Danıştay Kararı · E. 2024/3471 · K. 2024/4245

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2024/3471 E.  ,  2024/4245 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/3471 Karar No : 2024/4245 DAVACI : ... Sendikası (... -Sen) VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı DAVANIN ÖZETİ : Davacı tarafından, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarının; 1)Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni'nin, 2)Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) Öğretim Programı’nın; 2027-2028 eğitim ve öğretim yılında ilkokullarda 4. sınıfta doğrudan, 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ve imam hatip ortaokullarında 5. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 3)Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (9, 10, 11 ve 12. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak ekli örneğine göre uygulanmasının, 4)Hayat Bilgisi Dersi (1, 2 ve 3. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ilkokullarda 1. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 5)Türkçe Dersi (1, 2, 3 ve 4. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ilkokullarda 1. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 6)Matematik Dersi (1, 2, 3 ve 4. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ilkokullarda 1. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 7)İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi Dersi (4. sınıf) Öğretim Programı’nın 2027-2028 eğitim ve öğretim yılından itibaren ilkokullarda uygulanmasının, 8)Sosyal Bilgiler Dersi (4, 5, 6 ve 7. sınıflar) Öğretim Programı’nın; 2027-2028 eğitim ve öğretim yılında ilkokullarda 4. sınıfta doğrudan, 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ve imam hatip ortaokullarında 5. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 9)Fen Bilimleri Dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) Öğretim Programı’nın; 2026-2027 eğitim ve öğretim yılından itibaren ilkokullarda 3. sınıftan, 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ve imam hatip ortaokullarında 5. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 10)Türkçe Dersi (5, 6, 7 ve 8. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ve imam hatip ortaokullarında 5. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 11)Matematik Dersi (5, 6, 7 ve 8. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ve imam hatip ortaokullarında 5. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 12)T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi (8. sınıf) Öğretim Programı’nın 2027- 2028 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ve imam hatip ortaokullarında uygulanmasının; 13)Matematik Dersi (Hazırlık, 9, 10, 11 ve 12. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024- 2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında hazırlık ve 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 14)Fizik Dersi (9, 10, 11 ve 12. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 15)Biyoloji Dersi (9, 10, 11 ve 12. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 16)Tarih Dersi (9, 10 ve 11. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 17)Felsefe Dersi (10 ve 11. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2025-2026 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında 10. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 18)Türk Dili ve Edebiyatı Dersi (Hazırlık, 9, 10, 11 ve 12. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında hazırlık ve 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, 19)T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi (12. sınıf) Öğretim Programı’nın 2027-2028 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında uygulanmasının, 20)Okul Öncesi Eğitim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren anasınıflarında uygulamasının iptali istenilmektedir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME ve GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari davaların açılması' başlıklı 3. maddesinde; "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. Dilekçelerde; a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, d) vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar, e) vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." hükmüne yer verilmiş; 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin, 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, 14. maddenin 3. fıkrasının (g) bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmıştır. İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkeleri gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle, idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır. Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istenildiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ile idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir. Dava dosyasının incelenmesinden; dava dilekçesinde, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni'nin, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) Öğretim Programı’nın; 2027-2028 eğitim ve öğretim yılında ilkokullarda 4. sınıfta doğrudan, 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ve imam hatip ortaokullarında 5. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (9, 10, 11 ve 12. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak ekli örneğine göre uygulanmasının, Hayat Bilgisi Dersi (1, 2 ve 3. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ilkokullarda 1. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, Türkçe Dersi (1, 2, 3 ve 4. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ilkokullarda 1. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, Matematik Dersi (1, 2, 3 ve 4. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ilkokullarda 1. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi Dersi (4. sınıf) Öğretim Programı’nın 2027-2028 eğitim ve öğretim yılından itibaren ilkokullarda uygulanmasının, Sosyal Bilgiler Dersi (4, 5, 6 ve 7. sınıflar) Öğretim Programı’nın; 2027-2028 eğitim ve öğretim yılında ilkokullarda 4. sınıfta doğrudan, 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ve imam hatip ortaokullarında 5. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, Fen Bilimleri Dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) Öğretim Programı’nın; 2026-2027 eğitim ve öğretim yılından itibaren ilkokullarda 3. sınıftan, 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ve imam hatip ortaokullarında 5. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, Türkçe Dersi (5, 6, 7 ve 8. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ve imam hatip ortaokullarında 5. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, Matematik Dersi (5, 6, 7 ve 8. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ve imam hatip ortaokullarında 5. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi (8. sınıf) Öğretim Programı’nın 2027- 2028 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaokul ve imam hatip ortaokullarında uygulanmasının, Matematik Dersi (Hazırlık, 9, 10, 11 ve 12. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024- 2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında hazırlık ve 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, Fizik Dersi (9, 10, 11 ve 12. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, Biyoloji Dersi (9, 10, 11 ve 12. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, Tarih Dersi (9, 10 ve 11. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, Felsefe Dersi (10 ve 11. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2025-2026 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında 10. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, Türk Dili ve Edebiyatı Dersi (Hazırlık, 9, 10, 11 ve 12. sınıflar) Öğretim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında hazırlık ve 9. sınıftan başlayarak kademeli olarak uygulanmasının, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi (12. sınıf) Öğretim Programı’nın 2027-2028 eğitim ve öğretim yılından itibaren ortaöğretim kurumlarında uygulanmasının, Okul Öncesi Eğitim Programı’nın 2024-2025 eğitim ve öğretim yılından itibaren anasınıflarında uygulamasının iptali isteminde bulunulduğu, 'Açıklamalar' kısmında, Felsefe Dersi Öğretim Programı (10. ve 11. sınıflar, Matematik Dersi Öğretim Programı, Biyoloji Dersi Öğretim Programı, Türkçe (Ortaokul) Dersi Öğretim Programı, Türk Dili ve Edebiyatı Dersi Öğretim Programı, Sosyal Bilgiler, T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük (8. sınıf) Dersleri Öğretim Programları, Okul Öncesi Öğretim Programı, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi Öğretim Programı için hukuka aykırılık iddialarına yer verildiği anlaşılmakla birlikte; toplam 33 alt başlıktan oluşan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarının Ortak Metninin hangi kısımlarının iptalinin istenildiği hususunun belirsiz olduğu, yine iptali istenilen her bir öğretim programına ilişkin olarak da hukuka aykırılık iddialarının açık ve net olarak ortaya konulamadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; dava dilekçesinde iptali istenilen düzenlemelerin hangi kısımlarının iptalinin istendiği, iptali istenen maddeler yönünden tek tek, tamamının iptali isteniyorsa tamamı yönünden hukuka aykırılık sebepleri ve iptali istenen maddeler yönünden menfaatin ne şekilde etkilendiği hususlarının açıkça ortaya konulması gerektiğinden, bu haliyle dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan DAVA DİLEKÇESİNİN aynı Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi uyarınca bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde usulüne uygun biçimde düzenlenecek dilekçe ile yeniden dava açılabilmek üzere REDDİNE, 2. Yeniden açılacak dava için ayrıca harç alınmayacağının ve aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddine karar verileceğinin davacı vekiline bildirilmesine, 3. Davanın yenilenmemesi durumunda kullanılmayan posta gideri ile ... -TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine, 10/07/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.