Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/3386 · K. 2024/5426

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/3386 E.  ,  2024/5426 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2024/3386 Karar No : 2024/5426 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av.... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ilinde faaliyet gösteren 166 nolu izin belgesine sahip davacı şirketin laboratuvar izin belgesinin 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 8. maddesinin 10.fıkrasının (e) bendinin 2. alt bendi uyarınca iptal edilerek laboratuvarın faaliyetine son verilmesine ilişkin 28/05/2023 tarih ve 32204 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı Makam Oluru'nun iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlıkta, her ne kadar davalı idarece, davacıya ait bilgisayarlar üzerinde denetim yapıldığı ve bu kapsamda dava konusu işlemin tesis edildiği ileri sürülmüş ise de, davacı şirketin pres makinelerinden elde edilen verileri tahrif ettiğine veya değiştirdiğine dair herhangi bir tespitin somut olarak ortaya konulmadığı, davacı şirketin deney raporlarının bilgisayar ortamında düzenlendiğine yönelik savunmasını bertaraf edecek yeni bir raporun veya deneyin davalı idarece yapılmadığı ve dosyasına sunulmadığı, davacı tarafından yeniden karot alınarak deney yapılması ve bu şekilde incelemenin gerçekleştirilmesine yönelik başvurularının da davalı idarece cevapsız bırakıldığının dava dosyası kapsamından anlaşıldığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, bir takım verilerin tutarsız olduğundan bahisle somut bir tespit bulunmaksızın varsayıma dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; laboratuvarlarda birden fazla pres cihazı bulundurulabileceği açık olmakla birlikte, aynı yapıya ait karot numunelerinde basınç dayanımını sağlamayan numune verilerinde değişiklik olduğu ve değiştirilen karot numunesi ve/veya veri girişleriyle elde edilen sonuçlara göre beton dayanımının uygun olduğunun raporlandığı ve bu haliyle raporların sisteme yüklenildiği açık olduğundan, İstanbul İlinde faaliyet gösteren 166 nolu izin belgesine sahip davacıya ait laboratuvarda, İstanbul Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü personelince yapılan denetim sonucunda laboratuvar kuruluşunun görev ve sorumluluklarını yerine getirmediğinin tespit edildiğinden bahisle anılan şirketin laboratuvar izin belgesinin iptal edilerek faaliyetine son verilmesine ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararında ise yasal isabet görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Teknik bir süreç sonucu düzenlenen deney raporunun gerçeğe aykırı olarak düzenlendiği hususunun ancak yapılacak yeni bir deney sonucunda somut olarak ortaya konulabileceği, davalı idare tarafından ikinci kez karot alınmadığı, ortada teknik bir değerlendirme ya da deney sonucu düzenlenen bir rapor bulunmadan davalı idare tarafından varsayımsal olarak bilgisayar hafızasında yer alan silinebilir değiştirilebilir ya da teknik bir hata sonucunda bilgisayara yanlış aktarılmış olabilecek bir dijital veriye dayanılarak işlem tesis edildiği, mevzuatta bu verilerin saklamasını gerektirecek bir düzenleme olmamasına rağmen bu verilere dayanılarak gerçeğe aykırı rapor düzenlendiğinden bahisle işlem tesis edildiği, tekniğine ve standardına uygun olarak ikinci kez karot alınması ve deney yapılması koşulu ile deney sonuçlarında davacı şirketin sunmuş olduğu deney raporlarının aksine betonun sınıf dayanım değerlerini taşımadığının davalı idare tarafından ortaya konulması halinde ancak gerçeğe aykırı rapor tanzimi iddiasının somut olarak ispatlanabileceği, davalı idare tarafından gerçeğe aykırı olduğu iddia edilen raporların düzenlendiği yapılar ile ilgili güçlendirme veya yıkım gibi yapılmış bir işlemin de bulunmamasının sahte rapor tanzimi iddiasının mesnetsiz olduğunu ortaya koyduğu, iddiaya konu 3 deney raporunun her birinde yer alan 3 numune kırımına ilişkin sonuçlardan birinin iki bilgisayarda farklı olmasının onlarca nedeninin olabileceği, bu nedenle bilgisayardaki kayıtların değil imzalı deney raporlarının esas alınması gerektiği, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Laboratuvarda bulunan pres cihazlarında yapılardan alınan karot örneklerinin kırımının yapıldığı, kırım sonuçlarına göre hazırlanan raporların sisteme yüklenildiği, İl Müdürlüklerince yapılan ara denetimde anılan laboratuvarda iki farklı pres cihazının bulunduğunun tespit edildiği, pres cihazlarının kayıtlarının incelendiğini ve örnekleme usulü ile karot raporlarının seçildiği ve kırım kayıtlarının kontrol edildiği, farklı yapılardan alınan numunelerin 1.pres cihazında kırımının yapıldığı, basınç dayanımlarının veri olarak kaydedildiği, her kırımın ayrıca grafiklerle gösterildiği, 1.pres cihazında basınç dayanım değeri standartları sağlayacak verilerle işlendiğinin görüldüğü, bu şekilde oluşturulan raporların yapı denetim sistemine yüklendiği, İl Çalışma Biriminin değerlendirme raporunun ve eklerinin incelenmesi sonrasında dava konusu işlemin tesis edildiği, her ne kadar laboratuvarlarda birden fazla pres cihazı bulundurulabileceği açık olmakla birlikte, aynı yapıya ait karot numunelerinde basınç dayanımını sağlamayan numune verilerinde değişiklik olduğu ve değiştirilen karot numunesi ve/veya veri girişleriyle elde edilen sonuçlara göre beton dayanımının uygun olduğunun raporlandığı ve bu haliyle raporların sisteme yüklenildiğinin açık olduğu, dosyada mevcut bilgi ve belgelerden de anlaşılacağı üzere dava konusu işlemin iptalini gerektirecek bir sebebin bulunmadığı, temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : İstanbul ilinde faaliyet gösteren 166 nolu izin belgesine sahip davacı şirketin laboratuvar izin belgesi, 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 8. maddesinin 10.fıkrasının (e) bendinin 2. alt bendi uyarınca gerçeğe aykırı olarak rapor düzenlendiği ve idarelere sunulduğunun tespit edildiğinden bahisle, 28/05/2023 tarih ve 32204 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı Makam Oluru ile iptal edilerek davacı laboratuvarın faaliyetine son verilmiştir. Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 1. maddesinin 2. fıkrasının (m) bendinde; laboratuvar, "inşaat ve yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine göre ölçüm, muayene, kalibrasyon yapabilen ve diğer özelliklerini tayin eden, Bakanlıktan izin almış tesis" şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanunun "İdari müeyyideler ve teminat" başlıklı 8. maddesinde "Laboratuvar kuruluşlarının personel, tesis, makine, teçhizat ve kalite kontrol sisteminde olumsuz yönde bir değişiklik olduğunun veya gerçekleştirilen deneylerin belirlenmiş teknik kritere uygun olmadığının veya bu Kanunda ve ilgili mevzuatta belirtilen hükümlere aykırı hareket edildiğinin tespit edilmesi hâlinde, tespit edilen fiil ve hâllerin durumuna göre, İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce; a) (Değişik:14/2/2020-7221/25 md.) Laboratuvar kuruluşunun kalite sistemine ilişkin şartlar bakımından tespit edilen aykırılıklar için uyarma cezası, b) Verilen ilk uyarma cezasının tebliğ edilmesinden sonra, aynı türden cezayı gerektiren ikinci bir fiilin işlenmesi ve bundan dolayı ceza verilip tebliğ edilmesinden sonra üçüncü defa uyarma cezası vermeyi gerektiren bir fiilin işlenmesi ve bundan dolayı da ceza verilip tebliğ edilmesi hâlinde, laboratuvar kuruluşuna 5.000 Türk Lirası idari para cezası, c) (Değişik:14/2/2020-7221/25 md.) Laboratuvar kuruluşlarına; 1) Alet ve cihaz kalibrasyonlarının zamanında yaptırılmaması, 2) (Değişik:10/6/2022-7410/17 md.) Betondan numune alınması, laboratuvarda kürlenmesi, deneylerinin yapılması ve raporlanması, izlenmesi ve denetlenmesi süreçlerinde ilgili standartlara ve mevzuata uyulmaması, 3) Karot numunesi alınması sırasında laboratuvar denetçisinin hazır bulunmaması, 4) Laboratuvarın deney kapsam listesinde bulunmayan deney raporlarında Bakanlık logosunu kullanması, 5) Numune kayıt ve rapor defterinde aralarda boş satır bırakılması, 6) Alınan numunelerin numune kayıt defterine kaydedilmemesi, 7) Laboratuvar kuruluşunun faaliyet gösterdiği il dışındaki illerden kendi numune toplama istasyonunun bulunduğu il veya iller hariç olmak üzere faaliyet gösterdiği il dışından taze beton numunesi alması, 8) Laboratuvar kuruluşunda görev yapan idari veya teknik personel değişikliğinin veya laboratuvarın adres değişikliğinin zamanında bildirilmemesi, 9) (Ek:10/6/2022-7410/17 md.) Laboratuvar kuruluşunun, beton deneyine ilişkin Bakanlıkça belirlenen azami fiyatın üzerinde bedel aldığının tespiti, hallerinde 19.030 Türk lirası idari para cezası, d) (Değişik:10/6/2022-7410/17 md.) Laboratuvar kuruluşuna, beton, hazır beton, beton çelik çubuk ve benzeri yapı malzemesi üreten ve/veya pazarlayan firmalar adına laboratuvar hizmetinde bulunduğunun tespit edilmesi halinde, İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilir. e) Aşağıda belirtilen; 1) Bu fıkranın (d) bendine göre verilen cezanın ilan edilmesinden sonra, aynı türden cezayı gerektiren ikinci bir fiilin işlenmesi ve bundan dolayı ceza verilip ilan edilmesinden sonra üçüncü defa aynı türden ceza vermeyi gerektiren bir fiilin işlenmesi ve bundan dolayı da ceza verilip ilan edilmesi, 2) (Değişik:10/6/2022-7410/17 md.) Laboratuvar kuruluşunun gerçeğe aykırı olarak düzenlediği raporu idarelere veya şahıslara sunduğunun tespit edilmesi, hâllerinde Merkez Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça laboratuvar kuruluşunun izin belgesi iptal edilerek faaliyetine son verilir. Sözleşmesi feshedilir ve teminatı irat kaydolunur. Üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkra hükümleri, laboratuvar kuruluşu hakkında uygulanan idari müeyyideler için de geçerlidir... hükmü getirilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, 4708 sayılı Kanunda laboratuvar; inşaat ve yapı malzemeleri ile ilgili ham madde ve mamul madde üzerinde ilgili standartlarına veya teknik şartnamelerine göre ölçüm, muayene, kalibrasyon yapabilen ve diğer özelliklerini tayin eden, Bakanlıktan izin almış tesis olarak tanımlanmış ve 4708 sayılı Kanunda ve Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliğinde öngörülen esaslara göre görev ve sorumluluğunu yerine getirmediği tespit edilen laboratuvarlar hakkında uygulanacak idari müeyyideler (uyarma, idari para cezası, bir yıl yeni iş almaktan men cezası ve faaliyete son verme cezası olarak) belirlenmiştir. Buna göre laboratuvar kuruluşunun gerçeğe aykırı olarak düzenlediği raporu idarelere veya şahıslara sunduğunun tespit edilmesi halinde Bakanlıkça izin belgesinin iptal edilerek faaliyetine son verileceği açık olup ancak bu halde gerçeğe aykırı olarak düzenlendiğinin açıkça ve kesin olarak ortaya konulması gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden; ... tarih ve ... sayılı Merkez Yapı Denetim Komisyonu kararında, İstanbul Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü personelleri tarafından 19/07/2022 tarihinde davacıya ait laboratuvar mahallinde yapılan ara denetimde, laboratuvarda iki adet pres cihazının bulunduğu, pres cihazlarının kırım kayıtlarının incelendiği, örnekleme usulü ile karot raporu seçilerek kırım kayıtlarının kontrol edildiği, yapılan kontrolde ... nolu kırım ekran görüntüsünde 82/82 karot deney sonucunun 28,39 MPa ve 25,55 MPa olduğunun görüldüğü, laboratuvar personelinden ... rapor nolu deney raporunun istendiği, raporda 82/82 ebatlarındaki numune basınç dayanımlarının 28,39 MPa ve 29,20 MPa olduğu, birinci numuneye ait kırım sonucunun değişmemiş olduğu, ikinci numuneye ait kırım sonucunun ise değişmiş olduğunun görüldüğü, 2. pres cihazının kırım kayıtlarının kontrol edildiği, 2. pres cihazında da ... kırım ekran görüntülerine ulaşıldığı, kırım ekran görüntüsünde, karot deney sonucunun 82/82 karot deney sonucunun ebatlarındaki numunelere ait dayanımın 28,39 MPa ve 29,20 MPa olduğunun görüldüğü ilk pres cihazındaki 1. numunenin düşük mukavemet gelmesi sebebiyle 2. pres cihazında aynı numune bilgisi kısmında farklı kırım sonucu oluşturulduğu ve raporlandığının değerlendirildiği, ilk kırımdaki 82/82 ebatlarındaki numune için elde edilen 25,55 MPa dayanım 0,82 dönüştürme katsayısı ile 1:2 dayanıma çevrildiğinde, 20,91 MPa dayanıma karşılık gelmekte elde edilen bu dayanımda C30 dayanım sınıfı için en düşük basınç dayanım kriteri olan 22.1 MPa dayanım değerinin altında kalmakta olduğundan uygunsuz çıkan deney sonucunun hileli uygulamalarla gerçeğe aykırı raporlanarak deney sonucu oluşturulduğu ve YDS sisteminde bu şekilde deney raporunun onaylandığı, ... numaralı deney raporu için yapılan incelemede; ... tst nolu kırım ekran görüntüsünde 82/82 karot deney sonucunun 24,07 MPa, 43,73 MPa ve 33,6 MPa olduğunun görüldüğü ve laboratuvar personelinden .... rapor nolu deney raporunun istendiği, raporda 82/82 ebatlarındaki numune basınç dayanımlarının 30,3 MPa, 43,73 MPa ve 33,60 MPa olduğu, birinci numuneye ait kırım sonucunun değişmiş olduğunun görüldüğü, 2. pres cihazının kırım kayıtlarının kontrol edildiği, 2. pres cihazında da ... tst kırım ekran görüntülerine ulaşıldığı, kırım ekran görüntüsünde, karot deney sonucunun 82/82 ebatlarındaki numunelere ait dayanımın 30,3 MPa ve 43,73 MPa ve 33,60 MPa olduğunun görüldüğü ve ilk pres cihazındaki 1. numunenin düşük mukavemet gelmesi sebebiyle 2. pres cihazında aynı numune bilgisi kısmında farklı kırım sonucu oluşturulduğu ve raporlandığının değerlendirildiği, ilk kırımdaki 82/82 ebatlarındaki numune için elde edilen 24,07 MPa dayanım 0,82 dönüştürme katsayısı ile 1:2 dayanıma çevrildiğinde 19,73 MPa dayanıma karşılık gelmekle elde edilen bu dayanımda C30 dayanım sınıfı için en düşük basınç dayanım kriteri olan 22,10 MPa dayanım değerinin altında kalmakta olduğundan uygunsuz çıkan deney sonucunun hileli uygulamalarla gerçeğe aykırı raporlanarak deney sonucu oluşturulduğu ve YDS sisteminde bu şekilde deney raporunun onaylandığı, K1443-22 numaralı deney raporu için yapılan incelemede, ... nolu kırım ekran görüntüsünde 82/82 karot deney sonucunun 17,48 MPa, 25,08 MPa ve 28,94 MPa olduğunun görüldüğü ve laboratuvar personelinden K1443-22 rapor nolu deney raporunun istendiği, raporda 82/82 ebatlarındaki numune basınç dayanımlarının 29,34 MPa, 25,08 MPa ve 28,94 MPa olduğu, birinci numuneye ait kırım sonucunun değişmiş olduğunun görüldüğü, 2. pres cihazının kırım kayıtlarının kontrol edildiği, 2. pres cihazında da K1443 tst kırım ekran görüntülerine ulaşıldığı, kırım ekran görüntüsünde, karot deney sonucunun 82/82 ebatlarındaki numunelere ait dayanımın 29,34 MPa, 25,08 MPa ve 28,94 MPa olduğunun görüldüğü, ilk pres cihazındaki 1. numunenin düşük mukavemet gelmesi sebebiyle 2. pres cihazında aynı numune bilgisi kısmında farklı kırım sonucu oluşturulduğu ve raporlandığının değerlendirildiği, ilk kırımdaki 82/82 ebatlarındaki numune için elde edilen 17,48 MPa dayanım 0,82 dönüştürme katsayısı ile 1:2 dayanıma çevrildiğinde 14,33 MPa dayanıma karşılık gelmekle elde edilen bu dayanımda C25 dayanım sınıfı için en düşük basınç dayanım kriteri olan 17,85 MPa dayanım değerinin altında kalmakta olduğundan uygunsuz çıkan deney sonucunun hileli uygulamalarla gerçeğe aykırı raporlanarak deney sonucu oluşturulduğu ve YDS sisteminde bu şekilde deney raporunun onaylandığı, belirtilen bu hususlar doğrultusunda davacı laboratuvar kuruluşunun görev ve sorumluluklarını yerine getirmediğinden bahisle 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 8. maddesinin 10. fıkrasının (e) bendinin 2. alt bendi uyarınca laboratuvar izin belgesinin iptali ve faaliyetine son verilmesi için Bakanlık Makamına teklifte bulunulduğu ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 24/05/2023 tarih ve 6508506 sayılı Makam Oluru ile davacı şirketin laboratuvar izin belgesinin iptal edilerek laboratuvarın faaliyetine son verildiği görülmektedir. Dosyada yer alan "hadise ve değerlendirme" başlıklı belgede;" deney rapor verilerinin beton pres cihazındaki kayıtları ile yapılan karşılaştırmalarda tespit edilen hadisenin; ..., ... ve ... laboratuvar rapor numarası verilen deney raporunda, beton pres cihazının kırım kayıtlarında deneye tabi tutulan ..., ... ve ... laboratuvar ile numune kayıt defterine kaydedilen karot numunelerinin sonuçlarının, incelemesi yapılan deney raporu ile uyumlu olmadığı ve bir adet deney sonucunun beton proje sınıfı için standartta öngörülen en düşük dayanım kriterini sağlamadığının tespit edilmesi ancak deney raporunda bu numune sonucunun değişmiş olduğunun görüldüğü, deneyin farklı bir numune bilgilerinin yeniden girilerek farklı bir numune ile tekrardan yapıldığı, istenen sonuç elde edildiğinde deney rapor çıktısının alınarak deney raporunun onaylandığının tespit edildiği, bu usulsüz uygulamaların beton pres cihazlarında yapılabildiği ve belge ekinde sunulan ekran görüntülerinde görüleceği üzere deney yapan personelin ilk kırdığı numunenin uygunsuz çıkması sebebiyle örnek olarak birinci numune kısmında yeni numune bilgileri girerek tekrar kırım yapıldığı, uygunsuz çıkan deney verisi yerine tekrar kırılan numunenin uygun deney sonucu ile değiştirildiği, bir önceki deney sonucunun tekrardan birinci numune kısmında kırımı yapıldığı için ilk sonucun iptal edildiği yeni sonucun birinci numune kısmına kaydedildiği, ... laboratuvar numarası ile kaydedilen numune bilgileri karşılaştırıldığında ilk pres cihazında uygunsuz çıkan sonuca ait kırımın 07.05.2022 tarihinde yapıldığı, numune ağırlığının 975 gr olduğu, ikinci pres cihazında aynı numune kısmında numune kırımının 07.05.2022 tarihinde yapıldığı ve numune ağırlığının 1014 gr olduğunun ve birinci kısımda tekrarlanan kırımda farklı ağırlıkta bir numunenin kırıldığının görüldüğü" ifadelerine yer verilmiştir. Dairemizin 10/07/2024 tarihli ara kararıyla; davacı şirketten, laboratuvarda, yukarıda bilgisine yer verilen sertleşmiş beton numunelerinin 1. pres cihazında kırılıp basınç dayanımlarının ölçülmesinden sonra, 2. pres cihazında aynı yapılara ilişkin yeniden kırım işlemlerinin yapılarak yeni veriler elde edilmesinin nedeninin ve yasal dayanağının, davalı idareden ise şantiyelerden alınan sertleşmiş beton deney numunelerinin kırım işlemlerinin yapılarak basınç dayanımlarının ölçülmesinde uygulanan yöntemin ne olduğunun ve yasal dayanağının sorulması üzerine, davalı idare tarafından; sertleşmiş beton (karot) numunesinin alınması ve deneylerinin yapılması ile ilgili olarak işlemlerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü 29.04.2021 tarih ve 2021/07 Nolu Genelge ile 31.01.2022 tarih ve 2022/02 Nolu Genelge kapsamında yürütüldüğü, ayrıca inşaat mahalline getirilen betonun basınç dayanımının uygun olmaması veya taze betondan numune alınmaması veya taze beton numunelerinden deney sonucu elde edilememesi durumlarında Bakanlıklarından izin belgesi almış laboratuvarlarca beton basınç sınıfının değerlendirilmesi, dolaylı deneylere ilaveten seçilmiş karotlara ait deney verilerinin kullanılması yöntemi ile yapıldığı, davacı tarafından ise; yapı denetim uygulamasında bir karot deneyinin doğru sonuçları ihtiva etmediği hususunda bir şüphe doğması halinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü personeli eşliğinde aynı yapıdan ikinci kez karot alınarak yeniden deney yapılması yoluna gidildiği talep edilmesine rağmen bu talebin davalı idarece kabul edilmediği, davalı idarenin 2.pres cihazı olarak adlandırdığı pres cihazının, laboratuvarlarında asıl olarak kullanılan bilgisayar vasıtası ile ağa bağlı ve personelin erişimine açık, deneylerin yapıldığı ana pres cihazı olduğu, davalı idarenin 1.pres cihazı olarak adlandırdığı cihazın ise ana pres cihazının arızalanması halinde ve ayrıca personelin eğitimi amacıyla kullanılan yedek pres cihazı olduğu, davalı idarenin iddiasının aksine önce ana pres cihazında deneylerin gerçekleştirildiği ve beton basınç dayanım değerlerini karşılayan bu verilere dayanarak deney raporlarının oluşturulduğu ve ulusal yapı denetim sistemine yüklendiği, davalı idarenin sunduğu her 3 deneye ilişkin iki pres cihazının da bağlı olduğu bilgisayarlardan alınan deney verilerine ilişkin çıktılarda test tarihinin yazdığı (20.06.2022 ve 05.07.2022) ancak saat bilgisinin bulunmadığı, davalı idarenin 1.pres cihazında yapılan kırım sonucu düşük çıkan deney raporundaki verinin önce, 2.pres cihazındaki verilerin ise sonra alındığı iddiasının farazi olduğu ve bu iddiayı destekleyecek öncelik/sonralık ilişkisini gösteren bir kaydın bulunmadığı, laboratuvar tarafından asıl olarak kullanılan, ağa bağlı ve personel erişimine açık ana pres cihazında (idarenin 2.pres cihazı olarak değerlendirdiği) kırımların gerçekleştirildiği ve beton basınç dayanım değerlerini sağlayan verilere dayalı olarak deney raporlarının oluşturulduğu ve UYDS'ye yüklendiği, belirtilmiştir. Uyuşmazlıkta; dava konusu işlemin laboratuvarda yer alan 2 pres cihazının kırım kayıtlarının incelenmesi neticesinde, ilk pres cihazındaki bir numunenin düşük mukavemet gelmesi nedeniyle 2. pres cihazında aynı numune bilgisi kısmında farklı kırım sonucu oluşturularak ve uygunsuz çıkan deney sonucunun hileli uygulamalarla gerçeğe aykırı raporlanmasından bahisle tesis edildiği dikkate alındığında iki farklı pres cihazından birinde uygun değerlerin çıkmasının sebepleri ve pres cihazına hangi miktarda numune alınması gerektiği ve pres cihazına alınan numune miktarına bağlı olarak kırılma değerlerinde bir değişiklik meydana gelip gelmeyeceği, 2 ayrı pres cihazından alınan verilerle ilgili olarak beton basınç dayanım değerlerini sağlayıp sağlamama hususunda her iki cihazın da değerlendirmeye alınmasının gerekip gerekmediği hususlarının araştırılıp değerlendirilerek gerekirse bilirkişi incelemesi yapılarak yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararın kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 09/10/2024 tarihinde, kesin olarak, oybirliğiyle karar verildi.