Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/301 · K. 2024/3325

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/301 E.  ,  2024/3325 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2024/301 Karar No : 2024/3325 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İSTEMİN_KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü emrinde özel güvenlik görevlisi olarak görev yapan davacı tarafından, 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinin (h) fıkrası ve 11. maddesi gereğince özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun görülmemesine dair... tarih ve ... sayılı ... Valiliği Özel Güvenlik Değerlendirme Komisyon kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlık konusu olayda, dava konusu işleme esas alınan, davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan ... soruşturma numarasına kayden yürütülen soruşturmada, ... tarih ve ... sayılı kararla "üzerlerine atılı suçu işledikleri yönünde yeterli suç şüphesini oluşturur delil elde edilmediği" gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği; ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... (... Sulh Ceza Mahkemesi ... tarih ve E:..., K:...iken Birimin kapatılması üzerine) sayılı dosyasında yapılan yargılamada... tarih ve K:... sayılı karar ile davacı hakkında hakaret suçundan beraat, yaralama suçundan 25 gün hapis cezası ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği; ... Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yapılan yargılamada ise ... tarih ve K:...sayılı karar ile davacı hakkında müştekiye hakaret ettiğinden bahisle TCK'nın 125/1-4 maddesi uyarınca cezalandırılması talebiyle açılan davada beraatine karar verildiği, anılan kararın temyizi üzerine Yargıtay ... Ceza Dairesince ... tarih ve E:... K:2... sayılı karar ile, takibi şikayete bağlı olan hakaret suçuna ilişkin mağdurun hükümden sonra şikayetinden vazgeçmesi nedeniyle davacı hakkındaki kamu davasının düşmesine karar verildiğinin görüldüğü, bu durumda, davacı hakkında, 5188 sayılı Kanunun 10. maddesinde sayılan suçlardan mahkumiyet kararı ya da soruşturma/ kovuşturma bulunmadığı ve Kanunun 10/d-3 maddesinde her ne kadar Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlardan dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak koşulu özel güvenlik görevlisi olarak görev yapabilmek için aranan şartlar arasında sayılmış ise de, Mahkemelerinde devam eden yargılama sırasında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca 'Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma' suçundan ... soruşturma numarasına kayden yürütülen soruşturmada, ... tarih ve...sayılı kararla davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği dikkate alındığında davacının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun bulunmamasına dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte davalı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan ... soruşturma numarasına kayden yürütülen soruşturma olduğu bu nedenle Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü emrinde özel güvenlik görevlisi olarak görev yapan davacı hakkında, "... Cumhuriyet Başsavcılığınca "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan ... sayılı hazırlık dosyasındaki soruşturmasının dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte halen devam ettiği, yine ... ... Ceza Mahkemesince... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile hakaret, basit yaralama suçlarından davacıya 25 gün hapis cezası verildiği ve hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına karar verildiği, ayrıca ... Asliye Ceza Mahkemesince davacı hakkında hakaret suçlamasıyla yapılan yargılamada 29/08/2014 tarihinde karar verildiği ve dosyanın temyiz aşamasının Yargıtay'da devam ettiği gerekçesiyle ... Valiliği Özel Güvenlik Komisyonunun ... tarih ve... sayılı kararı ile özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun olmadığına karar verildiği, anılan kararın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır: a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak. b) (Değişik: 21/4/2005 – 5335/23 md.) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak. c) 18 yaşını doldurmuş olmak. d) (Değişik: 2/1/2017 - KHK-680/69 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/67 md.) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; 1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak. 2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak. 3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak. e) (Mülga: 23/1/2008 – 5728/578 md.) f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile engelli bulunmamak. g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak. h) (Ek: 2/1/2017 - KHK-680/69 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7072/67 md.) Güvenlik soruşturması olumlu olmak." hükmüne yer verilmiştir. 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nun 3. maddesinde, "(1) Arşiv araştırması, statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın ilk defa veya yeniden memuriyete yahut kamu görevine atanacaklar hakkında yapılır. (2) Kurum ve kuruluşlarda, yetkili olmayan kişilerin bilgi sahibi olmaları hâlinde devlet güvenliğinin, ulusal varlığın ve bütünlüğün, iç ve dış menfaatlerin zarar görebileceği veya tehlikeye düşebileceği bilgi ve belgelerin bulunduğu gizlilik dereceli birimler ile Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay Başkanlığı, jandarma, emniyet, sahil güvenlik ve istihbarat teşkilatlarında çalıştırılacak kamu personeli ile ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde çalışacak personel, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışacak öğretmenler, üst kademe kamu yöneticileri, özel kanunları uyarınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına tabi tutulan kişiler ile milli güvenlik açısından stratejik önemi haiz birim, proje, tesis, hizmetlerde statüsü veya çalıştırma şekline bağlı olmaksızın istihdam edilenler hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması birlikte yapılır." hükmüne; 4. maddesinde, "Arşiv araştırması; a) Kişinin adli sicil kaydının, b) Kişinin kolluk kuvvetleri tarafından hâlen aranıp aranmadığının, c) Kişi hakkında herhangi bir tahdit olup olmadığının, ç) Kişi hakkında kesinleşmiş mahkeme kararları ve 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 171 inci maddesinin beşinci ve 231 inci maddesinin onüçüncü fıkraları kapsamında alınan kararlar ile kişi hakkında devam eden veya sonuçlanmış olan soruşturma ya da kovuşturmalar kapsamındaki olguların, d) Hakkında kamu görevinden çıkarılma ya da kesinleşmiş memurluktan çıkarma cezası olup olmadığının, mevcut kayıtlardan tespit edilmesidir." hükmüne; 5. maddesinde, "(1) Güvenlik soruşturması, arşiv araştırmasındaki hususlara ilave olarak kişinin; a) Görevin gerektirdiği niteliklerle ilgili kolluk kuvvetleri ve istihbarat ünitelerindeki olgusal verilerinin, b) Yabancı devlet kurumları ve yabancılarla ilişiğinin, c) Terör örgütleri veya suç işlemek amacıyla kurulan örgütlerle eylem birliği, irtibat ve iltisak içinde olup olmadığının, mevcut kayıtlardan ve kişinin görevine yansıyacak hususların denetime elverişli olacak yöntemlerle yerinden araştırılmak suretiyle tespit edilmesidir." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlığın çözümü için davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması sonucunun olumsuz bulunmasına gerekçe gösterilen unsurların değerlendirilmesi gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin sebebi olarak davacı hakkındaki devam eden soruşturma ve ceza yargılamalarının gösterildiği, davacı hakkında, "... Cumhuriyet Başsavcılığınca "Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma" suçundan... sayılı hazırlık dosyasındaki soruşturmasının dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte halen devam ettiği, yine ... Asliye Ceza Mahkemesince... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile hakaret, basit yaralama suçlarından davacıya 25 gün hapis cezası verildiği ve hükmün açıklanmasının geriye bırakılmasına karar verildiği, ayrıca Kahramankazan Asliye Ceza Mahkemesince davacı hakkında hakaret suçlamasıyla yapılan yargılamada 29/08/2014 tarihinde karar verildiği ve dosyanın temyiz aşamasının Yargıtay'da devam ettiği bu nedenlerle de güvenlik soruşturması sonucunun olumsuz olarak değerlendirildiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar ilk derece Mahkemesi tarafından, "...devam eden yargılama sırasında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca Silahlı Terör Örgütüne Üye Olma suçundan ... soruşturma numarasına kayden yürütülen soruşturmada,... tarih ve ... sayılı kararla davacı hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği dikkate alındığında davacının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının uygun bulunmamasına dair dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; davacı hakkında ... Cumhuriyet Başsavcılığınca detayı yukarıda belirtilen soruşturmanın dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte halen devam ettiği ve bu durumda davacının özel güvenlik görevlisi olarak çalışabilmesi için aranan şartlardan olan 5188 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin (3) numaralı alt bedinde yer alan "Anayasal Düzene ve bu düzenin işleyişine suçundan dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak" koşulunu sağlamadığı bu durumun özel güvenlik görevlisi olmaya engel teşkil ettiği sonucuna varıldığından davacının özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasının reddi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Öte yandan; davacı hakkında yürütülen soruşturmada kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğinden, davacının bu kararla birlikte idareye yeniden özel güvenlik kimlik kartı ve çalışma izni için her zaman başvuru yaparak kendisi hakkında yeniden işlem tesis edilmesini talep edebileceği; idarenin de davacının, terör örgütleriyle veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplarla üyelik, iltisak ve irtibatının sonradan tespit edilmesi durumunda her zaman işlem tesis edilebileceği de açıktır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali yönündeki ...... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 24/09/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.