Danıştay Kararı · E. 2024/3097 · K. 2024/6018

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/3097 E.  ,  2024/6018 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/3097 Karar No:2024/6018 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Turizm A.Ş. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... Kaynak Suları Sanayi Turizm ve Ticaret Anonim Şirketince 29/03/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ...ihale kayıt numaralı "Personel Taşıma" ihalesinin idare tarafından iptali kararına yönelik olarak yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair 24/07/2024 tarih ve 2024/UH.II-925 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; başvuruya konu ihalede 43 kişi tarafından ihale dokümanının indirildiği, 29/03/2024 tarihinde yapılan ihaleye 26 istekli tarafından teklif verildiği, geçerli teklif sayısının 10 olduğu, idarece tespit edilen yaklaşık maliyetin 51.943.761,39-TL ve sınır değerin 36.743.494,21-TL olduğu, dava dışı Altur şirketinin (17.506.890,00-TL+KDV) ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi, dava dışı Turland'ın (20.830.455,00-TL+KDV) ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ve davacının (44.113.014,00TL+KDV) ise geçerli teklif olarak belirlendiği, 05/04/2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Altur uhdesinde bırakıldığı, davacı istekli tarafından dava dışı Altur ve Turland'ın aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesi ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, davalı idarenin 12/06/2024 tarih ve 2024/UH.II-756 sayılı kararıyla anılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu karar üzerine idare tarafından ihalenin iptaline karar verildiği, ihalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda dava konusu Kurul kararının tesis edildiği; 4734 sayılı Kanun'a göre yapılan ihalelerde, idarelerin, ihaleyi iptal etme yetkisine sahip oldukları kuşkusuz olduğu ancak idarenin bu konudaki takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri doğrultusunda kullanması, ihalenin yapılmaması veya iptal edilmesi noktasında makul ve meşru sebepleri dikkate alarak karar vermesi gerektiği, kamu yararının ve hizmet gereklerinin somut olayda gerçekleşip gerçekleşmediğinin denetimi ise yargı yerlerince yapılabileceği, ihale işlemleri bakımından takdir yetkisinin denetiminde, temel ihale ilkelerinin gözetilmesi, ayrıca idare hukukuna hâkim olan hukuki güvenlik, idari istikrar gibi ilkelerin de dikkate alınması gerektiği; Kamusal bir ihtiyacın mümkün olduğunca düşük maliyetle karşılanmasında kamunun yararının bulunduğu, ihalelerde sunulan tekliflerin, idarece ihaleden önce tespit edilen yaklaşık maliyetin altında olduğu durumlarda, söz konusu ihtiyacın daha düşük bir bedelle değerlendirilebileceğine dair somut bulguların varlığı halinde, idarenin takdir yetkisini ihalenin iptali yolunda kullanılmasının hukuka uygun olacağı; Bu itibarla, 12/06/2024 tarih ve 2024/UH.II-756 sayılı Kurul kararıyla, ihale uhdesinde kalan Altur ile ekonomik açıdan ikinci en avantajlı tekli sahibi Turland'ın aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakılması sonrasında idarece yapılan değerlendirmede, anılan şirketlerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasından sonra 44.113.014,00-TL+KDV ile en düşük teklif sahibi olan davacının teklifi arasında %100 oranının üzerinde bir fark bulunduğu, bu haliyle daha uygun bir fiyata ihale yapılacak iken ihalenin 44.113.014,00+KDV'ye davacıya verilmesi yolundaki bir kararın hukuki ve ihalenin devam ettirilmesi halinde kamu kaynaklarının verimli kullanılmasının mümkün olmayacağı, kamu zararına neden olacağı anlaşıldığından, idarenin takdir yetkisi kapsamında ihalenin iptaline yönelik işleme karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ihalede rekabetin gerçekleştiği, sekiz adet geçerli teklifin bulunduğu, yeterli kırım olduğu, ihalenin uhdesinde bırakılması halinde nasıl bir kamu zararının oluşacağının açıklanmadığı, teklifi değerlendirme dışı bırakılan şirketlerin teklifleri göz önüne alınarak değerlendirme yapıldığı, bu durumun hukuka aykırı olduğu, hukuka aykırı sunulan tekliflerin göz önüne alınarak değerlendirmede bulunulamayacağı, yaklaşık maliyetin sehven yüksek hesaplandığı iddiasının ispat edilemediği, Kurul kararının karşı oyunda yer alan gerekçenin doğru olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu Kurul kararı ile temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : ... Kaynak Suları Sanayi Turizm ve Ticaret Anonim Şirketince 29/03/2024 tarihinde açık ihale usulüyle ... ihale kayıt numaralı "Personel Taşıma" ihalesi gerçekleştirilmiş, anılan ihalede sınır değerinin altında teklif sununan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmiş, aşırı düşük teklif açıklaması kabul edilen dava dışı iki istekliden birisi ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif diğeri ise ekonomik açından en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenmiş, davacının teklifini ise geçerli teklif olarak kabul edilmiştir. Davacı tarafından, aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan ekonomik açından en avantajlı birinci teklif sahibi ile ikinci teklif sahibinin yapmış olduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının hukuka aykırı olduğu iddiasıyla yapılan şikayet başvurusunun reddi üzerine, yapılan itirazen şikayet başvurusu sonucunda dava dışı birinci ve ikinci teklif sahiplerinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik düzeltici işlem belirlenmesine 12/06/2024 tarih ve 2024/UH.II-756 sayılı Kurul kararıyla karar verilmiştir. Anılan Kurul kararı üzerine, ihale komisyonu ... tarih ve ... sayılı kararıyla Kurul kararı uyarınca teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik düzeltici işlem belirlenen iki istekli ile geçerli teklif sahibi davacının teklifi arasında %100 oranında fark bulunduğu, daha iyi teklifler alınma ihtimalinin bulunduğu ve kamu yararı uyarınca uyuşmazlık konusu ihalenin iptaline karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu dava konusu Kurul kararıyla reddedilmiştir. Bunun üzerine, anılan Kurul kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 39. maddesinde, "İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre yapılan ihalelerde ihalenin iptali hususunda ihale komisyonlarına ve dolayısıyla idarelere takdir yetkisi tanınmakla birlikte, bu takdir yetkisi mutlak ve sınırsız bir yetki niteliğinde olmadığından, takdir yetkisinin anılan Kanunun temel ilkelerine uygun şekilde, kamu yararı ve hizmet gerekleri gözetilerek kullanılması ve somut olayın özellikleri dikkate alınarak karar verilmesi gerekmektedir. Dava dosyasının incelenmesinden, ihalenin iptali kararının sebep unsurunun 12/06/2024 tarih ve 2024/UH.II-756 sayılı Kurul kararıyla ekonomik açından en avantajlı birinci ve ikinci teklifin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik düzeltici işlem belirlenmesi ve teklifi değerlendirme dışı bırakılan istekliler ile davacının teklifi arasındaki fiyat farkının yüksekliği ile yeniden ihale yapılması halinde ihale konusu işin daha uyguna yaptırılabileceği olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte, uyuşmazlık konusu ihalede ekonomik açından en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekli tarafından, 12/06/2024 tarih ve 2024/UH.II-756 sayılı Kurul kararının kendisine yönelik kısmına karşı açılan davanın ...İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine yapılan temyiz başvurusu sonucunda Dairemizin 26/12/2024 tarih ve E:2024/2987, K:2024/6017 sayılı kararıyla anılan Mahkeme kararının bozulmasına ve dava konusu Kurul kararının iptaline karar verilmiştir. Bu itibarla, uyuşmazlık konusu ihalenin iptaline yönelik kararın sebep unsurunu oluşturan ilk iki tekliften birinin değerlendirme dışı bırakılmasına dair işlem hukuka aykırı bulunarak iptal edildiğinden ihalenin iptaline yönelik karara karşı yapılan itirazen şikayet başvurusunun reddine dair Kurul kararında ve bu kararın iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE, 4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 5. Posta giderleri avansından artan tutarın ve istemi halinde ilk derece ve temyiz aşamasında kullanılmayan toplam...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 26/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.