Danıştay Kararı · E. 2024/3044 · K. 2024/5894

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/3044 E.  ,  2024/5894 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/3044 Karar No:2024/5894 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ... Sanayi ve Dış Ticaret Ltd. Şti. 2- ... Sosyal Hizmetler Temizlik ve Bakım Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılar tarafından, Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 17/04/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... İhale Kayıt Numaralı “Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğrenci ve Personeli İçin Malzeme Dâhil Taşımalı Servise Hazır Yemek” ihalesine ilişkin olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin 10/07/2024 tarih ve 2024/UH.IV-862 Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; uyuşmazlık konusu ihaleye davacıların iş ortaklığı olarak teklif vererek istekli olduğu, yapılan ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklifin dava dışı iş ortaklığı tarafından verildiği, ihale komisyonunun ... tarih ve ... numaralı kararının ihale yetkilisince 08/05/2024 tarihinde onaylandığı, davacılar tarafından ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 10. maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliğ'nin 17. maddesinde belirlenen sınır değerin üzerinde kesinleşmiş vergi ve SGK borçlarının bulunduğunun öğrenilmesi üzerine ihaleyi gerçekleştiren idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet başvurusunun süresinde olmadığından bahisle reddi üzerine bu kez davacılar tarafından davalı Kuruma hitaben yapılan ... tarih ve ... sayılı itirazen şikayet başvurusunun da süresinde yapılmadığından bahisle reddedilmesi ilişkin olarak tesis edilen Kurul kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, kamu ihalelerine yönelik şikayet başvuru süresinin, ihale sürecindeki işlem ve eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı, ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem veya eylemlerin "farkına varıldığı tarihin" ise ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiği açık olmakla birlikte, farkına varılan tarihin her zaman kesinleşen ihale kararlarıyla örtüşen bir zamana denk gelmemesinin de mümkün olduğu gözetilerek ve somut olayın özellikleri dikkate alınarak işlem tesis edilmesi gerektiği, uyuşmazlıkta, davacı tarafından öğrenilen/iddia edilen ve ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığına ait şirketlerin kesinleşmiş vergi ve SGK borçlarının bulunduğuna yönelik hususun her zaman farkına varılabilecek ve kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edilmiş olmasıyla birlikte ortaya çıkabilecek nitelikte bir husus olmadığı gözetilerek başvurunun süresinde kabul edilerek söz konusu iddiaların esası hakkında bir inceleme ve değerlendirme yapılarak bir işlem tesis edilmesi gerekirken şikayet başvurusunun süresinde olmadığı gerekçesiyle tesis olunan dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, on günlük başvuru süresinin hak düşürücü süre olduğu, bu başvuru süresine uyulmamasının idari başvuru yolunu ortadan kaldırdığı, ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlerin farkına varıldığı tarihin ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiği, kamu ihalelerine katılanların basiretli bir tacir gibi hareket etme yükümlülüğünün bulunduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Onsekiz Mart Üniversitesi Rektörlüğü Sağlık, Kültür ve Spor Daire Başkanlığı tarafından 17/04/2024 tarihinde açık ihale usulü ile ... ihale kayıt numaralı “Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Öğrenci ve Personeli İçin Malzeme Dâhil Taşımalı Servise Hazır Yemek” ihalesi gerçekleştirilmiştir. Davacıların oluşturduğu iş ortaklığı tarafından teklif verilen ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren dava dışı iş ortaklığının üzerinde bırakılmıştır. İhale komisyonunun ... tarih ve ... numaralı kararı ihale yetkilisince 08/05/2024 tarihinde onaylanmış ve aynı gün "Bu kararın bildirim tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idaremize yazılı şikayet başvurusunda bulunabilmeniz mümkündür." açıklamasını da içeren kesinleşen ihale kararı yazısı ekinde isteklilere bildirilmiştir. Davacılar tarafından ihale üzerinde bırakılan iş ortaklığının 4734 sayılı Kanun'un 10. maddesi ile Kamu İhale Genel Tebliğ'nin 17. maddesinde belirlenen sınır değerin üzerinde kesinleşmiş vergi ve SGK borçlarının bulunduğu iddiasıyla ihaleyi gerçekleştiren idareye 28/06/2024 tarihinde şikayet başvurusunda bulunulmuştur. Şikayet başvurusunun süresinde olmadığından bahisle reddi üzerine bu kez davacılar tarafından davalı Kuruma hitaben yapılan ... tarih ve ... sayılı dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur. İtirazen şikayet başvurusunun süresinde yapılmadığından bahisle süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54. maddesinde, "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler. Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır." kuralı; "İdareye şikayet başvurusu" başlıklı 55. maddesinde ise, "Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21' inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar...İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır.  Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler  ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dâhil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir..." kuralı yer almıştır. Aynı Kanun'un, "Kuruma itirazen şikayet başvurusu" başlıklı 56. maddesinde ise, "İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55'inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hâllerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Kamu ihalelerine yönelik şikayet başvuru süresinin, ihale sürecindeki işlem ve eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren işlemeye başlayacağı, ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem veya eylemlerin "farkına varıldığı tarihin" ise ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiği açıktır. Bu itibarla, şikayet başvuru süresinin kesinleşen ihale kararının tebliğ edildiği tarih olan 08/05/2024 tarihinden itibaren hesaplanması gerektiği, bu tarihi takip eden ilk mesai günü olan 20/05/2024 Pazartesi mesai bitimine kadar idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken bu tarih geçtikten sonra 28/06/2024 tarihinde idareye yapılan şikayet başvurusunun süresinde olmadığı dikkate alındığında başvurunun süre yönünden reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık, davanın konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. DAVANIN REDDİNE, 4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ...-TL ilk derece yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, 5. ...-TL temyiz yargılama gideri ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine, 6. İlk derece ve temyiz aşamalarında kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemleri halinde davacılara ve davalıya ayrı ayrı iadesine, 7. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine, 8. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 8. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 25/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.