Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/3760 · K. 2024/6377
Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2024/3760 E. , 2024/6377 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/3760 Karar No : 2024/6377 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem : Davacı, Kara Harp Okulunda birinci sınıf öğrencisi iken, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali ve ödenmeyen maaş ve parasal haklarının yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ...günlü, E:... K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında davalı idarece davaya konu işleme dayanak alınan istihbari bilgi, ara kararlarına cevaben gönderilen belgeler ile dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde ve davacının yürüteceği kamu görevinin özelliği ile hassasiyeti de dikkate alındığında, güvenlik soruşturması sonucunun olumsuz kabul edilerek Kara Harp Okulu ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı kanaatine varılmakla, idare mahkemesince davanın reddi yolunda verilen kararda hukuki isabet bulunmadığı, davalı idarece, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak davacı hakkında yeniden bir değerlendirme yapılabileceğinin açık olduğu, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların ödenmesi istemi yönünden ise, bu aşamada davacının ilgili statüye geçirilmemesi üzerine yoksun kaldığı bir parasal haktan söz edilmesinin mümkün olmaması karşısında, davacının parasal hak talebinin (bu aşamada) reddi gerektiği gerekçesiyle davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen reddine (parasal/özlük hak istemi yönünden), kısmen kabulü ile mahkeme kararının işleme yönelik davanın reddine ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir. Söz konusu karar, Danıştay İkinci Dairesinin 06/05/2024 günlü E:2023/4945, K:2024/2618 sayılı kararıyla; dava konusu işlem tarihinde güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının, 4045 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılmakta olduğu, anılan Kanun'un 1. maddesinin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmesi ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan işlemlere yönelik bireysel başvurularda verilen ihlal kararları dikkate alınarak, kanun koyucu tarafından, 7315 sayılı Kanun'un yürürlüğe konulduğu ve 4045 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırıldığı; 7315 sayılı Kanun'la, Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkelerin belirlendiği; kimler hakkında yapılacağının, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğunun, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağının, hangi mercilerce soruşturma ve araştırma yapılacağının, bu kapsamda Değerlendirme Komisyonunun oluşumunun ve çalışma usul, esaslarının, kişisel veri güvenliği ile kişisel verilerin saklanma ve silinme sürelerinin düzenlendiği; Bu itibarla Anayasa Mahkemesi kararlarındaki kanuni düzeyde eksik düzenleme bulunduğu yolundaki gerekçeler göz önüne alınmak suretiyle kanun koyucu tarafından 7315 sayılı Kanun'la yeni yasal düzenleme yapılmak suretiyle bu konudaki eksiklikler giderildiğinden; somut olayda, kişisel verilerin güvenliğinin sağlanması ve özel hayatın gizliliğinin korunması amacına yönelik olarak 7315 sayılı Kanun ile getirilen çerçevede değerlendirme yapılması gerektiği; Bu durumda, işin esasına girilerek, dava konusu işlemin 7315 sayılı Kanun'a uygunluğu yönünden bir değerlendirme yapılması suretiyle karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik davacının istinaf isteminin kısmen kabulü ile dava konusu işlemin iptaline, davacının istinaf başvurusunun parasal/özlük hakkı yönünden kısmen reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı; Öte yandan; Bölge İdare Mahkemesince, bozma kararı uyarınca, dava konusu işleme yönelik yeniden yargılama yapılacağından, bu işleme bağlı parasal hakların, yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi yönünden de yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, bozma kararına uyularak yeniden yapılan inceleme sonucu verilen temyize konu kararla; davacının, kendisi hakkında herhangi bir bilgiye rastlanılmadığı, üvey kardeşinin, Jandarma Genel Komutanlığında görevli iken Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarıldığından bahisle davacının Kara Harp Okulu ile ilişiğinin kesildiği; Bu durumda, dava dosyasında mevcut olan tüm bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, hakkında hukuken geçerli kabul edilebilecek herhangi bir olumsuz tespit bulunduğundan söz edilemeyecek olan ve yargılama sürecinde de bu hususta herhangi bir iddia ileri sürülmeyen davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz olarak değerlendirilerek tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı; Öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesi hükmü uyarınca, idarenin, işlem veya eylemleri nedeniyle meydana gelen zararları tazmin sorumluluğunun bulunduğu, bu haliyle dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığından, bozma kararı uyarınca hakkında yeniden karar verilmesi gerektiği de gözetilerek, işlem nedeniyle yoksun kaldığı ve tazmini gereken tüm özlük ve parasal haklarının, yasal faiz işletilmesi suretiyle davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve mali haklarının, yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, idari işlemlerin hukuki denetimlerinin, tesis edildikleri dönemde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerektiği; davacının, mevzuatta yer alan şartları taşımaması sebebiyle güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandırıldığı; kamu yararı gözetilerek tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Davacı tarafından cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının aynen onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Davacı tarafından, birinci sınıf öğrencisi iken, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali ve ödenmeyen maaş ve parasal haklarının yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: A) Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının incelenmesi: Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. B) Bölge İdare Mahkemesi kararının, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve mali haklarının, yasal faiziyle birlikte, davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin kısmının incelenmesi: Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanmasına dair Daire kararının, davacının doğrudan öğrenciliğe iadesi sonucunu doğurmadığı, davacının diğer şartları taşıyıp taşımadığı hususunun, davalı idarece ayrıca incelenebileceği dikkate alındığında, davacının parasal ve özlük haklarına ilişkin olarak bu aşamada karar verilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, Mahkeme kararının parasal ve özlük hakların reddine ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve mali haklarının, yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN REDDİ ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ...günlü, E:..., K:... sayılı kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA, 2. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN KABULÜ ile anılan kararın, işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve mali haklarının, yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 25/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.