Danıştay Kararı · E. 2024/3204 · K. 2024/7169

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/3204 E.  ,  2024/7169 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2024/3204 Karar No : 2024/7169 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR): 1-... 2-... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av.... 2- ... Belediye Başkanlığı/... VEKİLİ : Av. ... DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER: 1- ... Harita İmar İnşaat Mühendislik Taahhüt ve Turizm Limited Şirketi 2- ... Harita Kadastro Mühendislik Taahhüt ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı parselin bulunduğu alanda ... Belediye Encümeninin... tarih ve ...sayılı kararıyla onaylanan parselasyon işleminin, ... Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilip ... Büyükşehir Belediye Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının, ... Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:... K:..., sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporları ve dosyada yer alan diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu 1/25000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin üst kademe 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına uygun olduğu, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planının da birbirleriyle uyumlu olduğu, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırılık içermediği; dava konusu 85315 sayılı parselasyon işleminin davacılara ait taşınmaza ilişkin kısmının ise, şehircilik ilkelerine, dağıtım ilkelerine ve parselasyon tekniğine, mevzuata uygun olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; dava konusu ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle ilgili meslek odasınca açılan davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, Dairenin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile; üst ölçekli planın meskun yerleşik alan öngörüsü dikkate alınarak hazırlanan dava konusu nazım imar planının çevre düzeni planının yargı kararı ile iptal edilmesi ile dayanaksız kalması ve böylelikle planların kademeli birlikteliği ilkesinin sağlanamaması ve ayrıca değişikliğin 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent ... Nazım İmar Planının bütününe yönelik uygunluğu yönünden yapılan değerlendirmede de gerek benzer nitelikte yoğunluk artışı öngören planlama kararının Danıştayca da onanan yargı kararı ile iptal edilmesi ve böylelikle mevcut planın sürekliliğinin ve bütünlüğünün bozulduğu ve plan değişikliğini zorunlu kılan teknik ve bilimsel gerekçelerin bulunmadığı yönündeki yargı kararındaki kusurlandırıcı yönlerin devam etmesi ve dahi plan değişikliğinin mevcut üst ölçekli plan olan 1/25.000 ölçekli 2023 Başkent ... Nazım İmar Planının bölgede nüfus atamasını kontrol altına alma hedefi ile de uyumlu olmaması karşısında, dava konusu planlama kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle kaldırıldığı ve 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine yönelik planlama kararının iptaline karar verildiği, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan ... İlçesi, ... Mahallesi ... Yolu ... ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle ilgili meslek odasınca açılan davada, davanın reddine ilişkin ... ... İdare Mahkemesi'nce verilen... günlü, E:... K:... ve... günlü, E:..., K:...sayılı kararların, Dairenin... tarih ve E:..., K:... ve ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararlarıyla; 1/5000 ölçekli planlama kararının dayanağı olan üst ölçekli plan niteliğindeki 1/25.000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin yukarıda yer verilen gerekçelerle iptaline hükmedilmesi karşısında, dayanaksız kalan 1/5000 ölçekli planlama kararında da hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle kaldırıldığı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine yönelik planlama kararının iptaline karar verildiği, bu haliyle dava konusu planlama kararının dayanağı olan üst ölçekli plan niteliğindeki 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişiklerinin iptaline karar verilmesi karşısında, dayanaksız kalan dava konusu imar planında da hukuka uygunluk bulunmadığı, ... Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan dava konusu ... İlçesi, ... Mahallesi ... Yolu Güneyine ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istemiyle ilgili meslek odasınca plan geneline yönelik olarak açılan davada, davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, Dairenin 13.10.2022 tarih ve E:2022/320, K:2022/1637 sayılı kararıyla kaldırıldığı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine yönelik planlama kararının genelinin iptaline karar verildiği; dava konusu parselasyonun dayanağı ... ... Yolu Güneyine ait 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin ... Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile ... Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle ilgili meslek odasınca açılan davada, davanın reddine ilişkin ... ... İdare Mahkemesince verilen ...günlü, E:... K:... sayılı kararın, Dairenin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararı ile; 1/1000 ölçekli planlama kararının dayanağı olan üst ölçekli plan niteliğindeki 1/25.000 ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişiklerinin Dairece iptaline karar verilmesi karşısında, dayanaksız kalan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kararında da hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle kaldırıldığı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine yönelik kararın iptaline karar verildiği, bu durumda, dava konusu parselasyonun dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptaline karar verilmesi karşısında, dayanaksız kalan parselasyonda da hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak istinaf başvurusunun reddine, davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır. ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ...'IN DÜŞÜNCESİ: Dava konusu imar planları yönünden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 50. maddesinde, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir. Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir. Danıştayın bozma kararına uyulduğu takdirde, bu kararın temyiz incelemesi, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılır." hükmüne yer verilmiştir. Bu durumda, Danıştay Altıncı Dairesinin 13/11/2023 tarih ve E:2022/9000, K:2023/8189 sayılı bozma kararına uyularak davanın reddi yolundaki idare mahkemesi kararına karşı yapılan temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. Parselasyon işlemi yönünden ise, dava konusu işlem hukuka aykırı olduğundan temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... sayılı parselin bulunduğu alanda ... Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan ... sayılı parselasyon işleminin, ... Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilip ... Büyükşehir Belediye Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, ... Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlığın, ... Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilip ... Büyükşehir Belediye Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, ... Büyükşehir Belediye Meclisinin...tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planına ilişkin kısımlarının temyiz istemi incelendiğinde; Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. ... Belediye Encümeninin 1... tarih ve ... sayılı kararıyla onaylanan ... sayılı parselasyon işlemine yönelik temyiz istemine gelince; İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki haliyle 18. maddesinde, "İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır. Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanununun aynı maddesine, 4/7/2019 tarih ve 7181 sayılı Kanunun 9. maddesi ile eklenen fıkrada, "Düzenleme alanında bulunan imar adalarında, asgari parsel büyüklüğünü karşılamak kaydıyla, imar uygulama alanında kalan hisseli arsa ve araziler; hisse sahiplerinin muvafakati hâlinde veya fiilî kullanım esasına göre müstakil hâle getirilebilir." hüküm altına alınmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın ve Dairemizin E:... sayıl dosyasının birlikte incelenmesinden, uyuşmazlığa konu parselin bulunduğu alanda ... sayılı Kanunun Ek 1. madde uyarınca hisselerin ferdileştirildiği görülmektedir. Bu hüküm uygulanabilmesi için alanda anılan Kanununun Ek 1.maddisinde belirtilen şartların bulunması gerekmektedir. Bu şartların bulunmadığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Öte yandan, ... Büyükşehir Belediye Belediye Encümeninin ... tarih ve ...sayılı kararı ile onaylanan ... sayılı parselasyon işleminin onaylandığı tarih itibariyle 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca hisse ferdileştirmesi yasaklandığından hisse ferdileştirilmesini içeren dava konusu parselasyon işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Kaldı ki, 10.07.2019 tarih ve 30827 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7181 sayılı Kanunun 9. maddesi ile 3194 sayılı Kanunun 18. maddesine eklenen "Düzenleme alanında bulunan imar adalarında, asgari parsel büyüklüğünü karşılamak kaydıyla, imar uygulama alanında kalan hisseli arsa ve araziler; hisse sahiplerinin muvafakati hâlinde veya fiilî kullanım esasına göre müstakil hâle getirilebilir." yolunda bir hüküm getirilmiş ise de, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi kapsamında yapılan parselasyon işleminde hisse çözümü yapılabilmesi için parsel maliklerinin muvafakati gerektiğinden ve bu muvafakatin verildiğine dair dosyada herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığından dava konusu parselasyon işleminde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmamıştır. Bu itibarla, dava konusu parselasyon işleminin iptaline karar verilmesi gerekirken istinaf isteminin kabulüne idare mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:... K:...... sayılı kararının imar planlarına ilişkin kısımlarının ONANMASINA, parselasyon işlemine ilişkin kısmı yönünden BOZULMASINA, 2. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 02/12/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.