Danıştay Kararı · E. 2024/363 · K. 2024/1647

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/363 E.  ,  2024/1647 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/363 Karar No : 2024/1647 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Bulvarı, ... Mahallesinde ... ada, ... parsel sayılı İl Özel İdaresi adına kayıtlı taşınmazın otel ve müştemilat olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 28/07/2009-04/05/2012 dönemi için davacıdan 6.173.431,00.-TL ecrimisil istenilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada, istinaf ve temyiz incelemesi neticesinde kesinleşen ve Mahkemelerince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı "dava konusu işlemin kısmen iptaline, kısmen davanın reddine" ilişkin kararın; aynı olayla ilgili olarak bahsi geçen kararın aksine, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/05/2018 tarih ve E:2016/3455, K:2018/2475 sayılı kararı ile davacı şirketin fuzuli şagil olmadığının açıkça belirtildiği, bu nedenle anılan kararın yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; yargılamanın yenilenmesi istenilen işbu kararın konusunun "Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Bulvarı, ... Mahallesinde ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı İl Özel İdaresi adına kayıtlı taşınmazın otel ve müştemilat olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 28/07/2009-04/05/2012 dönemi için davacıdan 6.173.431,00.-TL ecrimisil istenilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin" oluşturduğu, bu karar ile çelişkili olduğu belirtilen Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/05/2018 tarih ve E:2016/3455, K:2018/2475 sayılı kararının konusunun ise, "Samsun İli, İlkadım İlçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı üzerinde bulunan, tapunun ... pafta, ... ada ve ... parselde kayıtlı taşınmazın 04/05/2012 - 18/07/2012 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen, 558.806,00-TL tutarlı Samsun İl Özel İdaresinin … günlü, … sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin" oluşturduğu ve her iki kararın taraflarının da aynı olduğunun anlaşıldığı, bu doğrultuda, her iki kararın taraflarının aynı olduğu ayrıca her ne kadar dönemleri farklı ise de bu kararların konusunu Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Bulvarı, ... Mahallesinde ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin düzenlenen ecrimisil ihbarnamelerinin oluşturduğu ve nihayetinde sözü edilen kararların sebebinin de davacı şirketin anılan taşınmazda fuzuli şagil olarak taşınmazı işgal ettiği iddiasının olduğu dikkate alındığında bu kararlar açısından öncelikle tarafları, konusu ve sebebinin aynı olması şartlarının sağlandığının görüldüğü, ancak, tarafları, sebebi ve müddeabihi aynı olan bir dava hakkında birbirine aykırı kesinleşmiş iki hüküm bulunması halinde, birinci hüküm lehine olan tarafın kesin hükümden istifade etmekte olduğu, bu nedenle yargılamanın iadesi talebi üzerine ikinci hükmün iptaline karar verileceği, bundan dolayı, sadece ikinci hükmün iptali için yargılamanın iadesi yoluna başvurulabileceği, yoksa birinci hükmün iptali için yargılamanın iadesi istenemeyeceği fakat, ikinci hükmün yargılamanın iadesi yolu ile iptal edilebilmesi için, ikinci hükmü veren mahkemenin, ikinci hükmü verirken birinci hükümden haberdar bulunmamış olması gerektiğinin açık olduğu, yargılamanın yenilenmesi istenilen Mahkemelerin işbu kararının temyiz aşamalarından geçerek 22/06/2017 tarihinde kesinleştiği, bu karar ile çelişkili olduğu belirtilen ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 24/05/2018 tarih ve E:2016/3455, K:2018/2475 sayılı kararına konu olan ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı dava dosyasına ilişkin olarak verilen diğer kararın ise istinaf ve temyiz incelemeleri neticesinde 13/06/2023 tarihinde kesinleştiğinin görüldüğü, bu durumda, yargılamanın yenilenmesi istenilen Mahkemelerinin iş bu kararının birinci hüküm, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dava dosyasına ilişkin olarak verilen diğer kararın ise ikinci hüküm niteliği taşıdığı gibi davacı tarafça uyuşmazlık konusu her iki kararda çelişkili olduğu iddia edilen hususun davacının anılan taşınmazda fuzuli şagil olup olmadığına ilişkin olduğu da dikkate alındığında birinci hüküm lehine olan tarafın davalı idare olduğu (bu kararda söz konusu taşınmazda davacının fuzuli şagil olduğu kabul edilmiştir) açık olup; dolayısıyla tarafları, sebebi ve müddeabihi aynı olan bir dava hakkında birbirine aykırı kesinleşmiş iki hüküm bulunması halinde, birinci hüküm lehine olan taraf kesin hükümden istifade edeceğinden, davacı şirket açısından 2577 sayılı Kanun’un 53. maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde öngörülen yargılamanın yenilenmesi sebebi bakılan davada gerçekleşmediğinden, netice itibariyle davacının yargılamanın yenilenmesi istemin reddi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Belirtilen gerekçelerle yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, fuzuli şagil sayılmadığına dair verilmiş kararın bulunması nedeni ile işbu davada yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulduğu, aynı taşınmaza ilişkin farklı döneme dair düzenlenen ecrimisil ihbarnemesinin iptali davasında Danıştay İdari Davaları Kurulunca verilen kararda taşınmazda süregelen kira sözleşmesinin geçerli olduğu ve geçerli bir kira sözleşmesi bulunan döneme ilişkin olarak ecrimisil istenilmesine olanak bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 11/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 53. maddesinde; "Danıştay ile bölge idare, idare ve vergi mahkemelerinden verilen kararlar hakkında, aşağıda yazılı sebepler dolayısıyla yargılamanın yenilenmesi istenebilir. a) Zorlayıcı sebepler dolayısıyla veya lehine karar verilen tarafın eyleminden doğan bir sebeple elde edilemeyen bir belgenin kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması, b) Karara esas olarak alınan belgenin, sahteliğine hükmedilmiş veya sahte olduğu mahkeme veya resmi bir makam huzurunda ikrar olunmuş veya sahtelik hakkındaki hüküm karardan evvel verilmiş olup da, yargılamanın yenilenmesini isteyen kimsenin karar zamanında bundan haberi bulunmamış olması, c) Karara esas olarak alınan bir ilam hükmünün, kesinleşen bir mahkeme kararıyla bozularak ortadan kalkması, d) Bilirkişinin kasıtla gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun mahkeme kararıyla belirlenmesi, e) Lehine karar verilen tarafın, karara etkisi olan bir hile kullanmış olması, f) Vekil veya kanuni temsilci olmayan kimseler ile davanın görülüp karara bağlanmış bulunması, g) Çekinmeye mecbur olan başkan, üye veya hakimin katılmasıyla karar verilmiş olması, h) (Değişik alt bent: 10/06/1994 - 4001/23 md.) Tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir dava hakkında verilen karara aykırı yeni bir kararın verilmesine neden olabilecek kanuni bir dayanak yokken, aynı mahkeme yahut başka bir mahkeme tarafından önceki ilamın hükmüne aykırı bir karar verilmiş bulunması, ı) ( Ek bend: 15/07/2003 - 4928 S.K./6. md.) Hükmün, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya hüküm aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi (Ek ibare: 25/07/2018-7145 S.K./4. md) 2. Yargılamanın yenilenmesi istekleri esas kararı vermiş olan mahkemece karara bağlanır. 3. ( Değişik bent: 10/06/1994 - 4001/23 md.) (Değişik ilk cümle: 15/07/2003 - 4928 S.K./1. md.) Yargılamanın yenilenmesi süresi, (1) numaralı fıkranın (h) bendinde yazılı sebep için on yıl, (1) numaralı fıkranın (ı) bendinde yazılı sebep için Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararının kesinleştiği tarihten itibaren bir yıl ve diğer sebepler için altmış gündür. Bu süreler, dayanılan sebebin istemde bulunan yönünden gerçekleştiği tarihi izleyen günden başlatılarak hesaplanır." düzenlemesine, 55. maddesinde; "1. İsteğin ilişkin olduğu konu, diğer bir daire veya mahkemenin görevine girmiş ise karar bu daire veya mahkemece verilir. 2. Karşı tarafın savunması alındıktan sonra istekler incelenir ve kanunda yazılı sebepler varsa davaya yeniden bakılarak karar verilir. 3. (Değişik bent: 10/06/1994 - 4001/25 md.) Yargılamanın yenilenmesi istemleri, kanunda yazılı sebeplere dayanmıyor ise, istemin reddine karar verilir. 4. Yargılamanın yenilenmesi istemlerinde duruşma yapılması, görevli daire veya mahkemenin kararına bağlıdır. 5. Bu madde ile 53 üncü madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, yargılamanın yenilenmesinde bu Kanunun diğer hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketten, Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Bulvarı, ... Mahallesinde ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı İl Özel İdaresi adına kayıtlı taşınmazın otel ve müştemilat olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 28/07/2009-04/05/2012 dönemi için davacıdan 6.173.431,00.-TL ecrimisil istenilmesine yönelik ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararı ile işlemin kısmen iptaline, kısmen de davanın reddi yolunda verilen kararın Danıştay Onyedinci Diresinin 13/06/2016 tarih ve E:2015/12217, K:2016/4583 sayılı kararı ile kısmen gerekçesi değiştirilerek onanması, kısmen de bozulması üzerine yapılan karar düzeltme isteminin Danıştay Onuncu Dairesinin 22/06/2017 tarih ve E:2016/12738, K:2017/3378 sayılı kararı ile kabul edilerek, temyiz isteminin reddi ve kararın onanarak 22/06/2017 tarihi itibariyle kesinleşmesine dair verilen kararın kaldırılarak yargılamanın yenilenmesinin istenildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece yargılamanın yenilenmesi isteminin reddine karar verilmişse de, davacı hakkında tesis edilen ecrimisil ihbarnamesine konu taşınmaz hakkında, 04/05/2012-18/07/2012 dönemi arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen Samsun İl Özel İdaresinin 15/10/2012 tarih ve 1841 sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, … sayılı davanın reddi yolunda verilen kararın Danıştay 17. Dairesinin 14/05/2015 tarihli ve E:2015/4451, K:2015/2088 sayılı kararı ile bozulması üzerine ... İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı ısrar kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/05/2018 tarihli, E:2016/3455, K:2018/2475 sayılı kararı ile bozulmasına karar verildiği, söz konusu kararda "dava konusu oteli kullanan davacı şirketin kira sözleşmesine istinaden oteli kullandığı ve kira sözleşmesinin geçerli olduğu döneme ilişkin ecrimisil ihbarnamesi düzenlenmesinin usul ve yasaya uygun olmadığı, davacı şirketin fuzuli şagil sayılamayacağı" tespitine yer verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, işbu davanın konusunun da aynı taşınmaza, aynı davacıya ilişkin olduğu değerlendirilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 53. maddesinin (h) bendi uyarınca, tarafları, konusu, sebebi aynı olan bir davada verilen karara aykırı yeni bir karar ortaya çıktığı görülmüş olup, işin esasına girilmek suretiyle söz konusu davanın konusu olan ecrimisil ihbarnamesinin tesis edildiği döneme dair mevcut kira sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, şayet geçerli ise davacı şirketin fuzuli şagil sayılamayacağı yönünde bir değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.