Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/3102 · K. 2024/2605

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/3102 E.  ,  2024/2605 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2024/3102 Karar No : 2024/2605 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Komutanlığı / ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- Kendi adlarına asaleten; çocukları ... ve ...'a velayeten ...ve ... 2- ... 3- ... VEKİLLERİ : Av. ... İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılar tarafından; ...'ın, ... İl Jandarma Komutanlığı emrinde uzman jandarma çavuş olarak görev yapmakta iken, 29/09/2017 tarihinde bölücü terör örgütü mensupları ile girilen çatışmada yaralandığından bahisle uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık şimdilik... için 250.000,00 TL, eşi ... için 200.000,00 TL, diğer davacılar için ayrı ayrı 150.000,00 TL manevi tazminatın hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacıların zararının idarenin kusursuz sorumluluğu çerçevesinde tazmini gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, ... için 125.000,00 TL, eşi ... için 80.000,00 TL, diğer davacılar annesi ... ve babası ...için ayrı ayrı 40.000,00 TL ve çocukları ... ve ... için ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, nakdi tazminat ve emekli aylığının maddi ve manevi zararların karşılığı olduğu, hükmedilen manevi tazminatın yüksek olduğu, manevi tazminata faiz işletilmemesi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dosyanın incelenmesinden; davacılar tarafından; ...'ın, ... İl Jandarma Komutanlığı emrinde uzman jandarma çavuş olarak görev yapmakta iken, 29/09/2017 tarihinde bölücü terör örgütü mensupları ile girilen çatışmada yaralandığı, 17/08/2020 tarihinde emekli edildiğinden bahisle zararlarının tazmini için davalı idareye yapılan 05/08/2021 tarihli başvurunun zımnen reddi üzerine uğradıkları iddia edilen zararlarına karşılık şimdilik ... için 250.000,00 TL, eşi ... için 200.000,00 TL, diğer davacılar için ayrı ayrı 150.000,00 TL manevi tazminatın hak ediş tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir. Kusursuz sorumluluk, kamu hizmetinin görülmesi sırasında kişilerin uğradıkları özel ve olağan dışı zararların idarece tazmini esasına dayanmakta olup; kusur sorumluluğuna oranla ikincil derecede bir sorumluluk türüdür. Başka bir anlatımla idare, yürüttüğü hizmetin doğrudan sonucu olan, idari faaliyet ile nedensellik bağı kurulabilen, özel ve olağan dışı zararları kusursuz sorumluluk ilkesi gereği tazminle yükümlüdür. Bu bağlamda, kamu görevlilerinin görevini yaparken, görevi nedeniyle uğramış olduğu zararların da kusursuz sorumluluk ilkesi uyarınca tazmini gerekmektedir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Manevi zarar; kişinin fizik yapısının ve iç huzurunun bozulmasını, yaşama gücünün ve sevincinin azalmasını, kişilik haklarının zedelenmesini, şeref ve haysiyetinin rencide edilmesini, ölüm veya uğranılan diğer cismani zarar nedeniyle duyulan acı ve ızdırabı, kişinin günlük yaşamını zorlaştıran belli ağırlıktaki her türlü üzüntü ve sıkıntıyı ifade etmektedir. Kendisinin veya yakınlarının uğradığı tecavüz, saldırı veya meydana gelen bir ölüm olayı sonucunda; fiziki veya manevi acılar duyan, ruhsal dengesi bozulan, yaşama sevinci azalan kişinin manevi yönden zarara uğramış olduğu kabul edilmektedir. Manevi tazminat, kişinin mal varlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlamaktadır. Tam yargı davalarının ve manevi tazminatın belirtilen niteliği gereği takdir edilecek manevi tazminat miktarının, olayın, zararın ve varsa idarenin kusurunun ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri hak ihlallerinin bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı olacak şekilde belirlenmesi, bununla birlikte olayın meydana geliş şekli, idari faaliyetin niteliği ve idarenin sorumluluk sebebi gözetilerek hakkaniyetli ve makul bir tutarı aşmaması gerekmektedir. Buna göre manevi tazminat takdir edilirken, davacılar yönünden, manevi tatmin duygusunu sağlamaya yetecek, zarara yol açan idari faaliyet sonucu duyulan elem ve ızdırabın kişi üzerindeki etki ve ağırlığını karşılayacak düzeyde olmasına; davalı yönünden ise, hakkaniyet sınırlarını aşmayan, ölçülü, adil dengeyi sağlayacak ve aşırı mali külfet oluşturmayacak makul bir seviyede olmasına dikkat edilmesi gerektiği açıktır. Dava konusu olayda, kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince davacıların uğradığı manevi zararların tazmini gerektiği açık ise de; davacılardan ...'ın dava konusu olay sebebiyle meydana gelen %54 engel oranını gösteren sağlık kurulu raporunun sürekli rapor olmadığı, 2 yıl süreli olduğu ve raporda engel oranının büyük bir kısmına sebep olan travma sonrası stres bozukluğunun tedavi ile işlevselliğinin kısmen düzeldiğinin belirtildiği görüldüğünden, takdir edilecek manevi tazminatın, davacılar yönünden manevi tatmin sağlayacak, ancak aynı zamanda idare yönünden ölçülü ve hakkaniyetli olacak, makul bir tutarda belirlenmesi gerekmektedir. Bu durumda, davacılar lehine kusursuz sorumluluk ilkesi gereğince takdir edilen manevi tazminat miktarları fazla bulunduğundan, manevi tazminatın amaç ve niteliği dikkate alınarak yukarıda belirtilen ölçütlere göre hükmedilecek manevi tazminat tutarı yeniden belirlenmelidir. Bu itibarla; toplam 385.000,00 TL manevi tazminatın kabulü yolundaki karara karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE, 2. ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 13/06/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.