Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/3124 · K. 2024/7731

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/3124 E.  ,  2024/7731 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/3124 Karar No : 2024/7731 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Hizmet Gıda Maddeleri İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Çankırı İli, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde içkili lokanta faaliyeti için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle davacının yapmış olduğu başvurunun, yapılan denetimlerden tespit edildiği üzere söz konusu yerin halihazırda pavyon olarak çalıştırıldığı gerekçesiyle reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çankırı Belediye Başkanlığı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca, ruhsat için gerekli belgelerin tamamlanması halinde ek şartların öne sürülerek talebin reddedilemeyeceği, bu konuda idareye takdir yetkisinin tanınmadığı, pavyon ruhsatı olmadığı halde konsomatris çalıştıran işletmeler hakkında ruhsatının iptali yönünde yaptırım uygulanamayacağı, idari para cezası uygulanacağı düzenlenmiş olup, söz konusu durum nedeniyle davacının ruhsat başvurusunun zorunlu unsurlar açısından değerlendirilmesi gerektiğinden ve ... tarih ve ... sayılı meclis kararı ile işletmenin bulunduğu yerin içkili yer bölgesinden çıkartılması yönünde işlem tesis edilmesinin davayı konusuz bırakmayacağı anlaşıldığından, ruhsat talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Anılan idare Mahkemesi kararına karşı istinaf talebinde bulunulması üzerine, olayda, davacı şirkete ait işyerinin ruhsatsız pavyon olarak işletildiği ve işyerinde konsomatris çalıştırıldığının ... İl Emniyet Müdürlüğü Asayiş ekiplerince tespit edildiği, konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı işyerlerinde çalıştırılabileceği hususunun tartışmasız olduğu, bu durumda, davacı şirket tarafından 11/06/2015 tarihinde devralınan içkili lokanta olarak faaliyet gösteren işyerinin fiilen pavyon olarak işletildiği sabit olduğundan, davacı şirketin işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almak için başvuran davacının başvuru beyan formu üzerinde zorunlu unsurlar açısından inceleme yapılarak, varsa eksikliğin tamamlattırılması, eksiklik yoksa ruhsat düzenlenmesi gerekirken, davacının başvurusu değerlendirilmeksizin yanıltıcı başvuruda bulunulduğundan bahisle işyerinin ruhsatı varmış ve ruhsata aykırı faaliyette bulunuluyormuş gibi düşünülerek tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle Danıştay Dördüncü Dairesinin 12/02/2024 tarih ve E:2023/6779, K:2024/803 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyulmak suretiyle temyize konu kararda; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu, istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesi uyarınca istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Çankırı İli, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde içkili lokanta faaliyeti için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle davacının yapmış olduğu başvurunun, yapılan denetimlerden tespit edildiği üzere söz konusu yerin halihazırda pavyon olarak çalıştırıldığı gerekçesiyle reddine ilişkin Çankırı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir. " hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir. " kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle incelerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır. Uyuşmazlıkta, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince; dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu kabul edilerek, İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verildiği, bu karara karşı yapılan temyiz talebi sonucu ise yukarıda anılan Danıştay Dördüncü Daire kararı ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 24/12/2024 tarihinde, oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında; 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.