Danıştay Kararı · E. 2024/3335 · K. 2024/5367

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2024/3335 E.  ,  2024/5367 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/3335 Karar No : 2024/5367 DAVACI : ...'yı temsilen vasisi ... DAVALI : ... DAVANIN KONUSU : 17/05/2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Tasarruf Tedbirleri" konulu, 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin personel servis hizmetlerinin sonlandırılmasına ilişkin kısmının iptali istenilmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince; 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca ilk inceleme ile görevli Tetkik Hakimi ...'in açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, kesinleşmiş 30 yıl 13 ay 7 gün ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına hükümlü olduğu görülen davacının, 6100 sayılı Kanun'da aranan koşulları taşıdığı sonucuna varılarak adli yardım isteminin kabulüne, dava dilekçesinde yer alan iddialar ve nihai talep doğrultusunda, davanın, 17/05/2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Tasarruf Tedbirleri" konulu, 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin "Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler" başlıklı bölümünün "Savunma ve güvenlik hizmetleri hariç; kamu kurum ve kuruluşlarınca toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmeti sonlandırılacak, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servis hizmeti ise sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebilecektir" şeklindeki birinci paragrafının iptali talebine hasren incelenmesine ve 2577 sayılı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca Cumhurbaşkanlığının hasım mevkiine alınmasına karar verilerek işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; iptal davalarının, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olduğu belirtildikten sonra, ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddesinin üçüncü fıkrasının (c) bendinde, dava dilekçesinin ehliyet yönünden de inceleneceği; 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde ise, dava dilekçesinde ehliyet yönünden kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddine karar verileceği hükme bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdari işlemlerin hukuka uygunluğunun yargı yoluyla denetimini amaçlayan iptal davasının görülebilmesinin ön koşullardan biri olan "dava açma ehliyeti", her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının, idari faaliyetler ile idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin buna bağlı olarak olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisinin varlığını ifade etmektedir. Her olay ve davada, idari işlem ile dava açacak kişi arasında öngörülen subjektif ehliyet koşulu olarak menfaat ihlali, kişisel, meşru ve güncel bir menfaat olması ölçütleri kapsamında yargı mercilerince değerlendirilecektir. İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek yanlı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemle doğrudan meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunludur. Aksi halde, her idari işlemle dolaylı da olsa bir menfaat ilgisi kurulmak suretiyle dava açılmasını kabul etmek, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması şartının ihlali sonucunu doğurur. Dava dosyasının incelenmesinden; ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile hakkında kesinleşmiş 30 yıl, 13 ay, 7 gün ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası bulunması nedeniyle Batman Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda hükümlü olarak bulunan davacı tarafından, 17/05/2024 tarih ve 32549 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Tasarruf Tedbirleri" konulu, 2024/7 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi’nin "Personel Servisi Hizmetine İlişkin Giderler" başlıklı bölümünün "Savunma ve güvenlik hizmetleri hariç; kamu kurum ve kuruluşlarınca toplu taşıma olan yerlerde personel servisi hizmeti sonlandırılacak, hizmet alımı suretiyle sağlanan personel servis hizmeti ise sözleşme süresinin bitimine kadar devam edebilecektir" şeklindeki birinci paragrafının iptali istemiyle dava açıldığı; dava konusu düzenlemenin, kamu kurum ve kuruluşlarınca Devlet memurlarına sağlanan sosyal hak ve yardımlardan olan personel servisi hizmetine ilişkin olduğu ve bu niteliği itibarıyla, anılan düzenlemenin ve bu davada verilecek kararın, davacının kişisel hak ve menfaatlerine doğrudan bir etkisinin olmadığı, diğer bir ifade ile, iptali talep edilen hususların Devlet memuru olmayan davacı tarafından dava konusu edilmesine imkân bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; davacı ile dava konusu Genelge hükümleri arasında yukarıda tanımlanan ve açıklanan şekli ile kişisel, meşru ve güncel bir menfaat ilişkisi kurulamadığından, davacının, dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE, 2. Davacının adli yardım isteminin kabul edilmiş olması nedeniyle davanın açılışı sırasında tahsil edilemeyen ve ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin davacıdan tahsili için kararın kesinleşmesini müteakip ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına, 3. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 09/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.