Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/4186 · K. 2024/2941

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/4186 E.  ,  2024/2941 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2024/4186 Karar No : 2024/2941 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av.... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... sayılı, temyiz başvurusunun incelenmeksizin reddine ilişkin kararının kaldırılarak anılan Dairenin 21/05/2024 tarih ve E:2023/231, K:2024/1030 sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. DAVANIN_KONUSU : Davacı tarafından, silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartı verilmesi talebiyle yapmış olduğu başvurunun güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Batman Valiliği Değerlendirme Komisyonu kararının iptali istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı hakkında, "5607 sayılı Kanuna Muhalefet" suçundan açılan davada kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı olmadığı, ayrıca 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10.maddesinin 1. fıkrasının d/3 bendi kapsamında başka bir soruşturma veya kovuşturmasının da bulunmadığı görüldüğünden dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; davacı hakkında 5607 sayılı Kanuna Muhalefet suçundan ... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... tarihli, E:... ve K:... sayılı dosyasında neticede 2 yıl 6 ay hapis cezası ve 80 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar verildiği, anılan kararın Yargıtay tarafından bozulması üzerine yeniden yapılan yargılamada 6 ay 20 gün hapis ve 20,00 TL Adli Para cezasıyla cezalandırılmasına ve nihayetinde hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, kararın itiraz edilmeden kesinleştiği görülmüş olup, bu kapsamda, 5188 sayılı Kanunun 680 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 69. maddesiyle değişik 10. maddesinin yukarıda bahsi geçen (d) bendi uyarınca, haklarında hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş ve affa uğramış olsa bile kaçakçılık suçundan dolayı mahkûm olmama durumunun özel güvenlik görevlisi olabilme şartları arasında sayıldığı ve yine aynı Kanun'un 11. maddesinin 4.fıkrasında, özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarından herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliğinin iptal edileceğine dair emredici bir düzenlemenin mevcut olduğu, dolayısıyla davacının, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10/d maddesinde aranan şartı kaybettiği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine kesin olarak karar verilmiştir. Anılan kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; kararın 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinin 6. fıkrası ve 46. maddesine göre bölge idare mahkemelerinin temyiz edilebilecek kararları arasında yer almadığı ve kesin nitelikte olduğu gerekçesiyle temyiz başvurusunun (incelenmeksizin) reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, Bölge İdare Mahkemesi kararının temyize açık olarak verilmesi gerektiği, temyiz isteminin incelenmeksizin reddi kararının hukuka aykırı olduğu, hakkında kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı olmadan tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : İdari Yargılama Usul Kanununun 46. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendi uyarınca temyiz yolu açık olarak verilmesi gerekirken kesin olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak işin esasına geçilmesi, temyize konu kararın gerekçe değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, davanın konusu itibarıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7524 sayılı Kanun'un 53. maddesi ile değişik 46. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendi kapsamında olması nedeniyle temyize tabi olduğu sonucuna ulaşıldığından temyiz başvurusunun incelenmeksizin reddi yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... sayılı kararının kaldırılmasına oy birliğiyle karar verilerek işin esasına geçildi. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GERKÇE : MADDİ OLAY: Davacı tarafından, silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartı verilmesi talebiyle başvuruda bulunduğu, .... Asliye Ceza Mahkemesince davacı hakkında 5607 sayılı Kanun'a muhalefet suçundan 2 yıl 6 ay hapis ve 80 TL adli para cezası verildiği, anılan kararın Yargıtay tarafından bozulması neticesinde E:... sayılı dosyada tekrar yargılandığı ve dosyasının derdest olduğu, bu nedenle güvenlik soruşturmasının olumsuz olarak değerlendirildiğinden bahisle başvurusunun reddi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Öte yandan davacı hakkında yapılan yeniden yargılama sonucunda ... Asliye Ceza Mahkemesinin ... tarih ve K... sayılı kararıyla 6 ay 22 gün hapis cezası ve 20 TL adli para cezasına, hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, söz konusu kararın itiraz edilmemesi suretiyle 28/02/2022 tarihinde kesinleştiği görülmektedir. İLGİLİ MEVZUAT: 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un "Özel Güvenlik Görevlilerinde Aranacak Şartlar" başlıklı 10. maddesinde, "Özel güvenlik görevlilerinde aşağıdaki şartlar aranır: a) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak. b) Silahsız olarak görev yapacaklar için en az sekiz yıllık ilköğretim veya ortaokul; silahlı olarak görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olmak. c) 18 yaşını doldurmuş olmak. d) 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş veya hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olsa bile; 1) Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına mahkûm olmamak.2) Affa uğramış olsa bile Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçları, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık ve fuhuş suçlarından mahkûm olmamak. 3) Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine, özel hayata ve hayatın gizli alanına, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarından dolayı hakkında devam etmekte olan bir soruşturma veya kovuşturma bulunmamak. f) Görevin yapılmasına engel olabilecek vücut ve akıl hastalığı ile özürlü bulunmamak. g) 14 üncü maddede belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla tamamlamış olmak. h) (Ek bent: 2/1/2017 - 680 S.K.H.K./69. md) Güvenlik soruşturması olumlu olmak.'' düzenlemesine yer verilmiş; 11. maddesinde ise; Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her kimlik verilmesi veya ihtiyaç duyulması halinde yenilenir. Şirketlerde eğitici ve temsilci olacaklar ile şirket ortağı tüzel kişi ortaklarında da kurucularda aranan şartlar aranır ve güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılır. Yönetici veya özel güvenlik görevlisi olabilme şartlarını taşımadığı veya bu şartlardan herhangi birini sonradan kaybettiği tespit edilenlerin kimliği iptal edilir. Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı veya irtibatı olduğu tespit edilen kişiler, özel güvenlik alanında faaliyet yürüten şirket veya birimlerde çalışamazlar." hükümlerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; kanun koyucu tarafından Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde özel güvenlik görevlisi olmaya engel suç ve cezalar sayma suretiyle belirlenmiş; 11. maddesinde ise özel güvenlik görevlisi/adayı hakkında yapılacak güvenlik soruşturması sonucunun olumlu olması koşuluyla çalışma izni verileceği ifade edilmiştir. Kamu güvenliğini tamamlayıcı nitelikte olan özel güvenlik görevinin niteliği ve önemi gereği güvene dayalı olduğu, mesleği icra eden görevlilerin mesleki yaşamda da özel hayatlarında da mesleğin önem ve vakarına uygun hareket etmeleri, hizmetin niteliği ile uyumlu olarak şüpheden uzak bulunmaları gerektiği, ilgili mevzuat uyarınca toplumsal etkisi olan bir takım suçların mesleğin icrasına engel olarak belirtilmesinin yanı sıra "güvenlik soruşturması olumlu olmak" şartı da eklenmek suretiyle meslekle bağdaşmayan hal ve davranışların tespiti halinde ölçülülük ilkesine uygun olarak idareye takdir yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte davacı hakkında henüz kaçakçılık suçu nedeniyle verilmiş bir mahkumiyet kararı bulunmamakla birlikte özel güvenlik hizmetinin niteliği dikkate alındığında, ortada kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı bulunmasa bile, özel güvenlik hizmeti ile bağdaşmayacak olan belli fiiller nedeniyle devam eden yargılamaların, ertelenen mahkumiyetlerin, denetimli serbestlik tedbirlerine tabi tutulmanın veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları verilmesinin de, güvenlik soruşturması sonucunun olumsuz olarak değerlendirilmesine neden olabileceği ve özel güvenlik görevlisi olarak çalışma izni verilmemesi işlemine dayanak alınabileceği tabiidir. Bu durumda, özel güvenlik görevlisi olarak çalışmanın kamu güvenliğini tamamlayıcı mahiyetinden kaynaklanan önem ve özelliği dikkate alındığında, idareye mevzuatla tanınmış olan takdir yetkisinin sınırları içerisinde ölçülü ve hukuka uygun kullanıldığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Batman İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulü, kararın kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin REDDİNE, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin Batman İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü, Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının gerekçe değiştirerek ONANMASINA, 3. Temyiz yargılama giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, artan posta ücretinin iadesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 16/09/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.