Danıştay Kararı · E. 2024/3541 · K. 2024/6271

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2024/3541 E.  ,  2024/6271 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/3541 Karar No : 2024/6271 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava, polis memuru olarak görev yapan davacının, "görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek" fiilini işlediğinden bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6 maddesi uyarınca "3 günlüğe kadar aylık kesimi cezası" ile cezalandırılması gerekmekte ise de aynı Tüzüğün 14. maddesi uyarınca tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle bir üst ceza olan "4 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla tecziyesine, öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan anılan cezanın 657 sayılı Kanun'un 125/5. maddesi uyarınca brüt aylığının 1/4 oranında kesilmesi suretiyle uygulanmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı İstanbul Valiliği İl Polis Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : Danıştay İkinci Dairesinin 03/01/2024 günlü, E:2021/16130, K:2024/97 sayılı bozma kararına uyularak verilen ... İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; emniyet hizmetinin yerine getirilmesinde gecikmeye sebebiyet verdiği görülen davacının disiplin cezası ile cezalandırılmasını gerektiren eyleminin sübuta erdiği, ancak tekerrüre esas alınan aylık kesimi cezalarından birisinin, davacının Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-3 maddesinde yer alan "Kıyafet Yönetmeliğine aykırı biçimde giyinmek" fiili nedeniyle verildiği, ancak bu fiilin 23/01/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamede "kınama cezasını gerektiren fiiller" arasında düzenlendiği, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da ise (18/10/2018 günlü, 7148 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik ile) tekrar aylıktan kesme cezasını gerektiren fiiller arasına alındığı, bu durumda, her ne kadar dava konusu işlemin tesis edildiği ve bu kararın verildiği tarihte tekerrüre esas alınan "Kıyafet Yönetmeliğine aykırı biçimde giyinmek" fiilinin karşılığı "aylıktan kesme" cezası olsa da ve bu cezanın bu hali ile idari anlamda kesinleştiği anlaşılmakta ise de, 23/01/2017 günlü 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 682 sayılı KHK'da "kınama cezasını gerektiren fiiller" arasına alınmış olması ve lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olması karşısında, dava konusu disiplin cezasına dayanak alınan bu fiilin tekerrüre esas alınamayacağı ve dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacıya isnat edilen fiilin sübut bulduğu, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının gerekçeli onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Polis memuru olarak görev yapan davacının, İstanbul ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğü emrinde görev yaptığı dönemde, 23/04/2012 tarihinde nöbetçi olduğu sırada hırsızlık olayı mağduru G.B.'nin müşteki olarak ifadesi alındıktan sonra, olayın aydınlatılması için gerekli yazışmaları ve olay yeri inceleme tutanağını tanzim etmediği iddiasıyla yapılan soruşturma sonucunda, "görevinde kayıtsızlık gösterdiği ve görevini savsakladığından" bahisle Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğünün 5/A-6 maddesi uyarınca "3 günlüğe kadar aylık kesimi cezası" ile cezalandırılması gerekmekte ise de aynı Tüzüğün 14. maddesi uyarınca tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle bir üst ceza olan "4 ay kısa süreli durdurma" cezasıyla tecziyesine, öğrenim durumu itibariyle yükselebileceği kadronun son kademesinde bulunduğundan anılan cezanın, 657 sayılı Kanun'un 125/5. maddesi uyarınca brüt aylığının 1/4 oranında kesilmesi suretiyle uygulanmasına karar verilmesi üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 5/A-6 maddesinde; "görevde kayıtsızlık göstermek, görevi savsaklamak veya geçerli bir özrü olmaksızın belirtilen sürede bitirmemek" fiili üç günlüğe kadar aylık kesimi cezasını gerektiren eylem, işlem, tutum ve davranışlar arasında sayılmıştır. Anılan Tüzük'ün dava konusu işlem tarihinde "Yinelenme" başlığını taşıyan 14. maddesinde ise, "Disiplin cezası verilmesine neden olmuş bir eylem, işlem, tutum veya davranışın cezaların sicilden silinmesine ilişkin süre içinde yenilenmesinde bir derece ağır ceza uygulanır. Aynı derecede cezayı gerektiren değişik eylem, işlem, tutum veya davranışlar nedeniyle verilen disiplin cezalarının üçüncü uygulanmasında da bir derece ağır ceza verilir." kuralı yer almıştır. 08/03/2018 günlü, 30354 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve emniyet teşkilatı mensuplarına ilişkin disiplin kurallarını yeniden düzenleyen 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da, Tüzük'ün 14. maddesindeki düzenlemeye yer verilmemiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlık konusu olayda; davacının, üzerine atılı olan eylemi işlediği sabit olmakla birlikte, dava devam ederken, davacının fiiline uygulanacak disiplin cezasına ilişkin mevzuatta değişiklik olması nedeniyle, uyuşmazlığın çözülebilmesi için davacının işlediği fiile hangi mevzuat hükmünün uygulanması gerektiğinin de belirlenmesi gerekmektedir. Ceza hukuku kökenli bir ilke olan ancak zaman içinde hukukun tüm dallarında geçerli bir ilke olarak benimsenen "lehe olan hükmün uygulanması ilkesi"; işlendiği zamanın hukuki normları uyarınca suç sayılan bir fiilin sonradan yürürlüğe giren bir düzenleme ile suç olmaktan çıkarılmış bulunması veya sonradan yürürlüğe giren düzenlemenin, suçun işlendiği zaman mevcut olan düzenlemeye göre suçlunun lehine sonuçlar doğurması durumunda, failin lehine olan sonraki normun daha önce işlenmiş olan fiillere uygulanmasını öngörmektedir. İdare hukuku alanında, kural olarak idari işlemlerin yargısal denetimi tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılmaktadır. İdari işlem niteliğindeki disiplin cezasının da tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuata göre yargısal denetiminin yapılması gerekmekte ise de, lehe olan normun uygulanması ilkesinin disiplin cezaları yönünden de geçerli olduğunun kabulü gerekmektedir. Dolayısıyla fiilin işlendiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan mevzuat ile daha sonra yürürlüğe giren mevzuat hükümleri farklı ise, disiplin cezası ile cezalandırılacak olan kişilerin lehine olan mevzuat hükmü dikkate alınmalıdır. Bu durumda, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 14. maddesinde yer alan ve madde metninde belirtilen şartların oluşması halinde bir derece ağır ceza verilmesini gerektirir nitelikteki düzenlemeye, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'da yer verilmemesinin davacının lehine olduğu görüldüğünden, artık uygulama alanı bulunmayan tekerrür hükmü uyarınca tesis edilen işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararınn yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan davalı idare üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 17/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyize konu karar ve gerekçesi hukuk ve usule uygun olup, kararın aynen onanması gerektiği görüşüyle Daire kararına katılmıyorum.