Danıştay İkinci Dairesi · E. 2024/4146 · K. 2024/5694

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2024/4146 E.  ,  2024/5694 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/4146 Karar No : 2024/5694 KARARIN DÜZELTİLMESİNİ İSTEYEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın onanmasına dair Danıştay İkinci Dairesinin 18/03/2024 günlü, E:2023/4735, K:2024/1749 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; davacının, sağlık şartlarını taşımadığından bahisle Kara Harp Okulundan çıkarılmasına ilişkin 05/08/2013 günlü işlemin iptali istemiyle açılmıştır. Uyuşmazlık Hakkında Verilen Kararlar : ... İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... günlü, GENSEK NO:..., E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine hükmedilmiş, davacı tarafından yapılan karar düzeltme istemi, ... İdare Mahkemesi İkinci Dairesinin ... günlü, GENSEK NO: ..., E:..., K:... sayılı kararı ile reddedilerek karar kesinleşmiştir. Bu defa davacı tarafından, Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 45. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulmuş, Anayasa Mahkemesinin, yukarıda anılan Kanun'un 50/2. maddesi uyarınca verdiği ... günlü, ... başvuru numaralı kararı ile "45. Yargılama sürecine bakıldığında AYİM kararı ile bilirkişi raporu arasında sıkı bir bağlantı bulunduğu, Mahkeme tarafından ilişik kesme işleminin hukuka uygun olduğuna karar verilmesinde bilirkişi görüşünün belirleyici olduğu anlaşılmaktadır. Bununla birlikte başvurucunun başka sağlık kurumlarında muayene edilmesi gerektiği yönündeki itirazlarının AYİM kararlarında tartışılmadığı görülmektedir. İlgili hukuk kısmında alıntısı yapılan 1602 ve 2577 sayılı Kanunların tanıdığı imkânlar dâhilinde AYİM'in sadece askerî yapı içinde yer alan Gülhane Askeri Tıp Akademisinden (GATA) değil farklı sağlık kurumlarından da tıbbi görüş alma imkânına sahip olduğu açıktır. AYİM başvurucunun itirazına rağmen farklı bir sağlık kurumunun incelemesine ihtiyaç duymadan, konuya ilişkin görüşünü daha önce açıklamış olan GATA bünyesindeki Profesörler Kurulunun raporunu benimsemiştir. 46. Bu hâle göre başvurucunun psikolojik yönden rahatsız olduğu ve ilişiğinin kesilmesi gerektiği yönündeki tıbbi görüşünü işlemin tesis edilme sürecinde ortaya koyan GATA bünyesinde bulunan kuruldan hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunun alınması, psikolojik rahatsızlığı bulunmadığı yönünde iki farklı hastaneden rapor alan ve farklı sağlık kurumuna sevk edilmesi gerektiğini ileri süren başvurucu aleyhine dezavantaj oluşturmaktadır. Bu durum yukarıda alıntısı yapılan ilkeler uyarınca silahların eşitliği ilkesini ihlal eder niteliktedir. 47. Sonuç olarak yargılama safahatında başvurucunun davalı idareye göre daha zayıf bir duruma düşürüldüğü ve bu durumun silahların eşitliği ilkesine yönelik ihlal oluşturduğu kanaatine varılmıştır. 48. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna ulaşılmıştır." gerekçesiyle davacının adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilir olduğuna, Anayasa'nın 36. maddesinde güvence altına alınan yargılanma hakkının ihlal edildiğine, ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere kararın Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının, 4566 sayılı Harp Okulları Kanunu ile KKY 178-7 (A) Kara Harp Okulu Yönergesinde öngörülen sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığı ve dava konusu işleme esas alınan sağlık kurulu raporlarında tespit edildiği gibi "kronik nitelik kazanmış psikotik bozukluk" tanısının bulunup bulunmadığı hususunun tespiti amacıyla gerekli görüldüğünden, Mahkemenin 11/10/2018 tarihli ara kararı ile hakem hastane olarak belirlenen Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiği, anılan Hastane tarafından düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda; davacının harp okulundan ayrılmasına neden olan "kronik nitelik kazanmış psikotik bozukluk" teşhisi konulan raporlarındaki şikayet ve semptomları o sırada gösterip göstermediği hakkında kesin bilimsel bir hüküm verilemeyeceği, harp okullarından ayrılmasına neden olan raporların bilimsel sıhhati zayıf olsa da tamamen hatalı olup olmadıklarının tespitinin mümkün olmadığı, bu nedenle harp okulu öğrencisi olup olamayacağı hususunda karar verilemeyeceği tıbbi kanaati bildirilmekle birlikte, raporun karar hanesinin birinci ve ikinci maddelerinde, davacının yapılan detaylı psikiyatrik değerlendirmesinde halihazırda aktif bir ruhsal rahatsızlığının olmadığının ve mevcut iyilik halinin harp okulundan ayrıldığı zamana kadar uzandığı kanaatine varıldığının bildirildiği; kronik nitelik kazanmış psikotik bozukluk teşhisi konulan davacının, halihazırda aktif bir ruhsal rahatsızlığın olmadığının ve mevcut iyilik halinin harp okulundan ayrıldığı zamana kadar uzandığının sağlık kurulu raporu ile tespit edilmiş olması karşısında, davacının sağlık şartlarını taşımadığından bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Daire Kararının Özeti : Davalı idarenin temyiz başvurusu üzerine, Danıştay İkinci Dairesinin 18/03/2024 günlü, E:2023/4735, K:2024/1749 sayılı kararıyla, temyize konu ... İdare Mahkemesi kararı onanmıştır. KARAR DÜZELTME TALEBİNDE BULUNANIN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; dava konusu işleme dayanak olarak alınan sağlık raporların hukuka ve mevzuata uygun olduğu, ilişik kesme işleminin mevzuata uygun olarak tesis edildiği ileri sürülerek, Danıştay İkinci Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının onanmasına dair Danıştay İkinci Dairesinin 18/03/2024 günlü, E:2023/4735, K:2024/1749 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacının 2011 yılında askeri liseden mezun olduğu, ardından İzmir Asker Hastanesi tarafından yapılan muayenesinde harp okulu öğrenciliğine engel bir hâlinin bulunmadığı tespit edilerek Kara Harp Okuluna kabul edildiği, öğrenciliği devam ederken psikolojik rahatsızlığı nedeniyle 2012 yılı içinde olmak üzere farklı tarihlerde toplam beş buçuk ay izin verildiği, bu istirahat izinlerinin GATA tarafından üç uzman tabip imzalı sağlık raporlarıyla verildiği, izinler sonrasında GATA tarafından organik olmayan psikoz, tanımlanmamış-kronik nitelik kazanmış psikotik bozukluk tanısı konularak askerî öğrenci olamayacağı yönünde 14/11/2012 günlü rapor düzenlendiği, söz konusu rapora davacının itiraz etmesi üzerine sevk edildiği Beytepe Asker Hastanesi de GATA tarafından düzenlenen raporla aynı içeriğe sahip olan 24/01/2013 günlü raporu tanzim ettiği, anılan tespitlerin ardından 05/08/2013 günlü işlemle davacının Kara Harp Okulu ile ilişiğinin kesilmesi üzerine incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT : 4566 sayılı Harp Okulları Kanunu'nun "Disiplin ve okuldan çıkarılma" başlıklı 38. maddesinde; "... Harp okullarında eğitim ve öğrenim gören öğrenciler aşağıdaki hallerde okuldan çıkarılırlar; ... e) Sağlık kurullarınca verilecek raporlara dayalı olarak sağlık durumları bakımından harp okulu öğrenimine devam imkânı kalmayanlar, f) Giriş ile ilgili nitelikleri taşımadıkları öğrenim sırasında anlaşılanlar veya öğrenim süresi içinde bu nitelikleri değişenler." düzenlemesine yer verilmiştir. 27/09/2001 günlü, 24536 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ve dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan Harp Okulları Yönetmeliği'nin "Mahkeme kararı, sağlık ve başarısızlık nedeniyle okuldan çıkarılma" başlıklı 62. maddesinin (b) bendinde; "b) Sağlık nedeniyle çıkarılma: Sağlık nedeni ile iki yıldan fazla devre kaybedenler ile sağlık kurulunca verilecek raporlara dayanılarak sağlık durumları bakımından Harp okulu öğrenimine devam olanağı kalmayanların, Eğitim ve Öğretim Yüksek Kurulu kararı ile okulla ilişkileri kesilir." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlık, Kara Harp Okulu öğrencisi olan davacının, ilgili mevzuatta yer alan sağlık şartlarını taşımadığının tespit edilmesi üzerine ilişiğinin kesilmesinden kaynaklanmaktadır. İdare Mahkemesince davacının, gerekli olan sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığı ve dava konusu işleme esas alınan sağlık kurulu raporlarında tespit edildiği gibi "kronik nitelik kazanmış psikotik bozukluk" tanısının bulunup bulunmadığı hususunun tespiti amacıyla gerekli görüldüğünden, 11/10/2018 günlü ara kararı ile hakem hastane olarak belirlenen Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesine sevk edildiği, anılan Hastane tarafından düzenlenen ... günlü, ... sayılı sağlık kurulu raporunda: "1. Adı geçenin yapılan detaylı psikiyatrik değerlendirmesi, kişide halihazırda aktif bir ruhsal rahatsızlığın olmadığını göstermektedir. 2. Süreç boyunca mesleki ve toplumsal alanda ortaya koyduğu işlevselliğin, mevcut iyilik halinin Harp Okulundan ayrıldığı zamana kadar uzandığı kanaatine varılmıştır. 3. Her ne kadar halihazırda ve Harp Okulundan ayrılmasına neden olan ‘Kronik Nitelik Kazanmış Psikotik Bozukluk’ teşhisi konulan raporlardaki şikayet ve semptomları o sırada gösterip göstermediği hakkında kesin bilimsel bir hüküm verilemez. Adı geçenin Harp Okulundan ayrılmasına neden olan raporların bilimsel sıhhati zayıf olsa da tamamen hatalı olup olmadıklarının tespiti mümkün değildir. Dolasıyla adı geçenin 4566 sayılı Harp Okulları Kanunu ile KKY 178-7(A) Karar Harp Okulu Yönergesinde öngörülen sağlık şartlarını taşıyıp taşımadığı ve Harp Okulu öğrencisi olup olmayacağı hakkında karar verilemeyeceği tıbbi kanaatine varılmıştır." tespitine yer verildiği görülmüştür. Anılan hakem hastanesi sağlık kurulu raporunda, ilgili mevzuatta aranılan davacının harp okulu öğrenciliğine devam edip edemeyeceğine yönelik herhangi bir belirleme yapılmadığı görülmüş olup, bu husus netliğe kavuşturulmadan sağlık kurulu raporunun düzenlendiği anlaşılmaktadır. Bu durumda eksik olarak düzenlenen sağlık kurulu raporu dikkate alınarak dava konusu işlemin iptali yönünde verilen İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE; 2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı Kanun’un temyize tabi ilk kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49/1-b maddesi uyarınca BOZULMASINA; 3. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinin 3622 sayılı Kanun ile değişik 3. fıkrası uyarınca ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 21/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.