Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/441 · K. 2024/7790

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2024/441 E.  ,  2024/7790 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2024/441 Karar No : 2024/7790 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği (... Başkanlığı) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) :... İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek aleyhe ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı Hazineye ait taşınmazın 420 m²'si üzerine restaurat-giriş alanı ve tek katlı yapı yapılmak suretiyle 05/12/2020-10/02/2022 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle davacıdan 603.217.54-TL ecrimisil istenilmesine ait ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine ilişkin ...tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; aynı davacı tarafından uyuşmazlığa konu ecrimisil döneminden önceki bir döneme (18/07/2017-29/05/2020) yönelik tahakkuk ettirilen ecrisimil ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... esasına kayden dava açıldığı ve anılan dosya kapsamında mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, düzenlenen bilirkişi raporunda, işgalli taşınmazın 2017 yılı m² birim değerinin 220,00-TL/m² olarak belirlendiği ve anılan dönem için 82.883,64-TL ecrimisil bedelinin uygun olduğuna karar verildiği görüldüğü, yer verilen bilirkişi raporu ve dava dosyasındaki belgeler bir bütün halinde değerlendirildiğinde, söz konusu raporun ecrimisil dönemlerinin bir kısmını kapsayacak şekilde değerlendirmeler içerdiği ve hükme esas alınmasının mümkün olduğu görülerek, yeniden değerleme oranı ile dava konusu ecrimisil miktarının re'sen yapılan hesaplama ile (2020 yılı aylık ecrimisil bedelinin 16.136,00-TL olduğu göz önünde bulundurularak), 05/12/2020-31/12/2020 tarihleri arası dönem için 13.984,53-TL, 2020 yılı Yeniden Değerleme Oranı olan % 9.11 uygulanmak suretiyle 2021 yılı aylık ecrimisil bedelinin 17.605,98-TL, 01/01/2021-31/12/2021 tarihleri arası dönem için 211.271,84-TL olduğu, 2021 yılı Yeniden Değerleme Oranı olan % 36,20 oranı baz alınarak aylık ecrimisil bedelinin 23.979,34-TL olarak hesaplandığı ve 01/01/2022-10/02/2022 tarihleri arası dönem için 31.972,45-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesinin uygun olduğu, sonuç olarak; 257.228,82-TL ecrimisil bedelinin fuzuli işgal dönemlerine uygun olarak tahakkuk ettirilebileceği, bu nedenle dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 345.998,72-TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 257.228,82-TL' lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 345.998,72-TL'sinin iptaline, 257.228,82-TL'sine yönelik kısmı hakkında ise davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; ecrimisil bedelinin mevzuata uygun olarak belirlendiği, belirlenen m² birim fiyatının kira bedelinin altında olamayacağı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği iddialarıyla davanın aleyhe olan kısmının kaldırılması ve işin esası hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun işlem tarihinde yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "...ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir..." hükmüne; 5. fıkrasında; "Bakanlık, uygulamada birliği sağlamak amacıyla, ecrimisilin tespit ve takdirine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanan 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 5/3.maddesinde; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." kuralına yer verilmiştir. Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada, ... parsel no.lu ve 4.732,00 m² yüzölçümlü tamamı Hazineye ait taşınmazın dava konusu alan dışında kalan taşınmazın 350,00 m² lik kısmı üzerinde bulunan yapının restoran olarak kullanılmak üzere davacı şirket ile Milli Emlak Dairesi arasında imzalan ... tarih ve ... sayılı ve devamında yapılan ... tarih ve ... yevmiye no.lu Kira Sözleşmeleri uyarınca; 2011 yılına ilişkin kira sözleşmesi ile üç yıllığına 2011 yılına ilişkin ilk yıl kira bedeli 45.750,00-TL, sonrasında yapılan 2017 yılına ilişkin ikinci sözleşme ile 2017 yılı kira bedeli 231.700,00-TL yıllık bedelden, takip eden yıllar kira bedelleri, ise bir önceki yıl kira bedelinin Türkiye İstatistik Kurumunca Yayımlanan Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE-bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde değişim) oranında artış yapılması suretiyle 2886 sayılı yasanın pazarlam usulune uygun olarak davacı şirkete kiraya verildiği görülmüştür. Davalı idare memurları tarafından; anılan taşınmazın 420,00 m²'si üzerinde İşyeri (Tek Katlı Yapı + Gazino ve Giriş Mahalli) yapılmak suretiyle fuzulen işgalinden dolayı, 04/04/2022 tarih ve 340 sayılı komisyon kararma istinaden 05/12/2020-10/02/2022 (1 yıl, 2 ay, 6 gün) işgal dönemi için, Komisyonca 2020 yılı için 445.439,40 TL (m² birim değerinin ecrimisil bedeli 1.060,57 TL/m²) 2021 yılı için %12,53, 2022 yılı içinse %22,58 Türkiye İstatistik Kurumunca yayınlanan Tüketici Fiyat Endeksi üzerinden belirlenen m²/TL birim fiyatı üzerinden davalı şirket adına düzenlenen 603.217,54-TL bedelli ...tarih ve E... sayılı Ecrimisil İhbarnamesine yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle de bakılmakta olan dava açılmıştır. İş bu dosyanın aynı davacı tarafından aynı taşınmazın aynı işgal alanına ilişkin davalı idare tarafından ecrimisil istenilmesine ilişkin ... İdare Mahkemesinin E:... esasına kayden açılan ve Dairemizin E:2023/5859 sayılı esasına kayıtlı dava dosyasının birlikte incelenmesinden anılan dava dosyasında temyiz incelemesine esas davaya konu taşınmazın işgal dönemine ilişkin emsal Bilirkişi Raporunda somut emsal araştırması yapılarak alınan emsaller doğrultusunda yapılan değerlendirme sonucu dava konusu taşınmaza ilişkin yapılan emsal kira sözleşmesinin 2017 yılına YDO ile yapılan hesap neticesi bulunan 662,00TL/m² ve idarenin bu bedel üzerinden belirlediği 662,00TL/m² birim bedelin altında 220,00 TL/m² birim bedel üzerinden hesap yapıldığı ve buna göre belirlenen bedel üzerinden karar verildiği, sözkonusu kararın davalı idarece temyiz incelemesi talebi üzerine yapılan temyiz incelemesinde Danıştay Dördüncü Dairesinin 24/12/2024 tarih ve E: 2023/5859, K:2024/7791 sayılı kararı ile bozulduğu anlaşılmıştır. Uyuşmazlıkta; yukarıda bahsedilen ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dava dosyasında alınan bilirkişi raporu ve bu rapor doğrultusunda verilen hüküm esas alınarak verilen Dairemizce bozulan karar uyarınca 05/12/2020-31/12/2020 tarihleri arası dönem için 13.984,53-TL, bedel üzerinden Mahkemece 2020 yılı Yeniden Değerleme Oranı olan % 9.11 uygulanmak suretiyle 2021 yılı aylık ecrimisil bedelinin 17.605,98-TL, 01/01/2021-31/12/2021 tarihleri arası dönem için 211.271,84-TL olduğu, 2021 yılı Yeniden Değerleme Oranı olan % 36,20 oranı baz alınarak aylık ecrimisil bedelinin 23.979,34-TL olarak hesaplandığı ve 01.01.2022-10.02.2022 tarihleri arası dönem için 31.972,45-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesinin uygun olduğu, sonuç olarak; 257.228,82-TL ecrimisil bedelinin fuzuli işgal dönemlerine uygun olarak tahakkuk ettirilebileceği, bu nedenle dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 345.998,72-TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 257.228,82-TL' lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 345.998,72-TL'sinin iptaline, 257.228,82-TL'sine yönelik kısmı hakkında ise davanın reddi yolunda verilen karara ne karar verilmiştir. Bu durumda; taşınmazın aynı dönem kullanıma ilişkin yukarıda belirtilen dosyada verilecek yargı kararı dikkate alınmak suretiyle hesaplama yapılması sonucunda bir karar verilmesi gerektiğinden, eksik inceleme ile hazırlanan bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle dava konusu işlemin kısmen iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin ...-TL'lik iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 24/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.