Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/3411 · K. 2024/5992

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/3411 E.  ,  2024/5992 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/3411 Karar No : 2024/5992 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av.... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı tarafından, unlu mamüller satışı faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... Belediye Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E..., K:... sayılı kararda; davacının "unlu mamüller satışı" faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunduğu, davalı idare personellerince farklı tarihlerde yapılan denetimlerde işyerinde üretime yönelik faaliyette bulunulduğunun tutulan tutanaklar ve çekilen fotoğraflarla sabit olduğu, bu denetim tarihleri ile kurulan aparatların garanti belgesini alabilmek amacıyla iki kez imalat denemesi yapıldığının iddia edildiği tarihlerin ise birbiriyle uyuşmadığı, 01/08/2017 tarihli denetim sonrasında tespit edilen mevzuata aykırılıkların düzeltilmesi için davacıya Yönetmelik'te öngörülen onbeş günlük sürenin verildiği ve süre bitiminde yapılan denetimde işyerinde mevcut olan aykırılıkların giderilmediği ve işyeri açma ve çalışma ruhsatında belirtilen faaliyet konusunun dışında faaliyet gösterilmesine devam edildiğinin tespit edilmesi nedeniyle mevzuatta öngörülen yaptırım olan işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemin tesis edildiği, anılan işlemin ilgili Yönetmelik'te belirtilen usule uygun olarak tesis edildiği anlaşıldığından, ruhsat iptaline ilişkin dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davacının "unlu mamuller satışı" faaliyet konulu ruhsatı bulunan işyerinde gerçekleşen imalat eyleminin 1608 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilmesi, diğer bir ifadeyle 1608 sayılı Kanun uygulanmak suretiyle davacının tespite konu olan faaliyetine son verilmesi ya da yasak fiilin sonlandırılması şeklinde karar verilmesi mümkün iken, ticari faaliyette bulunmasını engelleyecek şekilde ruhsat iptaline ilişkin tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı belirtilerek, istinaf isteminin kabulüne, Mahkeme kararı kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 12/03/2024 tarih ve E:2023/7922, K:2024/1661 sayılı kararıyla "dava dosyasında yer alan denetimler üzerine tutulan tutanaklardan davacının "unlu mamüller satış" ruhsatı düzenlendiği tarihten itibaren işyerinde defalarca yapılan denetimde ruhsata aykırı olarak üretim yapıldığının tespit edildiği, ruhsata aykırı faaliyet süreklilik arz edecek şekilde ruhsatta yer alan faaliyet konusunun (unlu mamül satış) önüne geçerek asıl faaliyet konusu haline geldiği anlaşılmış olup, bu haliyle davacıya uygulanacak olan yaptırımın işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali yönünde olacağı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak süreklilik arz edecek şekilde unlu mamül üretimi yapılmasına devam edilmesi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı" gerekçesiyle bozulması üzerine, İdare Dava Dairesince bozmaya uyularak, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İşyerinde unlu mamüllerin meşrubatla birlikte sıcak olarak servis edildiği için ekmek fırını ile ısıtıldığı, ekmek üretilmediği, kamu hizmeti sunulduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir. " hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir. " kuralına yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle inceleyerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır. Uyuşmazlıkta, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen kararın, Danıştay kararıyla bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 30/10/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.