Danıştay Kararı · E. 2024/393 · K. 2024/863

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2024/393 E.  ,  2024/863 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/393 Karar No : 2024/863 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR) : ... mirasçıları; 1- ... 2- ... 3- ... 4- ... 5- ... 6- ... 7- ... 8- ... 9- ... 10- ... 11- ... 12- ... 13- ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılar tarafından, mübaşir olarak görev yapmakta iken 20/09/1999 tarihinde emekliye ayrılan murislerinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinin "(A) Ortak Hükümler" bölümünün onikinci fıkrasının (d) bendinin uygulanarak intibakının düzeltilmesi talebiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin 02/08/2013 tarihli işlemin iptali ile eksik ödenen emekli ikramiyesi ve aylık farklarının ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 30/05/2022 tarih ve E:2021/7508, K:2022/3119 sayılı bozma kararına uyularak; ilgili mevzuat hükümleri uyarınca, memuriyette iken bitirilen üst öğrenim nedeniyle yapılacak intibak işleminde emsal kişinin, "aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren kişi" olarak tanımlanması sebebiyle, davacılar murisinin emsalinin 1975 yılında ilkokulu bitirdikten sonra tahsiline ara vermeden 1978 yılında ortaokulu, 1981 tarihinde ise liseyi bitirerek aynı yıl memuriyete başlayan kişi olarak belirlenmesi ve buna göre intibakının hesaplanması gerekirken, davacılar murisinin emsalinin, öğrenime hiç ara vermeden ilkokulu, ortaokulu ve liseyi 18 yaşından önce bitiren bir kişi olarak belirlenmesi ve intibakının da bu hesaplamaya göre belirlenmesinde hukuki isabet görülmediği; tazminat istemi yönünden ise; davacının 10/07/2013 tarihli başvurusunun, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 10. maddesi kapsamında yapılmış bir başvuru olduğu dikkate alındığında, başvurusunun reddi üzerine açılan bu davada, işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının idareye başvuru tarihi olan 10/07/2013 tarihinden itibaren hesaplanmasının gerektiği gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacıların tazminat isteminin kısmen kabulü ile dava konusu işlem nedeniyle davacılara ödenmeyen parasal haklarının başvuru tarihi olan 10/07/2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının emsalinin, öğrenime ara vermeden ilkokulu, ortaokulu ve liseyi 18 yaşından önce bitiren bir kişi olacağı, emsali kişinin emekli keseneğine esas aylık intibakında esas alınacak toplam 25 yıl, 1 ay, 3 gün hizmetinin, 3 yıllık lise mezuniyeti nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinin (A) bendi uyarınca 13. derecenin 3. kademesinden başlatılarak, başarılı geçen her üç yılına bir derece, artan her yılına bir kademe, 01/03/1979 tarihinde 2182 sayılı Kanun uyarınca bir üst derece verilmek suretiyle değerlendirildiğinde, 20/09/1999 tarihi itibarıyla 3. derece 1. kademe olarak tespit edildiği belirtilerek, usul ve yasa hükümlerine aykırılık oluşturan temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanması, parasal hakların kabulüne ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacılar murisi ...'ın doğum tarihi 01/01/1952 olup, ilkokulu 1975 tarihinde bitirerek 29/06/1977 tarihinde memuriyete atanmıştır. Memuriyette iken 04/10/1979 tarihinde ortaokulu, 06/09/1994 tarihinde ise liseyi bitirmiştir. Memuriyetten önce 1 yıl, 2 ay, 22 gün 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'na tabi sigortalı hizmeti ve 1 yıl, 8 ay askerlik borçlanması ile 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'na tabi 22 yıl, 2 ay, 21 gün hizmet süresi bulunan davacılar murisi 20/09/1999 tarihinde kendi isteğiyle emekliye ayrılmış olup; 25 yıl, 3 ay hizmetine karşılık 5. derecenin 3. kademesi üzerinden, 15/10/1999 tarihinden itibaren 5434 sayılı Kanun'a göre aylık bağlanmıştır. Davacılar murisinin, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinin "(A) Ortak Hükümler" bölümünün onikinci fıkrasının (d) bendinin uygulanarak intibakının düzeltilmesi talebiyle 10/07/2013 tarihinde davalı idareye yaptığı başvurunun, 02/08/2013 tarihli işlemle reddi üzerine, temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 36. maddesinin "(A) Ortak Hükümler" başlıklı bölümünde; memurların öğrenim durumları itibarıyla memuriyete başlangıç dereceleri ve yükselebilecekleri azami dereceler gösterilmiş olup, buna göre ilkokulu bitirenlerin 15. derecenin 1. kademesi, ortaokulu bitirenlerin 14. derecenin 2. kademesi, lise mezunlarının 13. derecenin 3. kademesinden memuriyete başlamaları öngörülmüş, aynı bölümün onikinci fıkrasının (d) bendinde; memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak üst öğrenimi bitiren kamu personelinin intibaklarının ne şekilde yapılacağına ilişkin temel ilkeler konulmuş olup, "Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87'nci maddeye tabi kurumlarda çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyla, bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleri başarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl bir kademe her üç yıl bir derece hesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler." kuralına yer verilmiştir. Aynı Kanun'un 84. maddesinde; "Muvazzaf askerlik görevini yaptıktan sonra Devlet memurluğuna atananlar adaylık esaslarına tabi olurlar ve muvazzaf askerlikte geçen süreleri asaletlerinin tasdikinden sonra kademe ilerlemesi yapılmak ve sınav veya seçmeye tabi tutulmak suretiyle derece yükseltilmesinde de değerlendirilir." kuralına yer verilerek, memuriyet öncesinde askerlik hizmetini yapanların, askerlikte geçen sürelerinin kazanılmış hak aylığının tespitinde dikkate alınacağı belirtilmiştir. 07/03/1996 tarih ve 22573 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 142 Seri Nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde de emsal uygulamasının usul ve esasları düzenlenmiş olup; anılan Tebliğin 1. bendinde; 657 sayılı Kanun'un 36. maddesinin A/12-d bendine göre intibak yapılabilmesi için; memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak üst öğrenimin bitirilmesi, bitirilen üst öğrenim için belirlenen memuriyete giriş derece ve kademesi üzerine memuriyette geçirilen başarılı hizmet süreleri her yıl bir kademe, her üç yıl bir derece hesabı ile ilave edilmesi ve bitirilen aynı üst öğrenimi, tahsile ara vermeden devam ederek normal süresinde bitiren ve memuriyete başlayan kişinin emsal alınması ve derece kademesinin hiç bir şekilde emsalin ulaştığı derece ve kademeyi aşmaması gerektiği, açıklamalarına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: İdare ve vergi Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, temyize konu Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmında 49. maddede belirtilen bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, kararın bu kısmına yönelik temyiz istemi yerinde görülmemiştir. Kararın, davacıların tazminat isteminin kısmen kabulü ile dava konusu işlem nedeniyle davacılara ödenmeyen parasal hakların başvuru tarihi olan 10/07/2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısmına gelince; Yukarıda da yer verildiği üzere, davacılar murisi hakkındaki hatalı intibak işleminin düzeltilerek, eksik ödenen aylık ve ikramiye farklarının ödenmesine karar verilmesi talebiyle açılan bu davada; memuriyette iken bitirilen üst öğrenim nedeniyle yapılacak intibak işleminde emsal kişinin, "aynı üst öğrenimi tahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonra memuriyete giren kişi" olarak tanımlanması sebebiyle, davacılar murisi emsalinin, 1975 yılında ilkokulu bitirdikten sonra tahsiline ara vermeden 1978 yılında ortaokulu, 1981 tarihinde ise liseyi bitirerek aynı yıl memuriyete başlayan kişi olarak belirlenmesi ve bu duruma göre intibakının hesaplanması gerekmektedir. Bu durumda, davacılar murisi emsalinin belirlenmesi suretiyle, davacılar murisi hakkında yeniden intibak hesabı yapılması gerektiği dikkate alındığında, bu aşamada davacıların parasal hak kaybından söz edilmesi mümkün olmadığından, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddi ile ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA, 2. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen kabulü ile anılan İdare Mahkemesi kararının, davacıların tazminat isteminin kısmen kabulü ile dava konusu işlem nedeniyle davacılara ödenmeyen parasal hakların başvuru tarihi olan 10/07/2013 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (onbeş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/02/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.