Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/3606 · K. 2024/5847

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2024/3606 E.  ,  2024/5847 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/3606 Karar No : 2024/5847 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av.... KARŞI TARAF (DAVACI) :...'u temsilen...Sendikası VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... İli, ... İlçe Malmüdürlüğünde veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan davacının, hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin Yüksek Disiplin Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve...sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava konusu işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda; her ne kadar, davacının kişisel Facebook hesabından yaptığı paylaşımların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendinde düzenlenen ''yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek'' fiili kapsamına girdiğinden bahisle Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ise de, Adalet Bakanlığı tarafından, davacı hakkında Türk Ceza Kanunu'nun 301. maddesi uyarınca ''soruşturma izni verilmesine yer olmadığı'', bunun üzerine de, Çemişgezek Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından konu ile ilgili yürütülen adli soruşturmada ''kamu adına kovuşturmaya yer olmadığı'' kararları verildiği görüldüğünden, ... İdare Mahkemesinin (davanın açıldığı tarih itibarıyla yetkili) 19/04/2017 tarihli ara kararı ile ''soruşturma izni verilmesine yer olmadığı'' kararının hangi gerekçeler ve sebepler ile verildiğinin Adalet Bakanlığı'ndan sorulduğu, Adalet Bakanlığı tarafından dosyaya sunulan yazıda; ''davacının sosyal paylaşım sitesinde paylaştığı yazı ve görüntülerin ''eleştiri niteliğinde düşünce açıklamalarından ibaret olduğu, herhangi bir suç oluşturdurmadığı'' cevabının verildiği; her ne kadar davalı idare tarafından, davacının sosyal medya hesabından siyasi içerikli ve Türkiye Cumhuriyeti ile milli değerlere hakaret eden paylaşımlarda bulunduğu, bu nedenle dava konusu disiplin cezası ile cezalandırılmasının hukuka uygun olduğu ileri sürülmekteyse de, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile Anayasanın ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin konuya ilişkin hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; davacının facebook isimli sosyal medya hesabı üzerinden yapmış olduğu paylaşımların görevi başında bulunmadığı mesai saatleri dışında yapıldığı, paylaşımların doğrudan kişilere yönelik olmayan ve herhangi bir kimsenin eylemini hedef almayan, hakaret içermeyen ifadeler kullanılarak eleştirisel nitelikte olduğu, bir başka deyişle söz konusu ifadelerin, Anayasa ve ilgili mevzuatın kendisine tanıdığı ifade özgürlüğü kapsamında usulüne uygun olarak kullanıldığı; diğer yandan, davacının sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendinde düzenlenen ''yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek'' fiili kapsamına girmediği, dolayısıyla davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasının yerinde olmadığı, bu durumda, davacının facebook isimli sosyal medya hesabı üzerinden yapmış olduğu paylaşımların mesai saatleri dışında yapıldığı, Türkiye Cumhuriyeti veya belli bir kesime karşı tehdit veya hakaret taşıyan ifadeler içermediği, kullanılan ifadelerin eleştirisel nitelikte olduğu, bu bağlamda, Anayasa ve uluslararası sözleşmeler ile koruma altına alınan ifade özgürlüğü kapsamında olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihi olan 26/07/2016 itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına dayanak olarak 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendinde yer alan fiillerin gösterilmiş olduğu dikkate alındığında; davacının bu madde hükmü doğrultusunda Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılabilmesi için, yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basma, çoğaltma, dağıtma veya bunları kurumların herhangi bir yerine asma veya teşhir etme fiilerinden birini işlemiş olması gerekmekte iken; davacının soruşturma kapsamında yer alan fiillerinin sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımlar olduğu görülmüş olup; davacının bu fiillerinin 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi sayılan fiillere örtüşmediği ve disiplin hukukunda yer alan "tipiklik" şartının gerçekleşmediği, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Disiplin cezasına konu eylem nedeniyle davacı hakkında 125. maddenin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, Bölge idare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile hukuka aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : ... İli, ... İlçe Malmüdürlüğünde, veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan davacının, facebook adlı sosyal medya hesabında 29/11/2015 tarihinde; ”.... Dünyanın tüm milliyetçi, militarist, bağnaz devletleri ve toplumları, tüm o uyduruk kahramanlık tarihleri sana tarihte senin gibi düşünen insanlara kurban olsun tüm kurumları ile yerin dibine girsin kendileri ile birlikte sizden korkan sizin gibi köpek soyu olsun", yine 29/11/2015 tarihinde; ''... devleti çok can aldı. Tabi haber kanalları göstermediği için haberiniz yok. Nerden olacak. Devletin tv si var derse var yok derse yok. Sorun laik, mücadeleci, solcu ve cumhuriyetçi Kürtler olunca milliyetçisi, dincisi, ulusalcısı, kemalisti tek yürek oluyor. Ne için? Bayrak için, Devlet için. Yerin dibine girin hepiniz aynı b.... farklı renkl...'' , 16/12/2015 tarihinde; ''Barikatın Arkası'' isimli facebook hesabının ''Ne kadar ruh hastası sapık varsa doldurdular kentlere, keyiflerine göre sokak ortasında çocuk öldürmekten çekinmiyorlar.'' başlıklı paylaşımını paylaşması, 06/01/2016 tarihinde "... ..." isimli facebook kullanıcısının yapmış olduğu "Sevgili çocuklar... Mücadelemiz o güzel, o içten dileklerinizi gerçekleştirmek için.." başlıklı paylaşımını kendi sayfasında paylaşması, 09/01/2016 tarihinde; ''... Ne dersin, ne eylersin. Tek dileğim rusların buralara bir atom bombası atması ve topumuzu cehenneme yollaması... Tek çare bu. ''Devlet en azılı, tescilli itlerini göndermiş doğuya, aylardır insanları öldürüyor. (Öldürüp arabanın arkasında sürüklediği, yaktığı ya da soyup sokağa teşhir ettiği militanlar hariç) Siz ne yapıyorsunuz'' şeklinde paylaşımlarda bulunması nedeniyle hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca ''yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek'' fiilini işlediği gerekçesiyle Devlet memurluğundan çıkarılmasına ilişkin Maliye Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların dava konusu işlem tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 6. maddesinde, Devlet memurlarının, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na ve kanunlarına sadakatla bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sadakatla uygulamak zorunda oldukları; 7. maddesinde, Devlet memurlarının herhangi bir kişinin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamayacakları, görevlerini yerine getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din ve mezhep gibi ayırım yapamayacakları; 8. maddesinde de, Devlet memurlarının, resmî sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güvene lâyık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlarıyla göstermek zorunda oldukları belirtilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendinde, "Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek" Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller arasında sayılmış; aynı maddenin dördüncü fıkrasında da, "Yukarıda sayılan ve disiplin cezası verilmesini gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibariyle benzer eylemlerde bulunanlara da aynı neviden disiplin cezaları verilir." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta; davacının ... İli, ... İlçe Malmüdürlüğünde, Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni olarak görev yapmakta iken üzerine kayıtlı sosyal medya (facebook) hesabından yaptığı paylaşımların öğrenilmesi üzerine hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendi uyarınca, "Yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek" eyleminde bulunduğu ve bu eyleminin de sabit olduğu değerlendirilerek, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırıldığı; söz konusu paylaşımların siyasi ve ideolojik propaganda mahiyetinde olduğu; davacının anılan paylaşımlarının ifade özgürlüğü sınırlarını aştığı, anılan paylaşımların siyasi ve ideolojik propaganda mahiyetinde olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre, dava konusu işleme esas olan ve 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendinde yer alan "yasaklanmış her türlü yayını veya siyasi veya ideolojik amaçlı bildiri, afiş, pankart, bant ve benzerlerini basmak, çoğaltmak, dağıtmak veya bunları kurumların herhangi bir yerine asmak veya teşhir etmek" fiilinin, davacının eylemleriyle birebir örtüşmediği açık ise de; 657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan "Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve hallere nitelik ve ağırlıkları itibarıyla benzer olan eylemlere de aynı cezanın verileceği" yolundaki düzenlenme uyarınca, davacının sosyal medya paylaşımlarının nitelik ve ağırlığı itibarıyla 125. maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (b) alt bendinde sayılan fiillerle benzer mahiyette olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda, Devletin bölünmez bütünlüğüne karşı siyasi ve ideolojik amaçlı propaganda yaptığı, Cumhurbaşkanını, Türk milletini, Cumhuriyeti ve Devletin Askeri ve Emniyet Teşkilatını alenen aşağılama suçunu işlediği anlaşılan davacının, Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık; dava konusu işlemin iptaline dair İdare Mahkemesinin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının dava açma tarihi olan 26/07/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 24/12/2024 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.