Danıştay Kararı · E. 2024/3001 · K. 2024/6205

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/3001 E.  ,  2024/6205 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/3001 Karar No : 2024/6205 TEMYİZ EDEN (DAVALILAR): 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı... VEKİLİ : Av. ... 2- ... Belediye Başkanlığı... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Petrol Ürünleri Otomotiv İnşaat Sanayi ve ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, maliki olduğu İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mevkii, ... ada,... parsel sayılı taşınmaz üzerinde akaryakıt istasyonu kurabilmek amacıyla yapılan tesis izin talebinin reddine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Daire Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine Bölge İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı tarafından İstanbul İli, ... İlçesi, ... Beldesi, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde akaryakıt istasyonu kurulabilmesi için tesis izni verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddedilmesi nedeniyle ... A.Ş ile imzalanan sözleşmenin hayata geçirilememesinden dolayı doğduğu ileri sürülen kazanç kaybı miktarı olan 200.000,00-TL'nin maddi tazminat olarak tahsili ile söz konusu taşınmazın 377,44 m²'lik kısmının bedelsiz olarak yola terk edilmesi işleminin iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E... K:... sayılı kararının, Danıştay Altıncı ve Onuncu Dairesinin Müşterek yaptıkları toplantıda 18/12/2018 tarih ve E:2017/525, K:2018/4031 sayılı kararla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak dava konusu işlemin iptali, tazminat isteminin reddi yolunda.... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 17/05/2023 tarih E:20222/817 K:2023/4668 sayılı kararıyla onandığı ve 28/03/2024 tarih E:2023/9244 K:2024/2120 sayılı kararıyla bedelsiz yola terk edilmesi işleminin karar düzeltme aşamasından geçerek kesinleştiğinin görüldüğü, davalı İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin davacının başvurusuna verdiği yanıtta, davacı şirketin 2006 yılında yapmış olduğu tesis izin talebi verilmesi istemli başvurusunun, akaryakıt istasyonu yapılmak istenen taşınmazın net parsel büyüklüğünün 2.500 m²'nin altına düşmüş olması sebebiyle reddedildiği dikkate alındığında, taşınmazın 377,44 m²'lik kısmının bedelsiz olarak yola terk edilmesi işleminin iptali istemiyle açılan davada verilen iptal kararının kesinleştiği, davacının 2.500 m² şartını taşıdığı, davacının 2.500 m² şartını taşımadığı gerekçesiyle yapılan tesis izin talebinin reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İmar planlarının iptali davasında davanın kabulüne karar verilmesinin, o alanın akaryakıt fonksiyonuna tahsis edileceği anlamına gelmediği, esas olanın akaryakıt istasyonlarının başkaca herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ilçe belediyelerinden doğrudan inşaat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi alarak çalışma ruhsatı alabilmeleri olduğu, dolayısıyla davacının tesis izni talebinin değerlendirilememesi, inşaat ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesi almasına ve çalışma ruhsatı talebinde bulunmasına engel bir durum olmadığı, projenin onaylanması Belediyeden alacağı inşaat ruhsatının ön şartı olmadığı, davacının yapı kullanım izin belgesi ve inşaat ruhsatı ibraz edemediği, iş yerlerinin ruhsatlandırılmasında mevcut durumu gösteren bilgi ve belgelerin esas alınacağı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir. " hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir. " kuralına yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle incelerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır. Dava, davacı şirket tarafından, maliki olduğu İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde akaryakıt istasyonu kurabilmek amacıyla yapılan tesis izin talebinin reddine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Zabıta Daire Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddi yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 04/04//2024 tarih ve E:2023/8098, K:2024/2397 sayılı kararıyla bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 07/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.