Danıştay Kararı · E. 2024/351 · K. 2024/1263

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/351 E.  ,  2024/1263 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/351 Karar No:2024/1263 TEMYİZ EDENLER I- (DAVALI) ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... II- (DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER) 1- ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... 2- ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Belediye Başkanlığı İSTEMİN KONUSU: ...İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi'nde bulunan ... ada, ... parsel numaralı taşınmaz üzerinde imar planı ile getirilecek kullanım kararlarına uygun olarak hayvan kontrol ve dinlendirme istasyonu yapılmak amacıyla 30 yıl süreli bağımsız ve sürekli nitelikli irtifak hakkı ihalesine çıkılmasına ilişkin ... tarih ve E... sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlığın çözümünün teknik bilgiyi gerektirmesi nedeniyle Mahkemelerinin 14/01/2021 tarihli ara kararı ile "... ili ... ilçesi ... Mahallesi'nde bulunan ... ada ... parsel numaralı taşınmaz üzerinde imar planı ile getirilecek kullanım kararlarına uygun olarak hayvan kontrol ve dinlendirme istasyonu yapılmasının imar mevzuatına, üst ölçekli plan kararlarına, kamu yararına, şehircilik ilkelerine ve planlama esaslarına uygun olup olmadığı, çevreye, su kaynaklarına, tarım arazilerine, yerleşim yerlerine ve ulaşıma herhangi bir zararının bulunup bulunmadığı, yer seçiminin ilgili mevzuatı uyarınca uygun olup olmadığı" yönünde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, bilirkişi raporunda özetle, "Dava konusu işlemde söz konusu parselin köyün mevcut planlama alanı dışında ancak ... ilçesinin mücavir alanında yer alması nedeniyle ilçe belediyesinden görüş sorulmaması, Hayvan Nakillerinde Kontrol ve Dinlendirme İstasyonları Yönetmeliği’nin 5. maddesinde, “a) İstasyonlar yasaklama veya kısıtlama bulunan bölgelerde kurulamaz." hükmüne rağmen 1/100.000 ölçekli 2038 ... Çevre Düzeni Planı "Plan Hükümleri"ne göre hayvancılık tesislerine yönelik olarak ilgili belediyece belirlenen mesafe kısıtlarına uygun işlem tesis edilmemesi, ilgili ... Belediyesi sınırları içinde dava konusu parsele alternatif olabilecek alanların değerlendirilmemesi, söz konusu parselin yalnızca mülkiyeti Hazinenin olması dışında konumu, etrafındaki kullanımlara uzaklığı, çevreye yönelik kirletici etkilerinin ele alınmaması, çevreyi ve altyapıyı zorlayan, çevreyi kirletme potansiyeli yüksek bu hayvancılık tesisi yapılmakta olan Köy İçi Yerleşim Yeri ve Gelişim Amaçlı İmar Planı Çalışmasının plan bütünlüğünü ve sürekliliğini bozacağından, dava konusu işlem nesnel gerekçelere dayansa bile sonuçları itibarıyla kamu yararına uygun olmaması, imar planı tanımı ve mevzuatı gereği plan bütünü çerçevesinde, özellikle de çevreyi kirletme potansiyeli yüksek bir kullanıma yönelik bu değişimin etkilerinin değerlendirmesinin yapılmasını gerekli kıldığı hâlde yapılmaması, 30 yılı aşkın süredir ağırlıkla dikili tarım arazisi olarak kullanılan ve üzerinde dikkate değer sayıda badem ağaçları ile üzüm asmalarının yer aldığı parselin hayvancılık tesisi bile olsa yapılaşmaya açılmasında kamu yararının olmaması, mevcutta bulunan atıl su deposunun yerine yeni su deposunun dava konusu parselin hemen yakınında yer alması ve atıkların akış yönünün köye doğru olmasının su kirletme riskini ortadan kaldırmaması, tesisin ... anayoluna bağlantısının köyün içinden geçiyor olmasının koku, toz, gürültü gibi çevre kirliliği yanısıra köyün mevcut yol alt yapısına zarar vermesi, dava konusu işlemin etrafındaki kullanımları dikkate almayan ve yapılmakta olan planın bütünlüğüne aykırı olarak tek parsel özelinde plan kararını zorlamasının planlama teknikleri ile şehircilik ilke ve esaslarına aykırılık teşkil etmesi, söz konusu tüm kent geneline hizmet verecek olan bu kullanımın, parsel bazında değil ilçe bazında yapılacak bir değerlendirme ve düzenleme gerektirmesi nedeniyle bu düzenlemede kamu yararı olmaması, dava konusu işlem sürecinde planlama bütününde tüm bileşenlerin değerlendirilmesinin yapıldığı, bütüncül ve bilimsel gerekçeleri açık bir karar alma sürecinin işletilmemesi nedenleriyle ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi’nde bulunan ... ada ... parsel numaralı taşınmaz üzerinde "imar planı ile getirilecek kullanım kararlarına uygun olarak hayvan kontrol ve dinlendirme istasyonu" yapılmak amaçlı 30 yıl süreli irtifak hakkına yönelik işlemlerin planlama ilke ve esasları ile kamu yararına uygun olmadığı" görüş ve kanaatinin belirtildiği, anılan bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, davalı idarece bilirkişi raporuna itiraz edilmiş ise de anılan rapor hükme esas alınabilecek nitelikte görüldüğünden itirazların yerinde bulunmadığı, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi’nde bulunan ... ada ... parsel numaralı taşınmaz üzerinde imar planı ile getirilecek kullanım kararlarına uygun olarak hayvan kontrol ve dinlendirme istasyonu yapılmak amaçlı 30 yıl süreli irtifak hakkına yönelik işlemlerin planlama ilke ve esasları ile kamu yararına uygun olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, dava konusu ihale işlemlerinin 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik ile 324 ve 327 sayılı Milli Emlak Genel Tebliğ hükümleri doğrultusunda tesis edildiği, davalı yanında müdahil Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından, Hayvan Nakillerinde Kontrol ve Dinlendirme İstasyonları Yönetmeliği ile uzun mesafeli hayvan hareketlerinin en yoğun olduğu hat olan doğu batı hattında ilk hareketten 8 saate denk gelen 600-650 km mesafede, Ardahan, Kars, Ağrı, Erzurum illerinden Adapazarı, Kocaeli, İstanbul hattında E80 karayolu güzergahında ve Karadeniz illerinden batı illerine olan güzergahta Amasya ilinde, Ardahan, Kars, Ağrı, Erzurum illerinden İzmir, Bursa, Çanakkale hattında Sivas, Ankara ve Afyonkarahisar ilinde, Güneydoğu illerinden İzmir, Bursa hattında Kayseri ve Adana ilinde, Avrupa'dan ithalat yolu ile ülkemize gelen hayvanlar için Edirne ilinde, dinlendirme istasyonu kurulmasına ... tarih ve ... nolu Olur'la karar verildiği, bu hususta çeşitli illerde arazi tahsisi yapılarak çeşitli harcamalar yapıldığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : 1. Davalı yanında müdahil ...'ın temyiz isteminin incelenmesinden: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 48. maddesinin 6. fıkrasında, temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödenmemiş olması hâlinde, kararı veren merci tarafından verilecek yedi günlük süre içerisinde tamamlanması, aksi takdirde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususunun temyiz edene yazılı olarak bildirileceği, verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, ilgili merciin kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar vereceği kurala bağlanmıştır. Dosyanın incelenmesinden; davalı yanında müdahil ...vekili tarafından ... tarihinde ... İdare Mahkemesi kayıtlarına giren dilekçe ile istinaf başvurusunda bulunulduğu, istinaf başvuru harcı olarak 220,70-TL yatırıldığı, bu başvuru üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla İdare Mahkemesi kararının onanmasına karar verildiği, bu kararın Dairemizin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla özetle "...İdare Mahkemesi'nce verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesi uyarınca ivedi yargılama usulü kuralları gereğince doğrudan temyize tâbi olduğu, ivedi yargılama usulüne tâbi olan davalarda istinaf kanun yoluna başvurulmasının mümkün olmadığı dikkate alındığında, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi tarafından esasa girilmeksizin dava dosyasının Danıştay'a gönderilmesi gerekirken, esasın incelenmesi suretiyle verilen kararda usûl kurallarına uygunluk bulunma(dığı)..." gerekçesiyle bozulmasına karar verildiği, bu karar üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla dosyanın Dairemize gönderilmesine karar verildiği, yapılan ilk inceleme neticesinde davalı yanında müdahil ... tarafından temyiz harç ve posta giderinin eksik ödendiğinin anlaşılması üzerine Dairemizin 12/02/2024 tarihli yazısı ile, temyiz isteminin işleme konulabilmesi için temyiz harç ve posta ücreti eksikliğinin 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin 6. fıkrası uyarınca yazının tebliğinden itibaren 7 gün içinde tamamlanması, aksi hâlde temyiz isteminden vazgeçilmiş sayılacağına karar verileceğinin belirtildiği, bu yazının 14/02/2024 tarihinde müdahil vekilinin "Uets" adresine tebliğ edildiği ve 19/02/2024 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığı, buna karşın verilen 7 günlük süre içinde söz konusu eksikliğin giderilmediği anlaşılmaktadır. Bu itibarla, müdahil ... tarafından, Mahkeme kararının 2577 sayılı Kanun'un 48. maddesinin 6. fıkrası uyarınca temyiz edilmemiş sayılmasına karar verilmesi gerekmektedir. 2. Davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile yanında Müdahil Tarım ve Orman Bakanlığı'nın temyiz isteminin incelenmesinden: İdare ve vergi mahkemelerinin nihaî kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı yanında müdahil ... tarafından ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının TEMYİZ EDİLMEMİŞ SAYILMASINA, 2. Davalı ile yanında müdahil Tarım ve Orman Bakanlığı'nın temyiz istemlerinin ise reddine, 3. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin ...İdare Mahkemesi'nin ...tarih ve E:..., K:...sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 4. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 5. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara ve müdahillere iadesine, 6. Müdahil ... tarafından yatırılan ...-TL istinaf başvuru harcının istemi hâlinde iadesine, 7. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 8. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 13/03/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.