Danıştay Kararı · E. 2024/4256 · K. 2024/3923

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/4256 E.  ,  2024/3923 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2024/4256 Karar No : 2024/3923 TEMYİZ EDEN (DAVALI) :...... Bakanlığı / ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- Kendi adlarına asaleten, ...'nun mirasçıları sıfatıyla... ve ... 2- ... VEKİLİ : Av. ... MÜDAHİL(DAVALI YANINDA): ... İSTEMİN_KONUSU: ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davalı idare tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacılar tarafından,...'nun (müteveffa) ... ve ... Devlet Hastanelerinde uygulanan teşhis ve tedavilerde hizmet kusuru bulunması nedeniyle engelli hale geldiğinden bahisle, uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık ...(müteveffa) için 10.000,00 TL (miktar artırımı ile 802.161,00 TL) efor kaybı zararı, 5.000,00 TL (miktar artırımı ile 753.180,00 TL) bakıcı gideri zararı olmak üzere 15.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi, babası ... ... için 50.000,00 TL manevi, annesi... için 50.000,00 TL manevi, kardeşi... için 50.000,00 TL manevi olmak üzere 250.000,00 TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 17/01/2019 tarih ve E:2018/2573, K:2019/151 sayılı kısmen bozma kararına uyularak, davanın kabulüne, 429,939,30 TL ana para ve 165.222,32 TL yasal faiz olmak üzere toplam 595.161,62 TL bakıcı ücretinin (ana para + yasal faiz) davalı idarece -davacı ...'nun dava esnasında vefat etmesi sebebiyle- yasal mirasçılar ...ve...'ya ödenmesine, davacı...'nun vefat ettiği tarih olan 10/11/2023 tarihinden idarece tazminatın ödeme tarihine kadar 429,939,30 TL ana paraya yasal faiz işletilerek yasal mirasçılar ... ve ...'ya ödenmesine karar verilmiştir. TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI: Davalı idare tarafından, olayın meydana gelmesinde hizmet kusuru bulunmadığı, talep sonucunun davacılar tarafından azaltılan kısmı yönünden davanın feragat nedeniyle reddine ve reddedilen kısım üzerinden idareleri lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, kesinleşen kısımlar yönünden yeniden davacılar lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu iddialarıyla İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI: Davacılar tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacılardan ...'nun (müteveffa) ... ve ... Devlet Hastanelerinde uygulanan teşhis ve tedavilerde hizmet kusuru bulunması nedeniyle engelli hale geldiğinden bahisle, uğranıldığı iddia edilen zararlara karşılık maddi ve manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş, söz konusu kararın Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesince verilen 03/03/2016 tarih ve E:2015/7937, K:2016/1327 sayılı karar ile olayda hizmet kusuru bulunduğu gerekçesiyle, manevi tazminatın kabulüne ilişkin kısmı onanmış, maddi ve manevi tazminatın reddine ilişkin kısımları yönünden bozulmuş ve onanan kısım karar düzeltme aşamasından da geçerek kesinleşmiştir. Bunun üzerine ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı karar ile, bozulan kısım yönünden yeniden yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne karar verilmiş, temyizde bu karar Danıştay (Kapatılan) Onbeşinci Dairesinin 17/01/2019 tarih ve E:2018/2573, K:2018/151 sayılı kararıyla, bakıcı giderine ilişkin kısım yönünden bozulmuş, diğer kısımlar yönünden onanmış ve onanan kısım karar düzeltme aşamasından da geçerek kesinleşmiştir. Bu arada, davacı ... 10/11/2023 tarihinde vefat etmiştir. ... İdare Mahkemesi'nce, temyize konu karar ile anılan kısmen bozma kararına uyularak, bakıcı giderine ilişkin kısım yönünden yeniden yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne, 429,939,30 TL ana para ve 165.222,32 TL yasal faiz olmak üzere toplam 595.161,62 TL bakıcı ücretinin (ana para + yasal faiz) davalı idarece -davacı ...'nun dava esnasında vefat etmesi sebebiyle- yasal mirasçılar ... ve ...'ya ödenmesine, davacı...'nun vefat ettiği tarih olan 10/11/2023 tarihinden idarece tazminatın ödeme tarihine kadar 429,939,30 TL'lik ana para tutarına yasal faiz işletilerek yasal mirasçılar... ve ...'ya ödenmesine karar verilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: Hukuk sistemimizde "Taleple Bağlılık İlkesi" geçerlidir. Nitekim, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesine göre; "Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." Öte yandan; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına 11/04/2013 tarih ve 6459 sayılı Kanunun 4. maddesi ile eklenen hüküm ile, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktarın, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabileceği ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçenin otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edileceği kuralı getirilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlıkta, davacı ...'nun(müteveffa) bakıcı giderine ilişkin olarak dava dilekçesinde bakıcı gideri zararı karşılığı talep ettiği 5.000,00 TL'lik maddi tazminat tutarını, 26/02/2018 tarihinde Mahkeme kaydına giren miktar artırım dilekçesiyle 753.180,00 TL'ye yükselttiği, daha sonra 15/02/2024 tarihli dilekçe ile 595.161,62 TL'ye düşürdüğünü beyan ettiği, İdare Mahkemesince de temyize konu kararda talep edilen maddi tazminat tutarının 15/02/2024 tarihli dilekçe ile belirtilen şekliyle 595.161,62 TL olarak dikkate alındığı ve buna göre hüküm kurulduğu anlaşılmıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesinin dördüncü fıkrasında talep edilen tazminat miktarının yalnızca artırılabileceğinin düzenlendiği, talep sonucunun azaltılabileceğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmediği dikkate alındığında, İdare Mahkemesince, davanın bakıcı giderine ilişkin kısmı yönünden 23/02/2018 tarihli miktar artırım dilekçesi dikkate alınarak hüküm kurulması gerekirken, davacıların 15/02/2024 tarihli dilekçesi dikkate alınarak davanın tam kabulü yönünde hüküm kurulmasında hukuki isabet görülmemiştir. Öte yandan, hükme esas alınan 02/01/2024 tarihli hesap raporunda ...'nun (müteveffa) ölüm tarihine kadar yapılan bakıcı gideri zararının ana paraya (429,939,30 TL) ilişkin kısmında hesap hatası görülmemiştir. Ancak, dava dilekçesinde davacıların talep ettikleri tazminat tutarlarına yasal faiz işletilmesi yönünde bir istemlerinin bulunmadığı görülmektedir. 26/02/2018 tarihli miktar artırım dilekçesiyle yasal faiz talep ettikleri düşünülse dahi davanın genişletilmesi yasağı kapsamına girdiğinden bu talebin kabulü mümkün değildir. Bu nedenle, İdare Mahkemesince, bakıcı gideri zararı yönünden yalnızca ana paraya hükmedilmesi gerekirken, zarar hesabında ayrıca yasal faizin de hesaba katılarak davacının talebini aşar şekilde hüküm kurulması yönünden de hukuki isabet görülmemiştir. Bu itibarla, İdare Mahkemesince, işin esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Öte yandan, iş bu bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince yeniden bir karar verileceğinden davalı idarenin vekalet ücretine ilişkin temyiz iddiaları bu aşamada incelenmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davalı idarenin temyiz isteminin KABULÜNE, 2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14/10/2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.