Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/3571 · K. 2024/6072

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2024/3571 E.  ,  2024/6072 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/3571 Karar No : 2024/6072 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... VEKİLİ : ... Genel Müdürü... 2- ... Bakanlığı VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi...İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Tarım ve Orman Bakanlığı Teftiş Başkanlığında başmüfettiş olarak görev yapan davacının, 3 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. maddesi gereğince görevden alınmasına ilişkin 02/09/2021 günlü, 31586 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ... günlü, ... sayılı Cumhurbaşkanlığı kararının ve Tarım Orman Bakanlığının... günlü, ... sayılı onayı ile Tarım Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü emrine mühendis olarak atamasına ilişkin işlemin iptali ve bu işlem nedeniyle mahrum kalınan özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ...İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; müfettiş kadrosunun 657 sayılı Kanun'un 132/4. maddesinde ifade edilen diğer idari görevlerden farklı kariyer bir meslek olarak düzenlendiği ve müfettişlerin, yargı kararı, sağlık raporu, müfettiş raporu ile saptanmış teftiş hizmetlerinin gerekleriyle bağdaşmayan sağlık, ahlaki veya mesleki yetersizlik halleri veya kendi talepleri dışında görevlerinden alınamayacakları kuralı getirilerek diğer idari görevlerden farklı görevden alınma usulüne tabi tutuldukları ve bu şekilde mesleki bir güvence getirildiği, uyuşmazlıkta, disiplin soruşturması sonucunda davacıya verilen aylıktan kesme cezasının, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin 44. maddesinde yer alan sıhhi, ahlaki veya mesleki yetersizlik halleri kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı gibi 657 sayılı Kanun'un 132/4. maddesi kapsamında, başmüfettişlik görevinin daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadro olarak değerlendirilmek suretiyle davacının üstlendiği görevin ilgili mevzuata aykırı olarak güvencesiz bırakıldığı, bu durumda, disiplin cezasına konu eylemlerin, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmayan davacının, başmüfettişlik görevinden alınmasına ve Tarım Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü emrine mühendis olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle uğranılan parasal hakların yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; davacı hakkında yürütülen soruşturma sonucunda kendisi ve görevi ile ilgili olmadığı halde başkalarına ait kişisel ve özel bilgilere usülsuz bir şekilde erişim sağladığı ve bu eylemini defalarca tekrarladığı, davacının yakın geçmişte benzeri bir eylem nedeniyle cezalandırılmasına karşın belirtilen yönde eylemine devam ettiği ve davacının soruşturma raporu ile somut olarak ortaya konulan bu davranışının Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği ve Denetim Görevlilerin Uyacakları Mesleki Etik Davranış İlkeleri Hakkında Yönetmeliği hükümlerine aykırılık oluşturduğu, dolayısıyla başmüfettişlik görevinden alınmasına ve aynı Bakanlık bünyesinde Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü emrine mühendis olarak atanmasına ilişkin dava konusu işlemlerin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olarak tesis edilmediği, kamu hizmetinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamakla yükümlü olan davalı idarelerin, soruşturma raporunda somutlaştırılan tespitleri, davacıya bu nedenle disiplin cezası verilmesini, davacının geçmiş sicil ve ceza durumlarını ve yürüttüğü kamu görevinin niteliğini dikkate almak suretiyle tesis etmiş olduğu dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından davalı idare vekillerince yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına; davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından,1987 yılında Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığında memuriyete başladığı, Bakanlığın açtığı müfettiş yardımcılığı sınavını kazandığı ve üç yıllık yardımcılık süresini tamamlayıp yeterlilik sınavını geçmesi akabinde müfettiş olarak atamasının yapıldığı, 2008-2014 yılları arasında Bakanlıkta "iç denetçi" olarak görevlendirildiği, 2014 yılında Bakanlık başmüfettişi olarak atandığı, Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği hazırlanırken komisyonda heyet kıdemlisi olarak yer aldığı, Bakanlıkta yeni versiyonu kullanılmaya başlanılan BELGENET sistemine kendisine tanımlanmış olan kullanıcı adı ve şifresiyle girdiği, sistemdeki bilgi ve belgelere usulsüz bir şekilde erişim sağladığı iddiasının asılsız olduğu, BELGENET sistemindeki gelen kutusuna otomatik düşen evraklara bakıldığı, hakkında yürütülen soruşturmanın tarafsızlık ve eşitlik ilkesi kapsamında yürütülmediği, LOG kayıtları incelemesinde kendisine havale edilen işle ilgili/ilişkili olmayan iş ve işlemlere bakan 5 müfettiş tespit edilmesine rağmen 2 müfettişin soruşturma kapsamı dışına çıkarıldığı, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 132/4 maddesinin yasalara aykırı olarak yorumlanması sonucunda başmüfettişlik görevinden alındığı, yönetmeliğin ilgili meddesinde belirtilen durumlara aykırı davranışına ilişkin somut tespitlerinin bulunmadığı ileri sürülmektedir. DAVALI İDARELERİN CEVAPLARI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Tarım ve Orman Bakanlığı bünyesinde başmüfettiş olarak görev yapmakta olan davacı hakkında, ... günlü,...sayılı Soruşturma Raporu ile 09/07/2021 günlü, Ön İnceleme Raporu düzenlendiği, davacı ile birlikte iki müfettişin, Başkanlığın kullandığı BELGENET sisteminden kendilerine havale edilmeyen, kişisel ve özel bilgi içermesi yanında kendileri ve görevleri ile ilgisi olmayan resmi belgelere, sistem açığından yararlanarak özel gayretle, usulsüz erişim sağladıkları, bu sistem açığı hakkında Başkanlığı bilgilendirmedikleri, defalarca bu eylemlerine devam ettikleri, bu eylemlerinin, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği ve Denetim Görevlilerinin Uyacakları Mesleki Etik Davranış İlkeleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, belirtilen kapsamda davacının kendisiyle ilgili olmayan evrakı sistem açığından faydalanmak suretiyle birden çok kez aradığı ve okuduğu hususlarının tespit edildiği, bu tespitler kapsamında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda davacının disiplin amiri tarafından aylıktan kesme cezası ile tecziye edildiği, diğer yandan davacı ve diğer iki müfettiş hakkında 27/07/2021 günlü, 272 sayılı karar ile soruşturma izni verildiği, Danıştay 1. Dairesinin 20/10/2021 günlü, E:2021/1556, K:2021/1486 sayılı kararıyla eylemlerinin muhtemel zarara neden olabileceğinden bahisle ilgililere cezai sorumluluk yüklenemeyeceği gerekçesiyle anılan kararın kaldırıldığı, davacının 02/09/2021 günlü, 31586 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 01/09/2021 günlü, 2021/441 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile başmüfettişlikten alınması ve Tarım Orman Bakanlığının... günlü, ... sayılı onayı ile Tarım Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü emrine mühendis olarak atanması üzerine incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT : 10/07/2018 günlü, 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Atama usulü" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Anayasanın 104 üncü maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkileri haizdir. (2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla atama yapılır. Bu cetvellerde sayılmayan kadro, pozisyon ve görevlere, ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan veya atamaya yetkili amirler tarafından atama yapılır. Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan bu yetkisini alt kademedeki yöneticilere devredebilir. (3) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlerin boşalması hâlinde rektörler bakımından Yükseköğretim Kurulu Başkanı, diğerleri bakımından ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan tarafından görevlendirme yapılabilir. Bu görevlendirmeler aynı gün Cumhurbaşkanlığına bildirilir." hükmü yer almaktadır. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 71. maddesi, 2. fıkrasında, kurumların, memurlarını meslekleri ile ilgili sınıftan genel idare hizmetleri sınıfına veya genel idare hizmetleri sınıfından meslekleri ile ilgili sınıfa, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle atayabilecekleri hükme bağlanmış; aynı Kanun'un 76. maddesi, 1. fıkrasında; "Kurumlar, görev ve unvan eşitliği gözetmeden kazanılmış hak aylık dereceleriyle memurları bulundukları kadro derecelerine eşit veya 68 inci maddedeki esaslar çerçevesinde daha üst, kurum içinde aynı veya başka yerlerdeki diğer kadrolara naklen atayabilirler." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanun'un 132. maddesinin 4. fıkrasında; "Aylıktan kesme cezası ile tecziye edilenler 5 yıl, kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile tecziye edilenler 10 yıl boyunca daire başkanı kadrolarına, daire başkanı kadrosunun dengi ve daha üstü kadrolara, bölge ve il teşkilatlarının en üst yönetici kadrolarına, düzenleyici ve denetleyici kurumların başkanlık ve üyeliklerine, vali ve büyükelçi kadrolarına atanamazlar." hükmü yer almaktadır. Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin "Müfettişlik güvencesi" başlıklı 44. maddesinde; "Müfettişler, yargı kararı, sağlık raporu, müfettiş raporu ile saptanmış teftiş hizmetlerinin gerekleriyle bağdaşmayan sıhhi, ahlaki veya mesleki yetersizlik halleri veya kendi talepleri dışında görevlerinden alınamazlar." hükmü yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığınca, Bakanlık bünyesinde BELGENET sisteminin yeni versiyonunun kullanılmaya başlanması akabinde gelen ve giden evraklara yetkisiz erişim sağlanıp sağlanmadığının tespiti amacıyla LOG kayıtları üzerinde inceleme yapıldığı ve başmüfettiş olan davacı ile aynı birimde görev yapan 2 müfettişin de yetkisiz giriş yaptıklarından bahisle haklarında soruşturma başlatıldığı, yürütülen soruşturma sonucunda davacının 2021 yılında 2018, 2019 ve 2020 yıllarına ait evrakları okuduğu (Müfettiş görevlendirme yazıları ile harcırah beyannameleri, FETÖ/PYD terör örgütü ile ilgili ihbar ve şikayet dilekçeleri, ihbar ve şikayet içeren CİMER başvuruları, personele ilişkin SGK yazıları, kurumlar/birimler arası resmi yazışma içeren belgeler, müfettişler tarafından hazırlanan görüş yazıları gibi bilgi ve belgeler) ve bazı evraklara zaman içinde tekrar baktığı, bu tespitler üzerine düzenlenen soruşturma raporuyla getirilen teklif doğrultusunda, davacı hakkında 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-(a-ı) maddeleri uyarınca aylıktan kesme cezasının verildiği, akabinde düzenlenen ... sayılı Ön İnceleme Raporunda idari yönden değerlendirildiğinde; davacının dava konusu işlemler ile başmüfettişlikten alınarak Tarım Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü emrine mühendis olarak atandığı anlaşılmaktadır. Olayda, davacının kurumda yeni versiyonu kullanılmaya başlanılan BELGENET sisteminde kendisine havale edilmeyen ya da kendisi ile ilgili olmayan iş ve işlemlere ilişkin bilgi ve belgelere kurumca belirlenen usul ve esaslara aykırı şekilde baktığı, bu davranışın Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak ve disiplin cezasını gerektirir nitelikte olduğu, nitekim bu durumun hazırlanan soruşturma raporu ile ortaya konularak davacı hakkında aylıktan kesme cezasının verildiği, bu cezaya karşı açılan davada; davanın reddi yönünde ...İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla kesinleştiği görülmekte ise de; davacının kendi adına tanımlı olan kullanıcı ismi ve şifresiyle eriştiği belge ve yazışmalardaki bilgileri kendisi veya 3. kişiler lehine ya da aleyhine kullandığı yolunda somut bir tespit bulunmadığından dolayı davacının fiilinin mesleğe ve ahlaka aykırı davranış olarak kabul edilemeyeceği, müfettişlik mesleğinin kariyer meslek grubu içerisinde yer aldığı ve davacının aylıktan kesme cezası almış olmasının, Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği'nin 44. maddesi kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığı, öte yandan müfettişlik görevinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 132/4. maddesinde sayılan görevlerden olmadığı da dikkate alındığında, dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık, dava konusu işlemlerin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararı kaldırılarak davanın reddi yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi,... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 09/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.