Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/4266 · K. 2024/6381
Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2024/4266 E. , 2024/6381 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2024/4266 Karar No : 2024/6381 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLLERİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesince verilen (kararda sehven ... tarihi yazılmış)... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem : ... Kara Astsubay Meslek Yüksek Okulu Komutanlığı bünyesinde "Dış Kaynaktan Temin Muvazzaf Astsubay" kursiyeri olan davacı, kendisi hakkında yürütülen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle 17/08/2018 öğrenme tarihli ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali ve ilişik kesme tarihinden itibaren yoksun kaldığı parasal hakların hak ediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ...İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K... sayılı kararıyla; kendisi hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması sonucunda herhangi bir suçtan hüküm giydiği tespit edilmeyen davacının, Devletin ve kurumun güvenliğini tehlikeye düşürebilecek ideolojik veya yasa dışı faaliyetlerde ya da aynı amaçlarla olumsuz tutum ve davranışlar içerisinde bulunduğunu ortaya koyan hukuken kabul edilebilir somut bir tespite yer verilmediği, hakkında herhangi bir adli işlem ve soruşturma bulunmadığı gibi kardeşi hakkında da istihbari bilgiye dayalı olarak herhangi bir adli işlem ve soruşturma bulunmadığı hususu dikkate alındığında; güvenlik soruşturması olumsuz olarak değerlendirilmek suretiyle Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma Eğitiminden ve muvazzaf astsubay adaylığından ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde mevzuata ve hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle işlemin iptaline, davacının mahrum kaldığı parasal haklarının hak ediş tarihlerinden itibaren işleyen yasal faizleriyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilmiş olan Kanun hükmüne göre elde edilen kişisel verilere dayanılarak güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması olumsuz sonuçlandığından bahisle davacı hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı kanaatine varılmakla, işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının sonucu itibariyle yerinde görüldüğü, davalı idarece, 7315 sayılı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Kanunu'nda öngörülen temel ilkelere, usul ve esaslara uygun olarak davacı hakkında yeniden bir değerlendirme yapılabileceğinin açık olduğu, davacının parasal/özlük hakkı yönünden zarara uğrayıp uğramayacağının yeniden değerlendirme sonucunda belli olacağı, dolayısıyla bu aşamada davacının parasal/özlük hak talebinin reddi gerektiği gerekçesiyle davalı idarece yapılan istinaf başvurusunun; işlemin iptali yönünden kısmen açıklanan gerekçe ile reddine, kısmen kabulü ile istinaf başvurusuna konu Mahkeme kararının özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine ilişkin kısmı yönünden kaldırılmasına; bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Söz konusu karar, Danıştay İkinci Dairesinin 29/04/2024 günlü, E:2023/5074, K:2024/2441 sayılı kararıyla; dava konusu işlem tarihinde güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının, 4045 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yapılmakta olduğu, anılan Kanun'un 1. maddesinin Anayasa Mahkemesi kararı ile iptal edilmesi ve 4045 sayılı Kanun uyarınca yapılan işlemlere yönelik bireysel başvurularda verilen ihlal kararları dikkate alınarak, kanun koyucu tarafından, 7315 sayılı Kanun'un yürürlüğe konulduğu ve 4045 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırıldığı; 7315 sayılı Kanun'la, Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda, güvenlik soruşturması ve/veya arşiv araştırmasının yapılmasına ve elde edilecek verilerin kullanılmasına ilişkin temel ilkelerin belirlendiği; kimler hakkında yapılacağının, araştırma konusu edilecek bilgi ve belgelerin neler olduğunun, bu bilgilerin ne şekilde kullanılacağının, hangi mercilerce soruşturma ve araştırma yapılacağının, bu kapsamda Değerlendirme Komisyonunun oluşumunun ve çalışma usul, esaslarının, kişisel veri güvenliği ile kişisel verilerin saklanma ve silinme sürelerinin düzenlendiği; Bu itibarla Anayasa Mahkemesi kararlarındaki kanuni düzeyde eksik düzenleme bulunduğu yolundaki gerekçeler göz önüne alınmak suretiyle kanun koyucu tarafından 7315 sayılı Kanun'la yeni yasal düzenleme yapılmak suretiyle bu konudaki eksiklikler giderildiğinden; somut olayda, kişisel verilerin güvenliğinin sağlanması ve özel hayatın gizliliğinin korunması amacına yönelik olarak 7315 sayılı Kanun ile getirilen çerçevede değerlendirme yapılması gerektiği; Bu durumda, işin esasına girilerek dava konusu işlemin 7315 sayılı Kanun'a uygunluğu yönünden bir değerlendirme yapılması suretiyle karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal hakların hak ediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar veren İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin işlemin iptaline ilişkin kısmının gerekçe eklenmek suretiyle reddine, Mahkeme kararının özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısmı yönünden istinaf isteminin kabulüne ve kararın kaldırılarak, bu kısım yönünden davanın reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı Öte yandan; Bölge İdare Mahkemesince, bozma kararı uyarınca, dava konusu işleme yönelik yeniden yargılama yapılacağından, bu işleme bağlı parasal hakların, yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi yönünden de yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince, bozma kararına uyularak yeniden yapılan inceleme sonucu verilen temyize konu kararla; dava dosyasında mevcut olan tüm bilgi ve belgeler ile değişen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, davacının kendisine dair olmayan, kardeşi ile ilgili istihbari bilgilerin davacı aleyhine değerlendirilemeyecek olması ve davacı hakkında da başkaca hukuken geçerli kabul edilebilecek herhangi bir olumsuz tespit bulunmaması karşısında davacının, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiş olup, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararı sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunduğu; Öte yandan, Anayasa'nın 125. maddesi hükmü uyarınca, idarenin, işlem veya eylemleri nedeniyle meydana gelen zararları tazmin sorumluluğunun bulunduğu, bu haliyle dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığından, bozma kararı uyarınca hakkında yeniden karar verilmesi gerektiği de gözetilerek, işlem nedeniyle yoksun kaldığı ve tazmini gereken tüm özlük ve parasal haklarının, yasal faiz işletilmesi suretiyle davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, idari işlemlerin hukuki denetimlerinin, tesis edildikleri dönemde yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilmesi gerektiği; davacının, mevzuatta yer alan şartları taşımaması sebebiyle güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandırıldığı; kamu yararı gözetilerek tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının aynen onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: ... Kara Astsubay Meslek Yüksek Okulu Komutanlığı bünyesinde "Dış Kaynaktan Temin Muvazzaf Astsubay" kursiyeri olan davacı, hakkında yürütülen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasının olumsuz sonuçlandığından bahisle 17/08/2018 öğrenme tarihli ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali ve ilişik kesme tarihinden itibaren yoksun kaldığı parasal hakların hak ediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: A) Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline yönelik yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine dair kısmının incelenmesi: Bölge İdare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. B) Bölge İdare Mahkemesi kararının, ilişik kesme tarihinden itibaren yoksun kaldığı parasal hakların hak ediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısmının incelenmesi: Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının onanmasına dair Daire kararının, davacının doğrudan öğrenciliğe iadesi sonucunu doğurmadığı, davacının diğer şartları taşıyıp taşımadığı hususunun, davalı idarece ayrıca incelenebileceği dikkate alındığında, davacının parasal ve özlük haklarına ilişkin olarak bu aşamada karar verilemeyeceği sonucuna ulaşıldığından, Mahkeme kararının işlem nedeniyle yoksun kalınan parasal haklarının hak ediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine dair kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN REDDİ ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:..., K:... sayılı kararın dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA, 2. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KISMEN KABULÜ ile anılan kararın, işlem nedeniyle ilişik kesme tarihinden itibaren yoksun kaldığı parasal hakların hak ediş tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine ilişkin kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere 25/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.