Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/3822 · K. 2024/5653

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2024/3822 E.  ,  2024/5653 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/3822 Karar No : 2024/5653 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... Belediye Başkanlığında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesi kapsamında sözleşmeli kameraman olarak görev yapan davacının, hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda, 14/11/2022 tarihinden itibaren sözleşmesinin feshedilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; disipline ait yaptırımların sadece kanunla düzenlenebileceği, kanun dışında tüzük, yönetmelik ve diğer alt düzenleyici işlemlerle disiplin cezasını gerektiren fiil ve hareketler ile bunlara uygulanacak cezaların belirlenmesinin ve buna göre disiplin cezası verilmesinin hukuken mümkün bulunmadığı, dava konusu işleme dayanak alınan ... Belediyesi Sözleşmeli Personel Disiplin Yönetmeliği hükümlerinin Anayasa’nın 38. maddesinde düzenlenen “suçta ve cezada kanunilik” ilkesine ve Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında hükme bağlanan “kanuni düzenleme” ilkesine aykırı olduğu, bu durumda, Anayasa'nın "suçta ve cezada kanunilik ilkesine" aykırı bulunan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak "işe son verme" cezasına istinaden davacının 14/11/2022 tarihinden itibaren sözleşmesinin feshedilmesi yönünde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, bu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihi olan 28/11/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gerekçesiyle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının görevlendirmelerinde herhangi bir kasıt veya mobbing uygulama amacı bulunmadığı, buna ilişkin iddiaların gerçek dışı olduğu, davacının mesai saatlerine keyfi olarak riayet etmediği, geç gelmeyi alışkanlık haline getirdiğinin tespit edilmesi üzerine Yönetmeliğe uygun olarak işlem tesis edildiği belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ :Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacı, ... Belediyesinde, ilk kez 24/05/2019 tarihinde sözleşmeli kameraman olarak çalışmaya başlamış, daha sonra sözleşmeleri yenilenmiş ve davacıyla son olarak ...-... tarihleri arasına yönelik hizmet sözleşmesi imzalanmıştır. 07/10/2022 tarihinde mesai saatlerine riayet etmediği iddiasıyla davacı hakkında disiplin soruşturması açılmış, bu soruşturmaya ilişkin olarak, Disiplin Kuruluna mesai saatleri hakkında yanıltıcı savunma verdiği, ... Belediyesi Sözleşmeli Personel Disiplin Yönetmeliği'nin 9. maddesi (o) fıkrasındaki “Gerçeğe aykırı rapor, bilgi ve belge düzenlemek” ve (q) fıkrasındaki “Gerçeğe aykırı veya maksatlı beyan veya ihbarlarda bulunmak.” hükümlerine aykırı olarak yazılı ifade ve yazılı savunma vermesi nedeniyle, 24/05/2019 tarihinde imzalamış olduğu Kamu Görevlileri Etik Sözleşmesi ve Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğe aykırı hareket ettiğinden bahisle Belediye Disiplin Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla "işe son verme" cezası verilmesine karar verilmiş ve bu karara istinaden dava konusu işlemle 14/11/2022 tarihi itibarıyla sözleşmesi feshedilmiştir. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : Anayasa’nın 128. maddesinin ikinci fıkrasında; "Memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işleri kanunla düzenlenir. Ancak, malî ve sosyal haklara ilişkin toplu sözleşme hükümleri saklıdır." hükmü yer almaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 49. maddesinin üçüncü fıkrasında; "Belediye ve bağlı kuruluşlarında, norm kadroya uygun olarak çevre, sağlık, veterinerlik, teknik, hukuk, ekonomi, bilişim ve iletişim, planlama, araştırma ve geliştirme, eğitim ve danışmanlık alanlarında avukat, mimar, mühendis, şehir ve bölge plancısı, çözümleyici ve programcı, tabip, uzman tabip, ebe, hemşire, veteriner, kimyager, teknisyen ve tekniker gibi uzman ve teknik personel yıllık sözleşme ile çalıştırılabilir..." hükmüne yer verilmiş; 5. fıkrasında; 3. ve 4. fıkra hükümleri uyarınca çalıştırılacak personel hakkında, bu Kanunla düzenlenmeyen hususlarda, vize şartı aranmaksızın 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) bendine göre istihdam edilenler hakkındaki hükümlerin uygulanacağı belirtilmiştir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasında ise, "Sözleşmeli personel: Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli projelerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, Cumhurbaşkanınca belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ihdas edilen pozisyonlarda, mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileridir... Sözleşmeli personel seçiminde uygulanacak sınav ile istisnaları, bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları ile verilecek iş sonu tazminatı miktarı, kullandırılacak izinler, pozisyon unvan ve nitelikleri, sözleşme hükümlerine uyulmaması hallerindeki müeyyideler, sözleşme fesih halleri, pozisyonların iptali, istihdamına dair hususlar ile sözleşme esas ve usulleri Cumhurbaşkanınca belirlenir. Bu şekilde istihdam edilenler, hizmet sözleşmesi esaslarına aykırı hareket etmesi nedeniyle kurumlarınca sözleşmelerinin feshedilmesi veya sözleşme dönemi içerisinde Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenen istisnalar hariç sözleşmeyi tek taraflı feshetmeleri halinde, fesih tarihinden itibaren bir yıl geçmedikçe kurumların sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilemezler." hükmüne yer verilmiştir. 06/06/1978 tarih ve 7/15754 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilen ve 28/06/1978 tarih ve 16330 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'ın 1. maddesinde; bu Esaslar'ın, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrası hükmü uyarınca kamu idare, kurum ve kuruluşlarında mali yılla sınırlı olarak sözleşme ile çalıştırılan ve işçi sayılmayan kamu hizmeti görevlileri hakkında uygulanacağı belirtildikten sonra, "Sözleşmenin Feshi" başlıklı Ek 6. maddesinde; sözleşmeli personelin sözleşmesinin feshedilmesini gerektirecek nedenler, sayma yoluyla belirlenmiştir. Anılan maddede, "Personelin; a) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması, b) İşe alınma açısından gerekli olan niteliklerden herhangi birini sonradan kaybetmesi, c) Sözleşme dönemi içerisinde mazeretsiz ve kesintisiz üç gün veya toplam on gün süreyle görevine gelmemesi, ç) (Danıştay Onikinci Dairesinin 10/12/2014 tarihli ve E:2011/6048, K:2014/8538 sayılı kararı ile iptal edilmiştir.) d) Hizmetinin gerektirdiği pozisyona ihtiyaç kalmaması, e) Bir proje kapsamında işe alınması durumunda istihdam edildiği projenin tamamının veya proje bölümlerinin sözleşmede öngörülen süreden önce tamamlanması, f) (Ek: 20/02/2017-2017/9949) Terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olması, bu örgütlere yardım etmesi, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanması ya da kullandırması, bu örgütlerin propagandasını yapması, hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarınca sözleşmesi tek taraflı feshedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Anayasa'nın 128. maddesiyle memurlar ve diğer kamu görevlileri, özlük hakları bakımından yasal güvenceye kavuşturulmuştur. Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin ve bu kapsamda yer alan belediyede görev yapan personelinin statü haklarını doğrudan etkileyen disiplin işlemlerinin "diğer özlük işleri" kavramı kapsamına girdiğine kuşku bulunmamaktadır. Kanuni düzenleme ilkesi, düzenlenen alanda temel ilkelerin kanunla konulmasını ve çerçevenin kanunla çizilmesini ifade etmektedir. Bu niteliği taşıyan bir yasal düzenleme ile uzmanlık ve teknik konulara ilişkin ayrıntıların belirlenmesi konusunda yürütme organına yetki verilmesi, kanuni düzenleme ilkesine aykırılık oluşturmaz. 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesinin (B) fıkrasında, sözleşmeli personel çalıştırılmasına ilişkin usul ve esasların Cumhurbaşkanınca (değişiklikten önce Bakanlar Kurulu) belirleneceği hükme bağlanmış olup, bu hüküm uyarınca yürürlüğe konulan Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'da, disiplin suç ve cezaları hakkında herhangi bir düzenleme yapılmamış, sözleşme fesih sebepleri Ek 6. maddesinde sınırlı olarak sayılmıştır. Davacıya atfedilen göreve özürsüz veya izinsiz geç gelme, görevden erken ayrılma, savunmalarında disiplin amirine yalan ve yanlış beyanda bulunma eylemleri bu açıdan değerlendirildiğinde, Ek 6. maddede sayılan sözleşme fesih sebepleri arasında sayılmadığı görülmektedir. Bununla birlikte, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda yer alan disiplin hukukuna ilişkin düzenlemelerin, Kanun'un 4. maddesinin (B) fıkrası kapsamında görev yapan sözleşmeli personel hakkında referans norm olarak uygulanabileceği açıktır. Nitekim dava konusu işlemin tesis tarihinden sonra yürürlüğe girmesi nedeniyle uyuşmazlığa uygulanma imkanı olmasa da, 09/01/2023 tarih ve 7433 sayılı Kanun'la 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 4. maddesine eklenen ek paragrafta; kademe ilerlemesinin durdurulması ve üstü ceza verilmesini gerektiren fiil ve hâllerde disiplin kurulunun kararı alınarak sözleşmeli personelin görevine atamaya yetkili amirin onayı ile son verileceği hükmü getirilmiştir. Bu durumda; dava konusu uyuşmazlık bu yönüyle değerlendirildiğinde, isnat edilen eylemler nedeniyle davacı hakkında yürütülen soruşturma sonucunda, Sözleşmeli Personel Çalıştırılmasına İlişkin Esaslar'da sınırlı olarak sayılan fesih nedenlerinden olmayan ve ayrıca 657 sayılı Kanunu'nun 125. maddesinin (E) bendinde düzenlenen devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında bulunmayan fiillere dayanılmak suretiyle tesis edilen sözleşmenin feshedilmesi işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile bu işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihi olan 28/11/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak davacıya ödenmesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi yerinde bulunmamış ise de bu husus, sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunan temyize konu kararının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin iptali, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığı parasal hakların dava tarihi olan 28/11/2022 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanarak davacıya ödenmesine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, kesin olarak, 17/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.