşme süresini kapsamadığı, bu durumun ihaleyi yapan idarece sözleşme süresince hizmet alınıp alınamayacağı hususunu belirsizleştirdiği, dolayısıyla dava konusu işlemin bu kısmının 4734 sayılı Kanun'un ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkelerine aykırı olduğu...” gerekçesiyle dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiş, davalı idarece Mahkeme kararının uygulanması kapsamında ... tarih ve ... sayılı Kurul kararıyla, davacı şirketin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması yönünde düzeltici işlem belirlenmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: Anayasa’nın 138. maddesinin dördüncü fıkrasında, "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." kuralına yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Kararların sonuçları" başlıklı 28. maddesinin ilk fıkrasında, idarenin, Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosya incelendiğinde, dava konusu işlemin dayanağı olan ... İdare Mahkemesi'nin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizi üzerine Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, "İhale dokümanında, ihaleye katılabilmek için gereken belgeler arasında isteklinin teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu gösteren belgeler kapsamında “yazılımın veya yazılım sağlayıcılarının Sağlık Bakanlığı Kayıt Tescil Sisteminde (KTS) kayıtlı olduğunu gösteren belge” ile “kendilerine ait olmayan yazılımı hizmette kullanacak olan isteklilerin yazılım sağlayıcılarından alacakları "yetki veya bayilik belgesi"de sayılmıştır. Bu çerçevede, ekonomik açıdan en avantajı teklif sahibi müdahil ... Sağlık Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. tarafından, ihale konusu hizmette kullanacağı kendisine ait olmayan ve yazılım sağlayıcılarından ... Bilişim Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.'nden aldığı dava konusu ihaleye ilişkin teklif vermeye yetkili kılındığına dair "yetki belgesi" bayilik belgesi ile birlikte sunulmuştur. Ekonomik açıdan en avantajı 2. teklif sahibi ... Sağlık Hizmetleri Medikal Tıbbi Görüntüleme Kimya Temizlik Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından da, ihale konusu hizmette kullanacağı kendisine ait olmayan ve yazılım sağlayıcılarından ... Bilişim Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.'nden aldığı dava konusu ihaleye ilişkin teklif vermeye yetkili kılındığına dair "yetki belgesi" bayilik belgesi ile birlikte sunulmuştur. Her ne kadar ekonomik açıdan en avantajlı 1. ve 2. teklif sahibi isteklilerin ihale konusu hizmette kullanacakları kendilerine ait olmayan ve yazılım sağlayıcılarından ... Bilişim Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti. ile yapılan ÜTS bayilik sözleşmelerindeki sürelerin ihale konusu hizmet alım işinin süresini kapsamadığı anlaşılsa da, her iki isteklinin de yazılım sağlayıcılarından ... Bilişim Hizmetleri Ticaret Ltd. Şti.'nden aldıkları ihalenin adı, ihale kayıt numarası, ihale konusu ve içeriği hakkında net bilgiler içeren "Yetki Belgesi"nin şirket adına Genel Müdür ... imzasıyla sunulduğu, tek başına bu belgenin dahi ihalede aranılan yeterlik kriterini sağlayacağı dikkate alındığında, dava dışı yazılım sağlayıcı şirketin dava konusu ihaleye katılımları için her iki istekliye onay ve yetki verdiği anlaşılmaktadır. Öte yandan, ihale tarihi itibarıyla her iki isteklinin de anılan şirketin bayisi oldukları, ihale dokümanında, sözleşme süresini kapsayan bir bayilik sözleşmesinin yeterlik kriteri olarak aranmadığı, ihale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin geçerlilik süresinin sözleşme süresini kapsaması gerektiği hususunda kamu ihale mevzuatında da bir düzenleme bulunmadığı göz önünde bulundurulduğunda, anılan belgenin ihale tarihi itibarıyla geçerli olmasının yeterli kabul edilmesi gerektiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, temyize konu kararın iptale ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır." gerekçesiyle İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve davanın reddine kesin olarak karar verildiği anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının dayanağının kalmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE, 4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 5. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.